Khyndiat Shaphang Ka Wah Brahmaputra

Tang hapoh Assam ka lynter jong kane ka Wah kan poi sha ka 450 mail. Don ha ki jaka jaka ka pynkiang jong ka wah ka don haduh 4mail.

U Nongsaiñ Hima, 1969

Ka tlong jong ka Wah Brahmaputra ka long na  Tibet na kjat ki Lum Mangkashang bad ka tuid shaphang Mihngi lyngba ka Tibet bad nangta ka sa rung sha Assam lyngba ka NEFA bad North Lakhimpur. Tang hapoh Assam ka lynter jong kane ka Wah kan poi sha ka 450 mail. Don ha ki jaka jaka ka pynkiang jong ka wah ka don haduh 4mail.

Kane ka Wah Brahmaputra ka don 59 tylli ki Shnat Wah kiba wan tuid sha ka, na kine, 33 tylli ki Shnat  Wah ki don sha shiliang ka Wah Brahmaputra, shaphang shatei, 26 tylli ki Shnat Wah ki don sha kane ka liang jong ka Brahmaputra, shaphang shathie, Kine ki  Shnat Wah ki mih na sha ki Ri Lum Naga, Khasi & Jaintia Hills bad Garo Hills. La ong ba ka Wah Brahmaputra ryngkat bad ki shnat Wah jong ka ka long kawei na ki Wah kaba heh tam ha ka pyrthei bad ka la jan ïaryngkat bad ka Wah Congo kaba don ha Africa.

Ki don ki bynta jong ka Wah Brahmaputra kiba  long kiba itynnad shibun kum ha Tezpur bad ha Jaghigopa  ha kaba kane ka Wah bakhraw ka tuid hapdeng ki lum bad ha kine ki bynta ka pynkiang jong ka kan  poi sha ka 4mail. Ynda haba la dap bha smiar ka Wah ha ka por lyiur. Ka jingiohi ka long kaba itynnad bad I kumba ka long ka pung bah aiu re ïa kaba la kynoi ïa ka hapdeng ki lum kiba long kum ki paila bajyrngam.

Ka Wah  Brahmaputra ka long u thied – bah jong ka khaii – pateng hapoh Assam da ka jingïaid ki jhaj bad lieng rit. Shuwa ban ïa khlad ka Pakistan na India bad katto katne snem hadien, ka khaiï ka pateng jong ka As sam shabar ka Jylla ka la long lyngba ka Wah Brahmaputra. Ki jhaj kiba heh ki wan na Calcutta ban wan kit ïa u slasha, u sainalia, bad kiwei kiwei ki tiar ba pynmih na Assam. Ka dor ka bai kit bai bah da ka jhaj ka long kaba tad shibun. Ka China kaba la dakhol ïa ka Tibit, katkum ki khubor kiba la mih, ka mut ban pynkylla lynti ïa ka Wah Brahmaputra ba kan ai um ïa ki lyngkha ba rykhiang jong ka Tibet. Kane la sngewthuh hi ban kan ym ktah ei ei ïa ka jingtuid ka Wah kumba la buh ka mariang hynrei katkum ki ‘riewstad na India kane kan ïarap shibun ia ka jingwan  duna ka um ha kane ka Wah bad kan ïarap ïa ka jingduna ka jingshlei um ha Assam.Namar haba ka shlei ka Brahmaputra ka long ka jingtriem kaba khraw ïa ki Thor Assam namar ka nguid lut ïa ki shnong, ki jaka bad ka jingpynjulor  ka long kaba  jur shibun. Ka la long ka jingbaïong khlieh ïa ka sorkar India bad ka sorkar Assam kumno ban the lakam ïa ka Wah Brahmaputra bad ir shi ir ki riewstad ki dang wad ïa ki lad ban khang ïa ka jingpynjulor ïa ka Wah Brahmaputra ha ka por ba ka dap bad ba ka shlei.Ki Wah kiba tuid sha ka Wah Brahmaputra na ki lum Khasi Jaintia ki long – Wah Khri, Wah Khrisynnia, Wah Tyrsung Wah Umiam Khwan, Wah Umtru, Wah Umsiang Wah Umkhen Wah Myntang, Wah Myntriang, Wah Umiurem, Wah, Waikhyrwi, Wah Mynriang bad Wah Kupli.

Dang katto katne snem mynta la tei ha Pandu ïa ka jingkieng armala halor ka Wah Brahmaputra. Baroh shi katta ka jingkam ki briew na shiliang sha shiliang ka la long da ki jhaj bad ki lieng rit. Naduh ba la shna ïa katei ka jingkieng ka la long ka jingkyrkhu kaba khraw ïa ki briew baroh bad ka long ruh ka jingiohi baitynnat. Katei ka jingkieng armala ka long kumne ha ka kaba hakhlieh ïaid ki briew bad ki kali ki bus, ha ka mala kaba ha tbian ïaid ki rel.