U Nongsaiñ Hima, 1965
Ka Dorbar bah na ka bynta ka jingïatylli ka ri kaba la long ha ka snem 1961 ka la rai ba dei ban don ka soskular na uwei pa uwei u nong India ban pynshisha ïa ka jingngeit jong u ha ka jingshisha – tynrai ba long salonsar ïa ka rukom imlang – sahlang jong ka jaidbynriew ba la shai bad ban pynbeit ïa ki jingïakajia baroh da ka jingsuk bad ba da lei lei ban nym pyndonkam da ka bor.
Ka jingïaid ïalap na ka bynta ka soskular kaba kum kane ha kaba baroh ki briew jong ka ri ki shim bynta, la plie bad sdang ha ka lyngkhuh snem jong ka sngi kha jong u Mahatma Gandhi kaba hap ha ka 2 tarik u bnai October, 1962. Ka jingïaid ïalap kan ïai neh bad trei kam ha man baroh ki bnai jong ka snem, hynrei, ka taiew naduh 2 tarik haduh 9 tarik jong u bnai October ka long ka taiew ba la buh khnang na ka bynta kane. Mynta ka snem, ïa kane ka soskular yn leh pyndonburom ha ka taiew sngi kha U Gandhi.
ïano ïano ruh ym dei ban pynsoi kyrteng ha kane ka soskular lymda ïa ka jingmut bad jingdonkam jong ka la lah batai shai bha bad ba la sngewthuh shai kdar ruh da u.
Ka jingsngew kawei ka long ka tynrai jong ka jingïatylli ka ri. Wat nalor kiei kiei kiba paw jong ka jing long kawei ka jaidbynriew, ki briew ki dang duna hi ïa kata ka bor ia tylli lang – para ri haba ka jingsngew – kawei kam don ha ki. Ka ri India ka don la ka nongrim bad ba phylla bad ba kane kan long kum ka nongrim ïa ka kamram jong ka jingïatylli ka ri.
Ka jingïaleh da ka bor ha ki jingïakajia ba mih na ka liang ka muluk ka jaka, ka ktien ka thylliej, ka niam ka rukom bad kiwei kiba kum kita, ki long kum u diengpynkiang ha ka jingsngew – kawei jong ki briew jong ngi. Ha ka ri kaba la heh kum ka ri India don bun ki jingïapher bad ki jingbym ïadei, ka ju long hi ba ki jingïapher na kawei ka jaidbynriew bad kawei pat ka shait mih man ka por. Hynrei kam long haduh katta katta ba ka jingdon ki jingïapher bad jingïakajia kiba pyntroiñ ïa ka jingïatylli ka ri bad ka jaidbynriew baroh kawei kum ka rukom ha kaba mangi ngi leh. Haba ki ïakajia shipara bad pynbeit ia ka jingïapher jingmut da ka jingsuk, kata ka mynsiem ïasuk shipara ka ïaineh. Hato ki dei, ba ka jingïamai jong ki, kin ïa shit bad ia shoh ïa dat noh, lada kumta ka jingsngew shipara kan duh noh. Kumjuh ruh, haba ki ong India ki leh da ka bor bad pyniap, thang bad lute uwei ïa uwei pat tang namar ka daw jong ka niam, ka jaid, ka ktien ne ka jaka, ka jingisih kaba mih nangta, ka jingkthang bad ka mynsiem ban pynhiar kput ka pynlong bad wanrah ïa ka jingsngewmynder kaba la pynlong ïa ki briew kaba shi-tom shibun ba kin sngew ba baroh ki ïadei uwei ïa uwei pat kum ki trai ri kiba na kajuh ka jaidbynriew.
Dei namar kane ka daw ba ka Dorbar bah jong ka jingïatylli ka ri ka la rai ban don kane ka jingïaid ïalap. La dei ban don ki jingkyrmen ba kum kane ka jingïaid ïalap ba satlak ka ri kan wad rah ia kata ka bor ka ban ïarap ha ki bynta baroh ban pynïaid shaphrang ïa ka jingïatylli jong ka ri.
