Shillong, Lber 12
U President rangbah jong ka Khasi Student’s Union (KSU), u samla Lambokstarwell Marngar u la ong ba kum ka seng hi ka khmih lynti ba ka sorkar kan ai ka jingïada ïa ki jaitbynriew rit paid hynrei ka la kylla long pynban da khongpong bad ka jingpynlong aiñ ka Sorkar India ïa ka Citizenship Amendment Act, 2019 ka long kum ban khot sngewbha ïa ki briew kiba na ka ri Bangladesh ban wan rung katba ki mon shapoh ka jylla Meghalaya.
Haba kren sha ki lad pathai khubor hadien ka jingthang ïa ki kyndon jong ka Citizenship Amendment Act, 2019 kaba la long ha ka Sngi Ba-ar hajan u mot sahnam ka seng kaba don mar pyrshah bad shlem treikam jong ka Meghalaya Board of School Education (MBOSE) ha Lachumiere, u Bah Lambokstarwell u la ong ba ka KSU ha ryngkat bad ka North East Student’s Organisation (NESO) naduh ba kane ka aiñ ka dang dei tang ka Bill, ki la ïeng pyrshah da kaba ki la pynlong da ki jingïakhih bapher-bapher ha kylleng ki jylla shatei lam-mihngi baroh kawei.
“Ngi dang khmih lynti ba ka Sorkar India kan dang pyrkhat kumno ban ai ïa kita ki aiñ kyrpang ki ban ïada ïa ngi ki trai ri-trai muluk ha kane ka thaiñ shatei lam-mihngi baroh kawei, hynrei da ka jingpynlong aiñ ïa ka CAA ka dei ka jingkhot sngewbha jong ka Sorkar India ïa kita ki briew khamtam na ka ri Bangladesh. Phi hap ban sngewthuh ba ka jylla Meghalaya ka dei kaba ïajan tam bad ka ri Bangladesh bad na ka por sha ka por ka jingwan rung kyrthep bad wan rung laitlan sha kane ka jylla jong ngi ka dei namar ka jingbym don ïa ki aiñ ki kanun”, la ong u Bah Lambokstarwell.
U Bah Lambokstarwell u la ong ruh ba lada ki briew nabar ri kin wan rung shapoh ka jylla Meghalaya kaba don tang kumba 15 lak tam ngut ki briew, ka jylla Meghalaya hi baroh kawei ka lah kut.
“Ngi don tang kumba 15 lak tam ne duna ka jingbun paid jong ngi, lada ki wan ki khar Hindu napoh Bangladesh tang kumba 10 lak, ngi kum ka jaidbynriew rit paid bad kum ka jylla, ngi lah kut”, la ong u Bah Lambokstarwell.
U Bah Lambokstarwell u la pynkynmaw ruh ba ïa ka CAA la wanrah naduh u snem 2019 bad ka dei ha une u snem ba ka sorkar jylla ka la dawa na ka sorkar India ban pyntreikam noh ïa ka Inner Line Permit (ILP) hynrei haduh mynta-mynne ruh, ka jingdawa kam pat urlong.
”Hynrei kaba sngewsih ka long ba ka Sorkar India naduh u snem 2019 haduh mynta u 2024 ka dang pule sah ïa ka Resolution bad kane ka pynpaw shai ba ka Sorkar India ka mut ban thombor biang ïa ka jinglong ba kyrpang jong ngi”, la bynrap u Bah Lambokstarwell.
U la ong ba ka jaidbynriew Hynñiewtrep ka ïasnoh bad ka ri India lyngba ki ktang suloi ba la pynap bad pynkbum jubor. Hynrei ha kane sien pat kaba mynta, na ka liang ka sorkar India ka khlem pynap shuh da ki ktang suloi hynrei ka lah thombor da ki aiñ kiba khyllah-khyllah kiba long pyrshah ïa ka jingshong shngaiñ kum ka jaidbynriew.
U la ong ba katkum kane ka aiñ ka la kdew shai ba kiba rung hashwa jong ka 31 tarik u bnai Nohprah, 2014 kim donkam ban pan kot pan sla ne ban pan ïa ki jingpynshisha hynrei la pdiang sngewbha beit ïa ki kum ki nongshong shnong bapura hapoh ka ri India baroh kawei bad wat la ka sorkar India ka la ong ba kane ka aiñ kan ym kynthup ïa ki Schedule Area lait noh ha ki Non-Schedule Area, hynrei lada ka long kumno-kumno ruh, ka seng pat ka ju ïohkem ïa ki briew kiba wan rung shapoh ka jylla khlem ki kot ki sla kiba biang bad kine ki la wan napoh ka jylla Assam.
“Katkum ka thup kyrteng ba la pynmih ha ka NRC da ka Sorkar Assam, ki la don palat 20 lak tam ne duna ki bym don kyrteng, kane ka pyni shai ba ha ka jylla Assam ka jur bha ka jingrung kyrthep ki mynder ri bad kane ka dei ka jingma kaba ap ym tang ïa ka jylla jong ngi bad ka jylla Assam hynrei ïa ki jylla shatei lam-mihngi baroh kawei,” la ong u Bah Lambokstarwell.
U la ong ba ka jingthang ïa ki kot kyndon jong ka CAA ka long ban pynkynnmaw ka Sorkar India ba dalei-lei, kum ka jaitbynriew bad kum ka jylla kan nym lah ban pdiang ïa ka aiñ Ïakjakor ba ka sorkar India ka wanrah bad u la ong ba ha ki sngi ban sa wan, na ka liang KSU bad ka NESO kin sa shong pyrkhat kiei ki lad ki sienjam ba kum ka seng bad ka NESO kin shim.