Ka Riti Paidbynriew Salonsar

Ka jingtip ïa ki snap ka mariang ha ka pyrkhat Khasi kum u Bah Sorendro Khongsit bad Bah Dondor Giri Nongkhlaw ka long kaba la palat liam ha ba nujor bad kiwei pat.

Raphael Warjri

Ka Seng Khasi ka la trei borbah ban pynneh ïa ki riti dustur bad ïa ka niam tynrai, hynrei ha kata ka jingpyrshang ban pynneh pynsah la nang khanglad artat ïa la ki paradoh parasnam Khristan kiba shitrhem ban kyntiew ïa ka riti dustur bad ka niam tynrai lyngba ki kam batbit jong ki katto katne ki rangbah ba kynsai shisha ha ka jaitbynriew. Ym lah ban len ba u Rangbah Jeebon Roy Mairom bad u Rangbah Rash Mohon Roy Nongrum kum u Khliehduh ba nyngkong eh jong ka Seng Khasi ha ryngkat bad kiwei pat ki rangbah ki la prat lynti lyngba ki sap ki phong bad jingtbit ba shimet jong ki ban pynneh pynsah, ban kyntiew pynroi bad ban pynphriang kylleng ka Ri India bad pyrthei baroh kawei shaphang ka jingstad jingshemphang jong ki longshwa manshwa Khasi. Na ka liang jong u Rangbah Jeebon Roy Mairom la mihpli pateng sa ki khun kum u Rangbah Sib Charan Roy bad Rangbah Hari Charan Roy kiba la seibor na la ka jingtbit ban pynkhraw shuh shuh ïa ka riti dustur tynrai Khasi. Jar la katta ym lah ban kheiñ dewthala ïa u synñiang jong ki radbah ka thoh ka tar Khasi kum u Rangbah Soso Tham, H Elias Sohliya, Homiwell Lyngdoh kiba dei ki rangbah Khristan ba pura.

Shuh shuh kham hadien la nang mih byllai ki nongthoh ba dei lang na ka niam tynrai bad na ki balang Khristan kum u Rangbah Rabon Sing Kharsuka, Radhon Sing Berry, Morkha Joseph, Victor G Bareh bad kiwei kiwei. Nalor kata ki ba dang shen ha kane ka juk la mih ki radbah Khasi na ka niam tynrai bad ki balang Khristan kum u Rangbah H Onderson Mawrie, Simon Jenkin Duncan, Radhon Sing Lyngdoh, Fr. Sylvanus Sngi Lyngdoh Sten, H W Sten, Hamlet B Ngapkynta, B Chedrack Jyrwa, R Tokin Rymbai, Webster Davies Jyrwa, S Quotient Sumer, L Gilbert Shullai, Donbok T Laloo, E W Dkhar, W R Laitphlang, Sorendro Khongsit, Bajubon Kharlukhi, Sondar Sing Majaw, Kitbor W Nongrum, Sumar Sing Sawian, Spiton Kharakor nangta na ki longkmie kum I Kong Sweetymon Rynjah, Helen Giri Syiem, Silbi Passah bad byllai kiwei kiwei ba ym lah shuh ban jer. Napdeng kiba dang kham samla rangbah ha kane ka juk ba dang shen ki don ki radbah na ka niam tynrai bad balang Khristan kum u Rangbah Kynpham Sing Nongkynrih, Kyrham Nongkynrih, Dondor Giri Nongkhlaw, Desmond Leslie Kharmawphlang, Khraw Kupar Kharlukhi bad katto katne kiwei pat kiba kynsai.

Lait na ki nongthoh kot ki don ruh ki rangbah kiba la noh synñiang ha kiwei kiwei ki bynta ban kyntiew ïa ka riti dustur bad ka niam tynrai kum u Ma Lakhon Shullai, Ma R Tokin Rymbai, Fr Sylvanus Sngi Lyngdoh Sten, Bah Chosterfield Khongwir, Bah Donbok T Laloo, Bah Hamdon Lamare, Bah Sumar Sing Sawian, Kong Sweetymon Rynjah, Kong Silbi Passah, Kong Helen Giri Syiem, Bah Marco Mitri, Bah Laborious Manik Syiem, Bah Janai Nongkynrih, Bah Rani Maring, Bah Nestarland Wanniang bad byllai kiwei kiwei. Baroh kine kiba la jer kyrteng haneng ki long kiba la shu sot tang katba lah ban kynmaw, hynrei dang don byllai kiba dang dei hok ban pyrto ïa u synñiang ba ki la noh ha ka imlang sahlang. ïa kiba la jer la sot naphang lin kum ki rangbah jong ka jaitbynriew Khasi bad lada shim shuh sa byllai kiwei kiwei ki ba khlem jer kyrteng, khlem artatien ki palat liam ki riewtbit na ka rympei longiing longsem Khristan, hynrei kiba ñiew ïalade hashwa kum ki rangbah jong ki paidbynriew Khasi. Lada dei shisha ban nujor ïa ki rangbah na ka rympei longïing longsem Khristan kiba la palat liam ka jingtbit, lah ban nam ïa u Bah E Brektist R Wanswett bad la ka longïing longsem, Bah Skendrowell Syiemlieh bad la ka kur ka jait ka longïing longsem, kiba la rah skong ïa ka jaitbynriew sha kliar jong ka nam. Kumjuh ruh lah ban nam ïa ki surrwai surtem bad tbit shad tynrai jong u Bah Chosterfield Khongwir bad Kong Helen Giri Syiem bad la ka longïing longsem kiba long kaba la shynna palat liam ha ka imlang sahlang. Dang byllai sa kiwei kiwei ki rangbah kynthei bad shynrang Kumjuh ruh ka jingjylliew ka jingtip ïa ka tynrai kum u Fr Sylvanus Sngi Lyngdoh Sten bad Bah Donbok T Laloo ka long kaba la palat liam ïa kiwei pat. Ka jingtip ïa ki snap ka ma-riang ha ka pyrkhat Khasi kum u Bah Sorendro Khongsit bad Bah Dondor Giri Nongkhlaw ka long kaba la palat liam ha ba nujor bad kiwei pat. Wat kiba kham tip sani ïa ka niam tynrai ruh ki don kumjuh na ka liang ka rympei longïing longsem niam tynrai bad na ka rympei longïing longsem Khristan kiba dei ki rangbah Khasi paka.

Haba pynshong nongrim ïa kine kiei kiei baroh, ym lah ban long kaba bit ba biang ba ka Seng Khasi kan kam trai ïa ki nongkynti jong ka riti dustur bad ka niam tynrai namar ba ki dei ki nongkynti jong ka jaitbynriew salonsar, ha kaba ki rympei longïing longsem Khristan ruh ki don ka jingtip bad jingtbit ba pura. Jar la katta ka long kaba shongñia ba ki rangbah ka Seng Khasi kin long kiba husiar bad phikir na kito ki briew kiba dei na ka rympei longïing longsem Khristan kiba lah ban shu khwan myntoi tang na ka bynta ban thied buit bad ban myntoi shimet lane tang ban iohdaw ban pynrem ïa la ka tynrai bad pynksan ïa la ka balang Khristan. Na kata ka daw ym dei tang ka Seng Khasi kaba la trei borbah ban pynneh pynsah ïa ki snap ka riti dustur bad ka niam tynrai, hynrei byllai ki rympei longïing longsem Khristan lane ki riew shimet ruh kiba la synñiang shikatdei ban pynphuh pynphieng ïa ka riti dustur bad ka niam tynrai Khasi ha baroh ki liang.