Ma. O. R. Shallam, Panaliar, Jowai
Ha ka sien ryngkoh jong ka Sorkar kaba la pynkhih khohreh ym tang ïa ki Nonghikai hynrei bad ïa ngi ki kmie ki kpa jong ki khynnah skul ha ka jingïadei bad ka rai ban pynrung kyndit kynsan sa ïa ka sobjek krammar ha ki skul pule naduh ka klass ba san haduh ka klass ba shiphew katkum ba paw ha ka shithi No: MBOSE/AW/RNT/170/18/20900 Dated Tura, the 8th March, 2024. Kaei kaba wanrah ïaka jingbym sngewtynnad bad jingartatien ka long ym tang ïa ka rukom pynshong syrnot ïa ka thup pule ha ki skul hynrei khamtam ïa ka jingdier por ban buh bad pynrung sobjek shuh shuh.
Hadien kumba shibnai eiei naba la sdang ban plie bad ai jinghikai ha ki skul, ka tnad pule puthi jong ka jylla pat ka dang bunkam ban ïaleh ban thaw lad thaw lynti thymmai shuh shuh ha ka ban wanrah ïa ka jingkylla ha ka pule dangle jong ki khynnah skul. Nalor ki jingeh ba tyngkhuh ha kaba ïadei bad ka jingbujli ïa ka sobjek Jingkheiñ, Saïan bad English da ki kot thymmai ha kaba dang bun ki khynnah pule ki bym pat ioh ïa ki kot thymmai na ka jingduna ki kot ha iew ha hat kaba ktah ymtang ïa ki bapli ki khynnah pule hynrei kaba ktah pat ïa ki jing-pynïaid beit pynïaid ryntih ïa ki skul ha ka ban ai jinghikai ïa ki khynnah. Kane ka wanrah shibun kiei kiei ki jingkylli kiba kane ka jing pynkylla ïa ki sobjek ka pynkiew ne em ïaka pule ka dangle ha ka jylla. Ka jingduna jong ki kot ha ïew ha hat, ka jingkyrkieh jong ka Sorkar ban bujli kot thymmai kala pynshaïong janor hi ngaiñ ïa uba bun ba lang. Haba tang ïa ki kot thymmai ym pat lah ban pynbiang ha ïew ha hat, mynta pat bluit mih sa ka sobjek Krammar ?? Sangsot ki bapli ki kmie ki kpa khamtam na nongkyndong kiba da hap ban wan kiew sor man ka por ban wad kot thymmai ban ioh pynbiang ïa ka jingdonkam ki khun ki kti ha skul nalor ba ka ktah pat sa ïa ka pisa pilain ha ïing ha sem. Hato, ka Sorkar ka wanrah ïa ka nongrim pynkylla ïa ki sobjek ha ryngkat bad ka jingsngewthuh paka ia ki jingeh ban mih na ka ?? Ne, la shu wanrah kyrkieh khlem da sngewthuh ia ka khlieh ka tdong ki jingeh ba tyngkhuh u paid nongshong shnong mo. Ka jingduna kine ki kot thymmai ha iew ha hat ka pynpaw ba ka Sorkar kala phiel lypa ha ka jingpynkhreh (planning) bad rukom ïa treilang (coordination) bad ki nongshna ne nong supply ïa ki kot kaba la wanrah pat ïa ka jingartatien bala leh ïa kane ban kyntiew bad kynrong shisha ïa ka pule dangle ha ka jylla ne ka dei pat kawei na ki buit ban pynmih pisa (business) jong ka Sorkar ha ka kyrteng jong ka pule ka puthi. Ka jingwanrah ïa ki jingkylla ha ka por ba tbian ba lyngkot bad ka jingleh kyrkieh jong ka Sorkar ka pynmih ïa ka jingsngew bym-shaniah bad jing artatien ïa kiei kiei kiba rieh kiba ka sorkar ka don jing-thmu. Ha ka jingshisha, ka kamram ba kongsan jong ka Sorkar ka dei ban wanrah ïa ki jingkylla ba pynioh jingmyntoi ïa ki nongshong shnong khamtam ha ka ïadei bad ka hok ban ioh ïa ka pule ka puthi ba bha bad miat hapoh ka jylla. Katba ka jylla ka dang ialeh bad ki jingeh ba kynduh na ka jingrai bad ka jingbamja-khluit jong kane sorkar, ka dei pat ka kamram ba hakhmat jong ki nongpeit nongkhmih ïa ka tnad pule ban pynbiang ïa ki jingdawa ba donkam u paid nongshong shnong ha ryngkat ka jingpyntikna ba ka jingpynkiew ïa ka pule puthi hapoh ka jylla kamdei ban long pat ka jingiohnong jongno re jongno kiba bat ïa ka bor ne ka shuki.
