Nongpoh, Lber 26
Ki nongbuh dukan bam ki la bitar halor ka jingshah pynduh ban buh dukan bam ha kane ka ilekshon ban jied ïa ki nongmihkhmat sha ka ïingdorbar Lok Sabha ha ka shlem treikam u Deputy Commissioner ka Ri Bhoi ha mynta ka kynti. Kane kynhun ki nongshong dukan kiba ju buh dukan bad ruh kiba ju pynbiang bam ha man la ki ilekshon MLA, MDC bad MP jong ka Ri Bhoi, ha ka Sngi Ba-ar ki la leit ban tur sha ka shlem treikam u Deputy Commissioner (DC) ka Ri Bhoi ban dawa ïa la ka hok.
Kine ki nongshong dukan kiba don kumba 13 ngut kiba la thep ‘tender’ na ka bynta ban pynbiang bam ïa ki nongtrei ilekshon ha kane ka kynti, hynrei iwei napdeng jong ki ruh ym shym la ïoh satia. Kaba la nang pynlyngngoh shuh shuh ka long ba ka shlem treikam u DC Ri Bhoi, ka la ai pynban ïa katei ka kam sha uwei u bar jylla na nongbah Shillong uba khlem thep ‘tender’ bad ruh la ai kyrpang ïa u ha phyllaw jong ka Circuit House Nongpoh ka bym pat ju jia koit ha ka jingjied nongmihkhmat ha Ri Bhoi District.
Shwa ba kine ki nongshong dukan kin leit tur sha ka shlem treikam u DC, ki la leit ban jurip ïa ka Circuit House, ka jaka sorkar kaba la ai kyrpang ïa utei u bar jylla ban pyndonkam ban un die ïa ki mar bam sha ki nongtrei ilekshon.
Haba kren sha ki lad pathai khubor hadien ka jingwan jurip ïa ka Circuit House Nongpoh bad ruh ka jingkynduh ïa u DC u Arpit Upadhyaya, kitei ki nongshong dukan ki la pynpaw ïa ka jingbitar bad sngewkhia jur halor kane ka jingshah pynduh buh dukan kum ki trai shnong paka ka Ri Bhoi da kaba ïathuh ruh ba ha ka por ba ki thep ïa ki ‘tender’, la bthah ïa ki ban pynbiang nadong-shadong ïa ki ‘test’ bapher bapher, ka GST bad kot ki sla kiba ïadei bad ka jingkhuid jingsuba bad ka jingbha jong ki mar bam katkum ki kyndon jong ka Food Safety, ïa kaba ki la pyndep ruh thik kumba la bthah. Hynrei kyndit kumba ïuh tdong bseiñ ka kyrteng jong ki kam shym la mih satia, bad kaba la pynkyndit shuh shuh ka dei ka jingïoh pynban da uwei u bar jylla uba khlem thep satia ïa ka ‘tender’.
Kitei ki nongshong dukan ki la ong ruh ba ha man la ki snem ba ju long ilekshon, wat lada ki ïoh ruh ban pynbiang bam, ki hap ban shna hi ïa la ki dukan bad hap ban shong sha ki rud ki kiar ne wat ha ki nala ruh, bad ba ki hap ban pynbiang hi ïa ka um, ka bording ilektrik bad la khang ruh ïa ki ban die ïa ki um bilor, katba ïa une u bar jylla pat la ai kyrpang ha ka phyllaw jong ka Circuit House Nongpoh, kata ruh ryngkat ka um bad ka bording ilektrik kaba shu ïoh ei na katei ka jaka sorkar.
Ki la ïathuh ruh ba ha ka jingïakren, u DC ka Ri Bhoi u la aidaw ba ka jingai pynbiang bam sha utei u bar jylla ka dei halor ka jingrit jong ka dor kata ha ka dor 240 tyngka, katba ma ki pat ki thep ha ka dor 250 tyngka. Ki pyntip ruh kumba ju long man la ki por ilekshon, u DC u ju khot ban ïakren bad pynbeit ïa ka dor, hynrei ha kane ka kynti kaba mynta, ym shym la khot satia ïa ki bad la pynsah ha ka umdum kaba ki la kynnoh ba ka dei ka jingleh donbor jong une u Deputy Commissioner ba mynta ka Ri Bhoi.
Halor kane ka bynta, kitei ki nongshong dukan ki la dawa ba u DC ka Ri Bhoi u dei ban weng mardor ïa utei u bar jylla bad dei ban ai shwa ïa ki trai shnong ka Ri Bhoi ban ïoh ïa katei ka kam pynbiang bam bad pyntip ruh bad ki pisa ba ki dang dei hok ban ïoh ruh haduh mynta kim pat ïoh, da kaba byrngem ba lada um leh kumba ki la dawa, ka pisa ba dang sah (pending bills) u dei ban siew noh mardor ryngkat ka sut (interest) bad wat ïa ka khajna (GST) kaba dei ban siew ruh kin nym siew shuh.
Ha kane ka sngi, ki nongïalam ka Ri Bhoi Youth Welfare Organisation (RBYWO) kiba la leit ban synran lang ïa ki nongshong dukan, ki la ai ka jingkyrshan ba pura halor kane ka mat dawa jong kitei ki nongshong dukan kaba shongnia namar kumba ju long ha man la ki ilekshon, la jied kyrpang shwa ïa ki trai shnong. Ki la dawa ruh ba u DC ka Ri Bhoi u dei ban weng mardor ïa utei u bar jylla bad ban ai pat sha ki trai shnong ka Ri Bhoi lym kumta, ka seng kam banse ban shim ïa ki lad ki lynti ba tyngeh halor kane ka bynta.
