Raphael Warjri
Ha kata ka rukom lah ruh ban kdew ïa ka niam Khasi, ha kaba kiwei kiwei ki jaitbynriew ki lah ban bud ne rung riewdkhot ha ka niam Khasi tang lyngba ka shongkha shongman. Kata ka kdew ba ka jaitbynriew bad ka niam ka san ryngkat ryngkat bad ym lah ban lait na kata lada ngam jylliew ha ka pyrkhat tynrai Khasi. Ha kajuh ka por ka niam kam da dei eh ban pynleit jingmut than ha ka khan ka bishar, ka kñia ka khriam namar ka jutang jong ka hok ka shikyntien ka dei naduh ba kynih u syiar khraw jutang ba sa shai pat ka sngi haduh ba khyllem u Diengiei bad dkut ka jingkieng ksiar u Sohpetbneng ba ki Hynñiewtrep Hynñiewskum ki sah ha ka umdum, ha ka ang bneng. Ynda la dkut ka Jingkieng Ksiar u Sohpetbneng bad khyllem u Diengiei ba ki paidbynriew shityllup ki sah ha ka lyngngoh ba ym ioh shuh ban ia khana parom hapdeng ki Hynñiewtrep Hynñiewskum bad ki Khyndaitrep Khyndaiskum. Na kata ka daw ki dak ki shin na ka shat ka khan pylleng bad ka khad ka kñia syiar ki kdew ïa ka jutang ba shai hapdeng U Blei bad u briew lyngba ka liem ka lup jong ki shynrong pylleng bad lyngba u rwieng. Ym dei kaba bit ba biang ba kiwei kiwei ki jaitbynriew kin lah ban rung dkhot ha ka niam Khasi lada ym dei da ka lynti ka ba khuid ba suba kata ka mut ba ki dei ban long ki pateng na ka kmie lane u kpa Khasi. Ki khun Khasi ba kha na ka kmie Khasi ki dei ki Khasi lada dei na uno uno u kpa, bad ki khun Khasi ba mih na u kpa Khasi ki dei ki Khasi lada dei na kano kano ka kmie, ha kaba lada jia ryngkhat ba dei ka kmie dkhar ki khun ki dei ban pyndep ïa ka riti tangjait. Ka shai ruh ha ka stadtip stadmaïan ba ki khun ki dei kiba mih na u sohpet kha jong ka kmie, ki dei ki kur ka kmie ha ka riti dustur Khasi. Wat u symbai na u kpa la ñiew ba dei na ka kmiekha ha ka riti dustur Khasi, ha ka ba la burom kyrpang ïa ka Meikha ka ba phah u symbai u rnai na la u khun shynrang lajong.
Ka jingshisha ka long ba baroh kiba nang ban khan ban shat lane ban kñia ban khriam ki tip ban peit ïa ki dak ki shin katkum ba la batai pateng ki longshwa manshwa, hynrei ym lah ban len ba ki don kiba shu tynneng bad pyrthuh bud tang na sla khlem ngam jylliew ha ka jingtip tynrai. Na kata ka daw ka sapthaw bad ka buitthaw ka dei ban synrop ryngkat khnang ban lah ban tip pateng ïa ka kam. Ka sapthaw ka dei kaba la buhti kyrpang ka jingtbit ha ki briew shimet da ka snap longblei, hynrei ka buitthaw ka dei kaba lah ban shah hikai bad pule na ka jingtrei ki riewtbit. Kino kino ki riew shimet kiba don ka sapthaw ha lade ki dei ban duriap da ka buitthaw ban kham pnah bad jlih ka kam bad ba ka poi sha ka janai. Ban kham shai ka jingbatai ha kane ka liang, lah ban shim nuksa na ka ba rwai ba tem sur. Ki briew ki ba don ka sapthaw ban rwai ki dei ban mar-mlien ban rwai bad ban minot la ka buitthaw ha ka lynti ka ba ïahap bad ka surrwai lajong, khnang ba ka lah ban long sani bad janai pura. Hynrei lada ym don lypa ka sapthaw ban rwai, lada minot duriap katno katno ruh, ym lah ban poi sha ka thong ka ba janai. Ka long kumjuh ruh ia ki briew ki ba don ka sapthaw ban rep ban riang, lane ban khaiï pateng, lane ban shet ban tiew bad kumta ter ter. Byllai ki briew kiba rep ba riang, ba khaiï pateng, ba shet ba tiew, bad kiwei kiwei ki kam hynrei kaba paka pura ka jingmih ka long na kito kiba don lypa ka sapthaw kaba tbit shuh shuh lyngba kaba duriap la ka buitthaw. Namar kata ka mut ruh ba lada don ka sapthaw bad lada alhia ban pyndonkam la ka buitthaw ka long bijai ei noh la ka sapthaw. Ka sapthaw sapblei dei kaba thaw ka mariang bad ka buitthaw buitbriew dei ka ba shna katkum ka jingtbit ki briew.
Ha ka juk mynta ka ju don ka ñia ba ju kren sharum shaneng ba ki riewtbit Khasi ki buhrieh buit bad kim ju hikai ban nang pateng ki khun ki pyrsa. Kata ka ñia ka dei kaba donkam ban pynshongñia katkum ka jingtbit jong kita ki riewtbit ba shisha. Kiei kiei baroh ki shong ha ki kam kiba dei ban thew katkum ka sapthaw ba nylla bad ba don ki kyrdan jingtbit ha ka buitthaw. Ki don ki kam ba lah ban hikai da kaba suk ia kino kino ki briew da ka buitthaw bad ki don ki kam kiba dawa ban don la ka sapthaw ba shisha. Ki kam ba synlar kum kaba puh lyngkha ka ïapher na ka jingtbit jong u nongrep uba tip ïa ka aiom bet aiom ot ha ka rep ka riang. Kaba biah pisa ban kheiñ ban diah ha ka khaiï pateng ka ïapher bad ka jingtip jong u nongkhaiï ha ka korbar ïa ka khaiï pateng naduh ba sdang ban kheng haduh ban kamai iohnong na ka kam.
Kaba jied khaw ne ot doh ot jhur ha ka shet ka tiew ka ïapher na u nongshet ba tbit ban mang ïa ki jnit ki jnat katkum ba dawa ka jynbam jyntah ba kan bang kan shngiam.Ka long kumjuh ruh ïa u nongbylla ba trei katkum ba bthah u kamar ba iapher na u kamar uba tip katno ban khleh sorki, ban thew matang thew sawar khnang ban biang ka jingtei lane kumjuh ruh ïa kiba bylla shonkot shonsla, lane die kot die kotkhubor ba ïapher na u nongthoh ne taithoh jong ki kot ne ki kotkhubor.
