Lada ai jingbit ïa ka MLMDF ban ïakhih, dei ban ai jingbit lang ïa ngi: HITO

Ngin jin da sngewnguh eh lada don ka jingbuddien halor kane," ki la ong.

Shillong, Lber 31

Ka Hynñiewtrep Integrated Territorial Organisation (HITO) ka la pynpaw ka jingpyrshah halor ka jingkyrpad ka MLMDF ban pynlong ïa ka jingïakhih shong kyllaiñ mungor halor ka jingshah pynïap ba dang shen jong 2 ngut ki bar jylla ha Ichamati, Shella.   

“Ngi pynpaw ka jingbitar bad jingpyrshah jong ngi ban ai jingbit ïa ka jingkyrpad ba la pynsngew da ka MLMDF hapoh ka jingïalam u S.K. Choudhary halor ki jingshah pynïap ba dang shen jong 2 ngut ki bar jylla ha Ichamati, Shella,” la ong ki nongïalam ka HITO ha ka kyrwoh ba la phah sha u Deputy Commi-ssioner (DC) ka East Khasi Hills.

Ki la ong ruh ba wat la ka dei hok katkum ka synshar paidbah ban ïakhih, hynrei kane ka jingkyrpad ban ïakhih ha kum kane ka por kan nang pynkhluit bad pynjur pynban ïa ki jing-sngewpher jaidbynriew.

“Ngi kyrpad ïa kiwei pat ki jaidbynriew ki bym dei Khasi ban burom ba ngi ki paid Khasi (Hynñiewtrep) ngi ïai bteng ban ïakhun na bynta ki hok jong ngi ha kine ki 76 snem ba la leit (1948-2024) na ka jingwan rung ba jar-jar jong kiba nabar ha ka ïoh ka kot bad ka saiñ pyrthei namar ka jingbym pynurlong ïa ki kyndon jingïateh soskular jong ka ‘Annexed Agreement’ hapoh ka jingbuh kyndon ka ‘Instrument of Accession’ ba la soi bad pdiang da ka Sorkar India bad ki paid Khasi 76 snem mynshuwa,” ki la ong.

Ka seng ka la ong ruh ba ka jingbthah na ka National Commission for Schedule Tribes (NCST) ha u Ïaïong, 2012 sha ka tnad kam pohïing bad Tribal Affairs ka Sorkar Pdeng ban kynthup ïa ki kyndon jong ka ‘Annexed Agreement’ ha ka Riti Synshar ka Ri haduh mynta la kyntait da ka Sorkar Pdeng bad Sorkar Jylla, ha kawei ka liang kaba pynlong kamkai pynban ïa ka Article 338A jong ka Riti Synshar ka India.

Ki nongïalam ka seng ki la ong ruh ba ka jingbym pynurlong ïa katei ka jingïateh soskular ka wanrah ïa ka jingbym sngew shngaiñ hapdeng ki Khasi trai-ri bad ki ïai bteng ban ïakhih katkum ka jingsynshar paidbah.

“Ngi kwah ban buh jingkylli, kiei ki jingpynshitom kiba la shim halor ka shithi (REF/HITO/CB/AP018) kaba ka seng ka la phah ha ka 24 tarik u Kyllalyngkot, 2022 haba ïadei bad ka jingpynshit ban wanrah jingisih da ki ‘riew shimet kiba la kdew ha katei ka shithi. Ngin jin da sngewnguh eh lada don ka jingbuddien halor kane,” ki la ong.

Haba kdew ba ka seng kam pyrshah ïa ka jingïakhih jong ka MLMDF naba ka dei ka hok katkum ka Riti Synshar ka Ri ïa uno-uno ne kano-kano ka kynhun seng ban ïalum da kaba jai-jai ban ïakhih halor kano-kano ka mat, ki nongïalam ka HITO ha kawei ka liang ki la ong ba (hynrei) lada jia ba ai jingbit ïa ka MLMDF ban ïakhih, ka HITO ka kyrpad ruh na u DC ban ai jingbit ïa ka seng ban ïalum da kaba jai-jai ban ïakhih na bynta ka hok haba ïadei bad ka jingshah pynïap jong u Bah Lurshai Hynñiewta (Bam Kwai ha Dwar U Blei) ha katei kajuh ka sngi bad jaka ha kaba la ai jingbit sha ka MLMDF ha Shella/Sohra ne Shillong.

“Ngi pynrem jur ïa ka jingkynnoh jong ka CWC pyrshah ïa ki hynmen-para Khasi jong ngi/KSU, bad lymda ki pulit ki lap ïa ki sabut kiba tikna, ka long la kloi eh bad ka bym ïahap ban kynnoh ne kdew ba ki ‘riewlum ki don bynta ha baroh ki kam thombor bad runar hapoh ka Jylla pyrshah ïa ki jaidbynriew Bengali,” la ong ka seng.

Shuh shuh ki nongïalam ki la bynrap, “Yn tip shano ïoh ïa kane la leh da kiwei pat ki kynhun ne jaidbynriew tang ban pynthohbria ïa ki jaidbynriew Khasi, Jaiñtia bad Garo.”