Mynta ka kynti te lah ïa ïoh lut

Na kato kaei kaei ba ym artatien ba ynda kan jop sa ha kane ka kynti kaba mynta kansa kyrshan, hapoh Parliament, sa ïa ka UCC.

D. H. Kharkongor

Kaba phylla lada dang ïa sngewphylla ba balei ba ka BJP ka kyrshan kumne pylleiñ-pylleiñ ïa ka NPP. Kyndit ruh lei wei ba ka BJP ka lah pynpaw shai kdar ba ka NPP ka dei ka dur bula ka jong ka. Ka ‘Mask’ ne ka bula da kaba ka BJP ka buhrieh, baroh shi katta, ïa la ka jong ka dur ka dar kaba shisha ka jong ka. Kane mynta ka dei ka jingpynithuh shai kdar ïa ka jingïadei kaba shisha hapdeng jong ki. Ka jingpynthikna ba ka jingjied, ha kane ka kynti kaba mynta, ïa ka NPP kandei ka jingjied ïa ka BJP.

Te hato ka long kaba bakla ban ong ba man la ka ‘vote’ kaba ka NPP kan sa ïoh, ha kane ka kynti kaba mynta, kan sa dei ka jingkyrshan ïa ka saiñpyrkhat ‘Hindutva’ jong ka RSS? Ka jingkyrshan (ka’vote’) ka ban long kum ka jingpynkupbor ba ka RSS (lyngba ka BJP kaba dei ka seng saiñ pyrthei ne ka Political Party ka jong ka) kan lah ban pynurlong ïa kata ka ‘Hindu Rashtra’ bad ruh ïa kata ka ‘Hindi Bhasha’ ka jong ka, kiba dei ki ar ki thong kiba ha khmat eh ki jong ka. Ka jingkyrshan (ka ‘vote’) da kaba ka RSS kan lah syndon wat ban pyntreikam, kumba ka ïai angnud, ha baroh kawei ka Ri India, ïa ka Citizenship Amendment Act (CAA) lem bad ïa ka Uniform Civil Code (UCC).

Nga ngeit kam long pat ruh kaba bakla ban ong ba ka NPP ka bakla jur ba ka kum kloi than eh ban kmentohhoh ïa kane ka jingkyrshan ka jong ka BJP ïa ka. Ka NPP ka la dei ban shim pynban ïa kane kaei-kaei, kum ka jingshah shet plak ha ka BJP. Ka (NPP), ha ka jingkum kmen tohhoh, ka kum klet noh ruh de ba, ha kaba ïadei bad kane ka Shillong Lok Sabha Constituency, ka BJP ka don tang kumba 90,000 tylli ki ‘vote’. Artatien ba ka BJP kan don haduh 1 lak tam ki ‘votes’. Kam lah hi ruh ban long ba kan (NPP) ïoh lut ma ka ïa kita ki 90,000 tylli ki ‘votes’ ki jong ka BJP. Kan nym don jingmut hi ruh ïa ka (NPP) wat lada kan ïoh ïa baroh kita ki 90,000 tylli ki ‘votes’ ki jong ka BJP lada kan duh leh nohei pat de kumba ar shah ne lai shah ki ‘votes’ kiba ka (NPP) lah don lypa. Nud ban ong ba kan sa kham khraw pynban ka ‘exodus’ ne ka jingmihnoh ne ka jingphetnoh, ka jong kiba la don lypa ha ka sem ka jong ka (NPP), ban ïa ka jingwan rung sem ka jong kita ki BJP. Nangne sha khmat yn sa kham bun pynban ki dienjat jong kiba mih noh na ka sem ka jong ka (NPP) ban ïa ki ban wan rung thymmai sha ka sem ka jong ka.

Ym artatien ba kan long kumta kumjuh wat ïa katai ka Tura Lok Sabha Constituency hi ruh. Kaba katno tam ha kaba ïadei bad ki Assembly Constituency ki jong ka, kata, kito kiba don ha ki them jong ka Ri Lum Garo. Ki Assembly Constituency kiba u paid riewngiet Islam ne u paid Muslim u ju rai ïa ka jop ia ka rem ka jong uno uno u kyrtong. Kane ka jingkyrshan jong ka BJP ïa ka NPP kan pynkhuslai jingmut jingpyrkhat ïa ki riewngeit Islam jong ka Ri Lum Garo. Ym aratien ba nangne sha khmat uba kham bun napdeng jong ki un saphai khmat biang noh sha ka INC. Ym artatien ba kan long kumta kumjuh bad ki riewngeit Khristan jong ka Ri Lum Garo. Kiba bun napdeng u paid riewngeit Khristan jong ka Ri Lum Garo un sa iehnoh jyndat ïa ka NPP. Ym artatien ba kiba kham bun napdeng jong ki kin sa phaikhmat biang noh sha ka INC. Ym aratien ruh de ba uba bun napdeng u paid jong ka Ri Lum Garo u dang kymaw hi dnong ïa kato ka jingshukor noh ka jong ka Agatha (NPP) ïa ki, kata, da kato ka jingkyrshan ka jong ka, ha ‘Parliament’, ïa ka Citizenship Amendment Bill (CAB). Na kato kaei kaei ba ym artatien ba ynda kan jop sa ha kane ka kynti kaba mynta kansa kyrshan, hapoh Parliament, sa ïa ka UCC.

Ka jingkylli namar kata ka mih, ïano pat de kita ki ban mih noh na ka NPP kin kyrshan ha kane ka kynti kaba mynta. Kiba mih noh namar ka jingithuh shai ba ka NPP ka dei hi ka BJP. Kiba da biria pat ruh ba nangne sha khmat kawei ka liang jong ka lama jong ka NPP ka dei ban don lem noh bad ka shap ka jong u ‘tiew LOTUS. Hana ym shuh tang ka KOT, kaba dei ka ‘Bhagwat Gita’, ka kotniam jong ki riewngeit Hindu. Te hato kin leit kyrshan noh ïa kata ka RDA, ne ïa ka INC ne ïa ka VPP ? Hato kan don jingmut ïa ki ba kin kynriah noh na ka NPP, kat ban leit kyrshan pat de ïa ka RDA ? Kan nym don jingmut wei ka jingkyrshan ka jong ki ïa ka RDA kan dei hi ka jingkyrshan ïa ka NPP bad namar kata ïa ka BJP. Kan long kumta wei ba ka RDA ka dei ka dkhot jong ka NEDA, ïa kaba la lamkhmat hi da ka BJP bad ruh da u Himanta B Sarma uba dei u Myntri Rangbah duh jong ka Assom (Assam). Ka RDA ka shah tehlakam bad kan dang ïai shah tehlakam  ym tang ha u Amit Shah hynrei wat ha u Himanta B Sarma ruh de.

Ha shwa ba ngin ïa kutnoh ba ym lah khlem da sam ïa kane kawei bad kata ka long ba ki bym shym la ioh lad ban kyrshan ïa ka VPP, mynha ka MLA Election – 2023, ki lah ioh lad mynta ka kynti. Kiba bun kiba phla sngur mynsiem ba ki thrang ban ïoh ban kyrshan lem, da ka ‘vote’ ka jong ki, ïa ka VPP mynha kane ka MLA Election- 2023, hynrei ka lad kam shym la plie ïa kiwei ba ka VPP kam shym la lah ban sei la u kyrtong uba kynsai, ha ka Assembly Constituency ka jong ki. Hana mynta ka kynti wat ma ki ruh ki lah ïoh lem ïa u PRAH bad kin nym pynleh nohei ïa kat kane ka kabu ban ïa kyrshan lem, da ka ‘vote’ kaba kordor ka jong ki, ïa u PRAH. Lada kan long shisha kumta ba ym artatien ba ka jingïakhun kan sa long hapdeng ka KTI bad u PRAH.