Yn nym lah ban pynthame ïa baroh shyrta

Nga ngeit kam long kaba bakla ban ong ba wat ka Indian National Congress (INC) hi ruh ka lah sah satang ka kyrteng kumba long ka HSPDP.

D. H. Kharkongor

La kiwei ki lah ban klet hynrei nga te ngam pat klet naba nga dang kynmaw ïa kato ka jingkob shongshit ka jong ine i Symbud Myntri Rangbahduh, jong kane ka jylla Meghlaya ka jong ngi. Ka jingkob sarong ba kam long kaba eh, ïa i kum u ‘politician’, ba in ïai pynbiej ne ïai pynthame ïa une u paid jied nongmihkhmat. Hana ba man la ka kynti, ba ma i, kum u Politician, i leit ban pynbiej ïa une u paidbah nongthep ‘vote’ ba une u juh u paid nongthep ‘vote’ ruh u ïai ngop shi ïai ngop, ha kita ki jingïai pynbiej ki jong i. Hana man la ka San Snem kiba i ïai pynbiej ïa u paid nongthep ‘vote’ ba uta ujuh u paid nongthep ‘vote’ hi ruh u dang ïai ngop shi ïai ngop ha ki jingpynbiej ki jong i. ñiuma, ka lah ban long kumta bad ka Pynursla Assembly Constituency ka jong i. La katta i bapli i kum klet noh ïa kane kawei ka jingshisha ba wat lada lah ban pynthame ïa uba bun balang bun bunsien, ïa ki katto ki katne pat ruh katto katne sien hynrei yn nym lah ban pynthame lut ïa baroh salonsar ha baroh ki sien ne baroh shyrta. 

Ngam pat klet ruh de ïa kato kawei de ka jingkrenshongshit ka jong i, kata, ba ma i lem bad ka seng saiñ pyrthei NPP ka jong i, ki long kiba kloi ban ‘ïatreilang’ wat bad ki ‘Ksuid’ hi ruh. Te to ngin shu shim beit noh ba kato ka kyntien Ksuid, kaba i pyndonkam, ka thew kyrpang ïa kita kiwei kiwei pat de ki seng saiñ pythei kiba ithuh shai ba uba bun balang u khohñioh mynsiem. Lehse i thmu kyrpang ïa ka seng saiñ pyrthei BJP. Te hato dang donkam sieh mo ban da pynshai ruh de ïa kaei kaba i mut ne kaei kaba i thmu da katei ka kyntien ‘ïatreilang’? Kynmaw ba ha ka ‘ahor jong ka jingbymhok’ ju don lang baroh bad ym ju don ka jingïapher jaitbynriew lymne ka jingsngewïapher seng saiñ pyrthei kumba ym ju don hi ruh ka jingsngewïapher niam ne wat ka jingsngew ïapher kynhun balang. Ngam sngewphylla namar kata ïa kane ka jingïalong kawei hapdeng ka NPP bad ka BJP. Ngam sngewphylla hi ruh ïa kane ka jingïatreilang, kaba hapoh ka KHADC, hapdeng ka INC bad ka NPP.

Ngam sngewphylla ïa kane ka jingïakawang ktieh kaba markylliang hapdeng ka RDA (ka UDP) bad ka NPP kumjuh kumba ngam sngewphylla ba kitei ki ar ki dang ïadei pat ruh ki dkhot jong kane hi ka sorkar MDA-2, ba la long trai da ka BJP. Ka sorkar ba la long trai da ka BJP, ha kaba ka NPP bad ka UDP ki dei beitthik tang ki ‘Managers’. Ka NPP kum uta u ‘General Manager’ katba ka UDP pat de kum uta u ‘Deputy General Manager’. Ki ‘Managers’ ki ban hap ban ïatreilang ne ïarap pynurlong ïa ka ‘Hindutva ideology’ jong ka RSS, kaba dei ka kmie jong ka BJP. Ka ‘Hindutva ideology’ ka ban saiñdur ïa ka ‘Hindi Bhasha’ bad ruh ïa ka ‘Hindu Rashtra’. Ka ‘Hindu Rashtra’ lyngba ka Citizenship Amendment Act (CAA) bad ka Uniform Civil Code (UCC).

Kaba nga sngewphylla eh ka dei kane ka jingïatehlok ne kane ka ‘alliance’ kaba hapdeng ka HSPDP bad ka UDP. Ka jingïatehlok kaba ym don nongrim ne don jingmut ei ei ruh em wei ba ïa ka HSPDP lah dep ban nguid tylli-tyllan shwa da ka NPP. Nud ban ong ba ka HSPDP, kumba long ka PDF, kam don MLA. Ka HSPDP ïa mynta kam don palat lait na uta u K P Pangniang. Ka HSPDP kam don MLA ban ïarap lem ïa u bapli u kyrtong jong ka UDP, ha kane ka MP election kaba mynta. Ka jingïatehlok ne ka ‘alliance’ kaba tang ban shu pynthame ïa u paid uba shida jingmut jingpyrkhat.

Nga ngeit kam long kaba bakla ban ong ba wat ka Indian National Congress (INC) hi ruh ka lah sah satang ka kyrteng kumba long ka HSPDP. Kane mynta ka kynti te kam dei shuh ka Indian National Congress (INC) hynrei ka lah dei pynban ka Vincent Regional Congress (VNC). Ka ‘Congress’ kaba ïasyriem ïa u ‘ïarryngkuh. U ‘ïar ryngkuh uba la shu ïeng dyngnur halor jong ka diengkper. Ka diengkper kaba pynïakhlad ïa ka BJP na ka NPP. Ka diengkper kaba lah synjor. U ‘ïarryngkuh pat ruh uba kumba ju long ka UDP, kata, uba ngim nym lah ban tip thikna sha kano ka liang jong ka diengkper un sa ryngkoh ynda u lah ngiah la ka jingkynih. U ‘ïar-ryngkuh uba khlem ka nongrim kaba skhem, kumba long ka UDP. Uba khlem ka nongrim kaba skhem wei ba ha ka ‘State Legislative Assembly’ u don sha ka liang pyrshah ne ka ‘opposition’ katba ha ka KHADC pat de u don sha ka liang synshar ne ka ‘ru-ling, lem bad ka NPP.

Na kitei kiei-kiei ba lah ban ong ba ka jingjop jong ka UDP, ha kane ka kynti kaba mynta, kan dei hi ka jingjop jong ka BJP ne ka jingjop jong ka National Democratic Alliance (NDA), ba la lamkhmat bad khlieh da u N D Modi jong ka BJP, kaba dei ka sengsaiñ pyrthei jong ka RSS, kaba dei hi ruh ka kmie jong ka Vishwa Hindu Parishad (VHP). Lada jop pat de ka NPP ruh kan dang ïai dei hi ka jingjop jong ka BJP ne ka jingjop ka jong u Modi. Kumba ka UDP kan nym nud ban saitlah ïa ka NPP ba ka NPP pat ruh kannym nud ban saitlah ïa ka BJP. Kato ka jingkyrshan jong ka Agatha Sangma (NPP), ïa ka Citizenship Amendment Bill (CAB), hapoh Parliamanet, ka dei ka nuksa ïa kaba ngim dei ban klet. Ka NPP lada kan jop kan nym banse ban nguid biang, sa shisien ïa la ka jong ka prie, naba kan sa hap ban kyrshan hapoh Parliamant, sa ïa ka Uniform Civil Code (UCC). Lehse ha kata ka por ka BJP kan kwah ban pyntreikam ha baroh kawei ka Ri India, ïa ka Citizenship Amendment Act (CAA) bad ka NPP kansa hap ban mynjur ïa kata ruh. Ka daw ka dong ba ka BJP ka sa angnud ban jop tad haduh 400, da ka jingïarap lem ki seng saiñ pyrthei kiba kum ka NPP, ka UDP, kumta ter ter.

Ka por ka dang biang ba ngin puson sani bha ïano ngin kyrshan ha kane ka kynti kaba mynta, ïa ka VPP ne ïa ka BJP. Ka jingkyrshan la ïa ka UDP ne ïa ka NPP kan dei hi ka jingkyrshan ïa ka BJP. Nga ngeit phimphylla shuh ba balei ba nga ong ka UDP bad ym ka RDA. Nga ngeit ruh ba phi ïa tip shai bha ïa ka jingïadei hapdeng ka Badri Rai Construction Ltd bad kane ka NPP, ba la khlieh da u Conrad. Kynmaw ruh dnong ba ym lah ban ïai pynbiej ïai pynthame ïa baroh salonsar bad baroh shyrta. Kynmaw ruh ïa ka jingkob jong ka BJP ba ngin nym lah ban thaw bad ïoh Sorkar, khlem ma ka.