Nongstoiñ, Ïaïong 10
Sa shisien pat hapoh ka sor Nongstoiñ, hakhmat ïew ki nia ki jutang ki la sawa jam biang ha kaba ki seng saiñ pyrthei kynthup ruh ïa u kyrtong shimet ki la ïoh ban khlei bad kren na ka bynta ka ilekshon MP sha Lok Sabha.
Kane ka jingsei nia jong ki kyrtong ka la long ha ka Sngi Balang ha kaba u kyrtong shimet u Prof Lakhon Kma, ka RDA, ka NPP bad na Congress ki la ïeng ha kajuh ka rynsan ban ïalap bad pynshai ïa la ki nongrim na ka bynta ka ilekshon jied MP ka ban long ha ka 19 tarik mynta u bnai.
Ha katei ka sngi, la shim rynsan nyngkong eh da u kyrtong shimet u Prof Lakhon Kma, nangta la bud sa ka RDA kaba u Bah Robertjune Kharjahrin kum u kyrtong u la donlang, katba na liang ka NPP wat la ka Kong Ampareen Lyngdoh kum ka kyrtong kam shym la donlang hynrei la mihkhmat da u Bah Prestone Tynsong, Bah Pynïaid Sing Syiem bad la pynkut ïa ka rynsan da ka Congress ba la mihkhmat da u MLA ka Mawhati Bah Charles Marngar bad u MLA ka Nongstoiñ Bah Gabriel Wahlang.
U Prof Lakhon Kma haba ai jingkren u la ïathuh ba u la hikai 22 snem bad u dang sah palat 14 snem ka kam ka jong u.
“Nga mih ban ïakhun ïa kane ka ilekshon da ka jingsngewkhia ym ba nga kwah ban wan wad kam ne kwah skhim hynrei nga ïohi ba la ban palat ka jingduk bad jingeh ïa ki shnong kyndong hapoh ka Jylla,” u la ong.
U la ong ruh ba ka jingthmu jong u ban ïakhun ha kane ka ilekshon MP ka long ban ïa san lang baroh salonsar khamtam ha ki thaiñ nongkyndong khnang ba ki 15 bad 20 snem nangne shakhmat kin long ki shnong kiba la bit la biang pura bad ba kin biang lut nadong-shadong bad ban pynurlong ïa kata u la don da ka thong lajong.
U la ong ruh ba ki don haduh 13 tylli ki mat ïakhun ilekshon bad kawei na kita ka long ban kyntiew ïa ki skul bad ka pule puthi ban hikai bad pyntbit bha ïa ka rukom hikai khnang ba ki samla pule kin da pass kim dei ban shu ïoh tang ka ‘degree’ hynrei kin don ïa kita ki sap kiba kynthup ïa ki ‘soft skill’ bad ‘hard skill’.
U kyrtong ka RDA, Bah Robertjune Kharjahrin u la ong ba ka RDA ka kwah ban kren da kaba shai ba katba dang don ka UDP bad HSPDP yn pynthikna ba u khun Khasi-Khara un nym long u nongtong um bad u nongthohdieng jongno-re-jongno ha kane ka Jylla.
U Bah Robertjune u la ong ruh ba ka Parliament ka dei kata ka bor bah ïa kaba ka lah ban pynduh pyndam noh ïa ki District Council, wat ban phiah ïa ka Meghalaya lada kum ki paidbah ki rai bakla. “Pyrkhat kat kata ka bor ka Parliament ka don ïa ka bor ban batai ïa ki hok ki jong ngi hato ngi mynjur ban ong ba ïa ngin leit sha ki polling station ki jong ngi da ka sur jong ka rwai, ha khlieh jong ngi ban ong ngin pynshong nongrim ban jied MP tang da ka jingrwai, lada ngin leh kumta la ma ka synshar ka khadar,” u la ong.
U la ong, “Lada ngi ïakren shaphang u pud u sam ngi ïohi ba kat nang mih ki sngi nang duna noh ka khyndew ka shyiap ka jong ngi, ki seng rithor ki wan man ka 5 snem ki ong ba ki synshar ïa ka Meghalaya ki synhar ïa ka Assam ki ong jied sa ïa u MP jong ki, kin sa ïa pynbeit noh u pud u sam.”
Shuh shuh u la ong ba ka Congress kaba la synshar la bun snem ïa kaba la aibor hynrei kat nang aibor katta nang rit u pud u sam kat nang aibor nang shah thombor ki paidbah kiba shong ba sah ha ki shnong khappud bad ka la dei ka por ban pynbeit noh sa ka RDA ïa u pud u sam.
“Ka hok ban ïoh mane blei laitluid hapoh ka Ri India kampher phi don ha ka niam aïu, ka kot bakhuid aïu phi pule hynrei phin ïoh laitluid ban mane blei, ka BJP 15 tylli ki ‘anti conversion law’ hapoh ka Jylla ka la shna, ka Congress hapoh Himachal Pradesh ka shna ïa kajuh ka aiñ katba ka RDA ka kren shai ba kan pyrshah ïa baroh ar ki anti conversion law,” u la ong.
U Bah Robertjune u la ong ruh ba ka thong jong ka RDA lada jop ka long ban pynurlong ïa ka ILP, pyrshah tih Uranium bad ban pynrung ïa ka ktien Khasi ha ka khyrnit ba 8 bad kaba kongsan ka long ban burom bad jingthrang u Bah Hoping ban pynïoh noh ïa u pud u sam ba thikna u pud u sam hapdeng ka Meghalaya bad Assam bad ka rai ka shong ha phi ki paidbah.
U President ka NPP Meghalaya, Bah Prestone Tynsong bad uba long ruh u Symbud Myntri Rangbah ka jylla, u la pynpaw da kaba ong, “Ko kiwei ki seng phi kynnoh ïa ka NPP, phi lynthem maw ruh, phi ong ka dei ka nongdie jaidbynriew, phi ong ka dei ka nongtuh, nga kwah ban kylli khamtam ïa kato ka seng kaba thymmai, pyni ïa nga ha Nongstoiñ katno inshi phi la shna surok kata nga kwah ban kylli ïa kiba ong nga ieid jaidbynriew.”
U Bah Prestone u la ong, haba ieid jaidbynriew sdang shwa na la rympei ïing bad kyntu ruh ïa ki paidbah ba kin sngewbha ban ai beit ka jingkyrshan mynta ïa ka NPP, da kaba u la ong ruh ba ka jingpyntieng ka jingpynsmiej, ka jingpynsngewthuh bakla kiba bun, ki ong hana lada phi kyrshan ïa ka NPP, ka mut phi pynkhlaiñ ïa ka BJP.
Halor kane ka bynta u Bah Prestone u la pynpaw da kaba ong, “Ngan ong ïa phi tang kawei, ka BJP bad ka NPP ngin nym lah ban thiah lang haduh ban da ïap, lada phi ong ba ngin ïatrei ïa ki kam pynroi ka dei hynrei thiah lang te em.”
U Bah Charles Marngar MLA ka Congress na Mawhati Constituency haba kren ha ka rynsan ïalap ilekshon na ka bynta u Bah Vincent H Pala u la ong, “Ngi don san ngut ki MLA, ngi ïasaid na ka bynta jong u paidbah, ngi don u MP bad ngin sa jop biang bad ngeit ne phim ngeit ka Congress kan sa wan ha kawei ka sngi.”
U Bah Charles u la pynpaw ruh sha ki paidbah da kaba ong, “Balei ngim lah ban ïaishah bad ngin duwai ba ka Congress ha Delhi kan wan ha ka bor.”
