Shillong, Ïaïong 14
Ka jingïashoh hapdeng ki khynnah samla kaba la jia ha ka 12 tarik mynta u bnai ha ka thaiñ Harisabha, Laban, kam dei namar ka jingsngewpher jaidbynriew hynrei ka dei tang ka jingjia kaba rit.
Uwei na ki khynnah samla uba la ïadon bynta ha katei ka jiingjia haba kren sha ki lad pathai khubor u la ong, “Ka dei ka sngi khatduh jong ka eksam, nga la leit thoh ïa ka eksam bad nga la wan phai sha ïing. Katto-katne ki khynnah ki la wan bad pynsangeh ïa nga, ki la shoh ïa nga (2-3 ngut na ki) bad ki la ïalam ïa nga sha Harisabha bad shoh biang ïa nga.”
Hynrei na ka liang utei u khynnah samla u la pynshai ba kiba la shah kem ha ki pulit ki dei ki paralok jong u bad kim don bynta eiei ha katei ka jingjia.
U la ïathuh ba ynda u la poi ha ïing, ki pulit ki la wan bad khot ïa u sha thanat ban kylli jingkylli.
“Hangta ki la phah ïathuh ba la jia aïu. Ngi la ïathuh kaei kaba la jia bad nga la thoh ha ka kot bad hadien kane, la pynkylla ïa ka sha ka ejahar. Ngim shym kwah ujor ejahar bad ngi shu batai ïa ka jingjia ha ka jingthoh bad hadien la pynkylla ejahar ïa kane,” u la ong.
Na ka liang u kpa jong u, u la ong ba kane ka dei ka rta jong ki khynnah bad kiba kum kine ki jingjia ki ju jia.
“Ka dei ka jingjia kaba rit bad ki dei ki briew ki bym ithuh satia. Ka Laban ka dei ka jaka kaba suk ba saiñ bad kam don kaei-kaei kaba kum kata kumba la pynsaphriang ki khubor ha ki rynsan lad pathai…kam don eiei kaba kum kata, u khun jong nga um lei-lei, bad kam don eiei ban ong ba ka don ka jingsngewpher jaidbynriew,” u la ong da kaba kyrpad ïa ki paidbah ban ym pynlong ne wanrah ïa ka jingsngewpher jaidbynriew lyngba katei ka jingjia.
Ha kawei ka liang, ka KSU-Laban Circle, hadien ka jingïoh jingtip halor katei ka jingjia, ka la pynlong ka jingbuddien bad lap ba kaei kaba ïohsngew bad kaba saphriang, kam long kaba shisha.
“Katei ka jingjia ka dei beit tang ka jingbym sngewthuh jingmut hapdeng ki 2 ngut shi paralok kiba pule lang,” la ong u samla Jason Laloo, General Secretary ka KSU-Laban Circle.
Kaei kaba la pynlyngngoh ïa ka seng ka long ka jingmih ka ejahar na ka liang kiba ngat ha katei ka jingjia wat la ki (kiba ngat) la pynshai ba kim shym la buh kano-kano ka ejahar na ka liang jong ki.
“Hadien ba ngi la ïakren, uba ngat ha katei ka jingjia u la ai da ka jingthoh bad hadien kata, ïa kane ka jingthoh, ki pulit ki la pynkylla sha ka ejahar. Ngim sngew ïahap halor kane ka jingleh ka tnad pulit bad ki kyndon ba la pynngat ruh ki bym sngew ïahap hapdeng i jingjia iba rit. Ki la pynngat haduh 6 kyndon ba kynthup ïa ka 307 bad ka 364,” la ong u samla Laloo.
Ha kajuh ka por, ka seng ka la pynpaw ka jingbynñiaw halor ka jingkem jong ki pulit ïa uwei u samla Khasi uba la suba donkti ha katei ka jingjia.
“Lada don kano-kano ka jingjia hapdeng ki 2 kynhun, ïa ki bar-jylla bad ki Khasi, ka ju noh shiliang namar kiba kum kine ki jait jingthoh ne dur ki ju mih bad saphriang kloi. Kane ka la pynlyngnoh ïa ngi,,,lehse ka dei ka buit jongno-re-jongno tang ban shu kynnoh ïa ki Khasi. Ngim pdiang ïa kine ki jingthoh bad ngim pdiang bad kane ka wanrah ïa ka jingsngewpher jaidbynriew,” la ong utei u samla nongïalam.
Haba ban jur ba ka tnad pulit ka dei ban buddien, u la ong ba lada ïa ka jaidbynriew Khasi ki la ban shimkhia ban wad naduh na ïing, ki pulit ki dei ban wad ïa kitei ki jingthoh ne jait dur kiba la pynsaphriang.
Shuh shuh u la pynkynmaw ba dang shen ka don ka jingjia ha Laban ha kaba ki Khasi, kumba 2-3 ngut ki la shah shoh ha ka kynhun ki 15-20 ngut ki bar-jylla, hynrei na ka liang ka tnad pulit kam don kano-kano ka jingshimkhia ban leit wad ïa kita ki briew kiba shoh ïa ki Khasi da kaba kynnoh ba kane ka noh shiliang bad ka seng kam ïahap satia.
“Ynda leit buddien na ki pulit, ki ong ngin ap ïa ka hukum nalor. Kaei kata ka hukum ba nalor. Hato ki ophisar kim lah ban shim ïa ka rai ban leh la ka kamram lajong? Balei kin hap ap ïa ka bor ba nalor. Ngim lah pdiang kum ka jaidbynriew. Lada ka ïai long kumne na ka por sha ka por, ngin hap mih madan ban tyngkhuh bad ka tnad pulit,” la ong u samla Laloo.
