D. H.Kharkongor
Kam dei ka sngi shuti bad ka dei ruh ha ka por step, katta, ha shwa jong ka shiteng sngi. Ka sngi bad ka por ba kiba pule puthi ki dang dei ban don ha la ki jong ki jaka pule, kata, ha la ka skul, ne ha la ka kolej ne ha la ka skul bah. Hynrei kita ki 5-6 ngut pat de kim don hi ruh wat ha kano-kano ka shlem kaba ai ïa ka jinghikai lem bad ïa ka jingpyntbit kaba kyrpang, kata, khang ba kin thit la ïa kano kano ka jaitkam, ne ba kin lah ban seng ïa la ki jong ki kam ki jam. Ka dei ruh ka por ba kiba don la ka bylla ka sngi ne ïa la ka kam ka jam ki dei ban don ha la ka jakatrei jakaktah. Hynrei kam long hi ruh kumta ïa kita ki 5-6 ngut ki samla lud. Ki te kim don la ha la ka jaka pule puthi ne ha ka shlem pynthit kyrpang ne ha la ka jaka trei jaka ktah. Kim don hi ruh wat ha la ïing ha la sem. Ym dei pat ruh ba ki krih sharum-shaneng ban wad shitom ïa la ka bylla ka sngi ne ïa la ka lad ka lynti da kaba kin lah ban ïoh ïa la ka kamai jakpoh.
Kim dei ki ‘shipai ka Ri’ kumba kim dei hi ruh kita ki ‘Khlur ka Ri’. Ki dei pynban ki kaiñ ïong kiba krih ban biah phongrai pynban ym tang ïa la ka jong ka imlang sahlang ne ïa la ka jong ka shnong ne ïa la ka jong ka kyntoit hynrei tad haduh ïa ka jaitbynriew hi baroh kawei. Ki bapli ki dei pynban kiba la shah pynsngewthuh bakla bad kiba la shah ïalam bakla ha ki jinghikai ba bakla jong ki nonghikai jong ki skul surok. Kumta kim dei ki ‘riewshlur’ hynrei ki dei pynban ki ‘khawpud’, kaba katno tam wei ba ki da kynmaw sngiwat ban kah noh ïa la ka jong ka durkhmat. Kim dei ki ‘riewshlur’ wei ba kam dei ha ka por jong ka saw ka siañ ne ha ka por jong ka jingïaleh ne ka thma. Kaei kaba ki leh ruh kam dei ka kam shlur hynrei ka kam bymman. Kaei kaba ki leh ka dei pynban ka pop ka sang, ha khmat u briew bad u Blei. Yn dang phylla lei ïa kiba la kum shah shkor ha ki jinghikai kiba bakla jong ka skul surok. Te hato ka long kaba bakla ban pynrem jur ïa kum kato ka jingleh ka jong ki?
La ki bor jong ka aiñ ki lah ban nym lap nym shem ïa ki pynban ki te kin nym shem ïa ka jingsuk. Ki la kum dkhat jubor ïa ka mynsiem briew ba kordor, ki da pjiar lehnohei ruh ia ka snam jong uba lui-lui ba kumta kata hi ka mynsiem bad kata hi ka snam kan nym ai jingsuk ïa ki. Te hato dang donkam ban da batai bniah kaba kumno ka sngi ka shai kan long ïa ki bad ruh kaba kumno ka mied ka ïong kan long ïa ki? Te to ngin ïa iehnoh ïa kane ka bynta.
Yn ïa poi noh ha ka phang ba nga don jingmut. Te kumba ngam pynksan, hynrei nga pynrem jur, ïa kato ka jingïaid lynti kaba lem bad ka jingpyrta shla – ‘Ha U Prah’ ba ngam pynksan, hynrei nga pynrem jur ruh de, ïa kato ka jinghukum ‘Take action, Take Action’, ïa kito ki nongpyrta ‘Ha U Prah’, da uto uwei pat uba nangto nalor jong ka rynsan ïalap ilekshon. Kumba ngam phylla ba balei ba kito ki nongpyrta shla ki ïa shongshit haduh katto-katto eh ïa ‘U Prah’ jong ka VPP ba ngamsngewphylla ruh de ba balei ba u pat ruh u shun u pen haduh katto katto eh ïa ka VPP. Ha kato ka jingjia te la ïa bakla naduh kito ki nongïaid lynti kiba (ha kum kato ka jaka bad ha kum kato ka khyllipmat) ïa pyrta shla pynban ‘Ha U Prah, tad haduh u nongpynshit ban ‘Take Action’ lem bad kito ki nongkyrshan jong ka ‘BJP/NPP’ kiba da rah kti rah kjat syndon hi ruh ïa kito ki nongpyrta shla. Kan long pat da kumno mo lada jia ba wan ïaid lynti pat de da ki nongkyrshan ba shit rhem jong ka BJP, ha ryngkat ka jingïakynhoi shongshit ‘Jai Modiji, Jai Shree Ram’, Jai Hindu Rashtra’?
Te lada ka bit ïa u ba un kynnoh kynthoh ba kito kiba pyrta shla ha ‘U Prah’ ki dei kiba la shah trei tyng-eh ha uta u ‘West Bengal Virus’ ba ka long ruh kaba bit ïa kita kiwei pat ba kin kynthoh ba kato ka jinghukum ‘Take Action, Take Action’ ka dei ka dak jong ka jingshah trei tyngeh ka jong u ha u ‘Desperado Virus’, uba naduh ka MLA Election 2023. Te lada ka bit ïa u ba un kynthoh ba ka shap ka jong ka VPP ka thew ïa U Prah jong ka ‘West Bengal’ bad ym ïa u Prah jong ki ‘Khasi’ ba kita kiwei pat ruh ki don hok ba kin kynthoh ba kato ka ‘Kot’ pat de, kaba dei ka shap jong ka NPP, ka dei ka ‘Bhagwat Gita’, katta, ka kotniam ka jong ki riewngeit Hindu. Ki ruh ki don hok ban pynksan la ka nia ba nalor u tiew ‘Lotus’ ka ‘Kot’, kaba dei ka ‘Bhagwat Gita’, ka dei sa kawei de ka shap ka jong ka BJP, ynda haba ka BJP ka hap ban pynpaw noh ïalade kum ka NPP, sha ki paid ki bym dei ki riewngeit Hindu ne ki shitniam Hindu.
Kane ka MP ilekshon kaba mynta kaba da shongshit shisha ba kumta ngim dei ban sngewphylla ïa ki nia ki jutang ka jong ito iwei pat i nongsynshar iba la kham noh ka kyrta. I ba wat lada i la kham heh ka kyrta pynban i dang sei pat tang da ki nia khyllung khynnah. Lehse ka dei ka jingsdang jong ka jingnoh tymmen ka jong i ba i kum poi kat haduh ban kynnoh kynthoh ba ka VPP kam ïapher ei-ei ruh em na ki ‘Taliban’ jong ka Afghanistan. Ka lah ban dei ruh ka jingithuh shai ba ka la eh ïa i ba in ïai pynbiej pynngop, kumba i ju kop, ïa u paid, man la ka san snem. I bapli i kum klet noh ruh ba ka dei pynban ka BJP ka jong i hi kaba ïai angnud ban saiñdur ïa ka ‘India’ hi baroh kawei kum ka ‘Hindi Bhasha’ bad ia ka ‘Hindu Rashtra. I da kum klet noh ruh de ba ki dei pynban ki ‘Hindu Kar Sevak’ jong ka Vishwa Hindu Parishat (VHP) lem bad ki ‘Sarsanghchalak’ jong ka Rashtriya Swayamsevak Sangh (RSS), kiba pynlko syndon ïa ka ‘Babri Masjit’, ka jong ki riewngeit Islam (Muslim), kaba ha Ayodhya, myn ha ka 06/12/1992. I da kum klet noh ruh ba ka Bharatiya Janata Party (BJP), ka jong i ne kaba kyrshan tyngeh ia i, ka dei ka seng saiñ pyrthei jong ka RSS. Kumta ngim dei ban dang ïa-sngewphylla ïa kane ka jingïai tangon tyngeh ka jong kine kiwei pat ki seng saiñ pythei ïa ka VPP wei ba ki bapli kim shym la poi pyrkhat ba ka jingïaleh ka jong ki kan kylla long pynban bad ka VPP.
