Raphael Warjri
Ka jingmut tynrai jong ka ktien phareng ‘Mammon’ ka dei ba klun bad rhah spah da ki kam bymman, bad ka ktien phareng ‘Serpent’ ka dei ïa u kynja bseiñ ba radbah. Kumta ka ktien Mammon Serpent ka ïahap thik ïa u Thlen katkum ka jingngeit Khasi. Ka ktien ‘Witchcraft’ bad ‘Vampirism’ ka kham long kyllum bad ka lah ban kit jingmut shibun ki kam lehsniew ïa la ki para bynriew. Ha ka ktien Khasi ïa kaba aibih lasam, aiksuid aikhrei, ka ban, ka phan bad kumta ter ter lah ban kit jingmut lang ha ka ktien phareng “Witchcraft”, hynrei ym ïahap pat bad ka ktien ‘Vampirism’ namar ba ka dei thik tang ïa kaba kjit snam bad la ju pynwandur ksuid kum ki kynja lymbit ne labadur. Kumta kam ïahap hi ruh bad u Thlen namar ba ka dei ban kjit snam tang ban pynïap briew, hynrei ym don kano kano ka bynta bad kaba rhah spah.
Ka ktien phareng ‘Sorcery’ ka dei ba leh byrtong ban pynthame briew da ka jingthmu ban leh ki kam bymman ha ki briew shimet ne ha ka imlang sahlang, hynrei ym don kano kano ka snap ba dei shaphang kaba rhah ne klun spah. Kumta kane ruh ym pat ba biang sbiak bad ka kam Rithlen, tangba ka la kham ïajan haba nujor bad kiwei kiwei ki ktien. Ka ktien phareng ‘Necromancy’ ka syriem ka jingmut kum ka ktien ‘Sorcery’ tangba ka kham jan bad ki kam sniew ba khyllie ïa ki snaiap lane ka ba leh byrtong ban khyllie ïa ka metiap ba la tep ha ramew. Kumta kat kiba la jer ki kdat na ka jingmut ba pura jong ka ba rithlen, bad ka ba kham biang lehse dei ka ktien ‘Sorcery’ kaba lah ruh ban kit jingmut lang ïa ka ktien ‘Taro’ bad ‘Shwar’. Ha kaba ïadei bad u thlen kaba kham ïajan hi ka dei ‘Mammon Serpent’. Ha kaba wai hi ka long ba Thlen, Taro, Shwar, Lasam, Lyngkhuh, Aiksuid, Aibih, Ban, Phan bad kiwei kiwei ki snap bymman ha ka imlang shalang Khasi ki dei kiba long kyrpang tang ha ka lyng-wiar paidbynriew Khasi, kaba ïapher na kiwei kiwei ki snap jong kiwei kiwei ki paidbynriew.
Haba buddien ïa ki khana puriskam Khasi, ka Thabbalong ka ïajan ka jingmut bad ka ktien phareng ‘Vampire’, tangba ka don khyndiat ka jingïapher haba nujor thik katkum ka rukom Khasi. Haba shim kyllum ïa baroh kita kiba la kdew ban law ban loit na kita baroh ki ksuid ki khrei, kynthup naduh u thlen, ka taro, ka shwar, ka lasam ka bih, ka ban, ka phan, ka sabuit sakai bad kumta ter ter ka kit jingmut ha ka ktien phareng ‘Exorism’. Nalor kine ki ksuid ki khrei kiba kem rngiew ïa ki bynriew khamtam kiba jem rngiew ki don sa kiwei kiwei ki jingpang kiba lah ban ïoh na ka ma-riang, kaba ym dei ba wan ne phah da ki para briew. Kita ki ksuid ki khrei ki dei kum u ñianglyngkut, ñiang-thohlieh, symparbret, miang, jalyngkhiang, brah, kaiñ, teiñthap, treng bad kiwei kiwei. Kumba long haba puh bseiñ, seiñtameh, kynthah ñianglartham, thapbawa, ngap, lwai, dkhew, kyieng bad kumta ter ter, ki jynthung bad ki khñiang barit ria ki lah ban bit ne bsiat ne treng ha ka met briew ban thaw ki jingpang laiphewjait. Ym tang ki ksuid ki khrei kiba thaw jingpang ha ka met ki briew, kawei pat ka rukom Khasi kaba lehse ym don ha kiwei kiwei pat ki jaitbynriew ka dei ka jingpang ñiangpyrsit, ñiangkhar, bad kiwei kiwei ki rukom ba hiar blei khamtam ha ki khyllung.
Kum ïa kita ki jingpang donkam artat ka duwai phirat lada dei ban ïasaid ban lait na kaba shah kem pang ha ki ksuid ki khrei lane ha ki blei ki dken. Kumba long ïa ka sabuit sakai, ka shun ka dei kawei na ki dawai ba bit tam ban sumar ryngkat ka duwai phirat ban ïasaid ban law ban loit na kata ka jingpang. Ki don ruh ki kynbat kiba ju syrpai na ka met briew lada dei na ka jaka ba pang lade na kano kano pat ka bynta katba shah ka rukom bad ka dustur Khasi. Ki don byllai ki kynbat kiba pyndonkam ha kaba sumar ïa kiba pang na ki jingpang kiba kum kita, bad u tympew, lakud, lamet bad katto katne na ki jynthung bri ne jynthung khlaw kiba biang bad ba lah ban ioh ha kano kano ka khyllipmat ha ka longïing longsem Khasi.
Ki don napdeng ki jingpang kiba ym da dei eh ba kem ksuid lane hiar blei, hynrei ka lah ban long haba jia ryngkhat lane ba khlem phikir ha ka ïaid ka ïeng khamtam ha khlaw ha btap. Ki don ruh ki jingpang kiba dei na ka daw ba ym sumar khuid bha la ka met ka phad lane ba subani palat pud. Hynrei ka ba lehsih bad ba ym phikir bha la ka met ka dei kaba kham kloi ban shah kem pang kum kaba mih dkhiat, thapbasim, ñiangdait, ñiangtruh, khaid, thyllieh, boi ksi, jynreiñ, bad kiwei kiwei.
Ka rukom sumar katkum ki jingpang ka don la ki syrtap kiba dei ban pynkoit pynkhiah tang da ki dawai kynbat, laner tang da ka ktien, lane ryngkat ka duwai ka phirat, lane ka ïasaid iapan bad kumta ter ter. Man la ka jingpang ka don la ka rukom ban sumar lada dei ban tah, ban sleh bad kyllan dawai lane ban dih ban bam ka ba lah ban donkam artat bad ka ktien ban ïapan ïasaid, ban duwai phirat, hynrei kaba thang jaiñnep ka dei tang haba hiar blei kum haba ki khyllung ki kem pang ñiangpyrsit bad ñiangkhar bad kiwei kiwei ki rukom hiar blei. Kane ka rukom ka ïaid ryng-kat bad ka duwai phirat bad kaba kyndiah na ki kam ba ym bit tdot ban pynkheiñ.