Mairang, Jymmang 07
Ki nongshong shnong ka Shyrwang ha Eastern West Khasi Hills ha ryngkat ki nongïalam shnong ka thaiñ lem bad ki khynnah skul, ha ka step Sngi Ba-ar ki la ïamih paidbah ban pynpaw ïa ka jingsngewsih bad ruh ban pynrem jur ha kaba ïadei bad ka jingshah bom ïap jong 2 ngut ki rangbah.
Kum ban shu pynkynmaw 2 ngut ki rangbah kiba shong ba sah ha ka shnong Shyrwang ki la shah tied shah bom ïap ha u paidbhur na ka shnong Umthlong halor ka jingshah kynnoh thmu batbor ïa ka khynnah 18 snem ka rta ha ka 3 tarik mynta u bnai.
Ha katei ka sngi, ha ryngkat ki placard kaba la thoh ruh ïa ki kyntien pynrem bad ka jingpyrta ki nongshong shnong jong ka thaiñ Shyrwang bad kiba marjan, ki la pynrem jur ïa ki nongpynïap bad pyrshah ruh ïa ki nongleh kam sniew.
Shuh shuh ha kane ka step la pynlong ruh ïa ka jingïalang kaba lyngkot ha madan skul Shyrwang Upper Primary School ha kaba ki nongkren ki la pynpaw ka jingsngewkhia halor katei ka jingjia bad ruh ban kyntu khamtam ïa ki bor jong ka aiñ ba kin wad bniah ban ïoh ïa ka jingbishar kaba hok la ki dei ne em kiba thmu batbor kumba la shah kynnoh.
U Sordar ka shnong Shyrwang u Bah Protarwel Kharbani haba kren ha katei ka sngi u la pynpaw ïa ka jingsngewnguh halor ka jingwan kyrshan lang kiwei ki nongkitkam shnong na Kynshi Pyllun ban pynïoh ïa ka jingdawa kaba hok. U la pynpaw ruh ba kane ka jingjia ka la pynkynmaw bad pynmutdur ïa u ba pleng ki kham stad ki nong Egypt kiba dei ki riewhyndai ban ïa kito kiba shim ïa ka aiñ ha ka kti lajong ban shim ïa ka jingim jong ki ar ngut.
U la ong ruh ba ha katei ka jingjia kaba sngewsih ka long ba ki bahaïing ki la ïathuh ba ki la shah kynthoh ba ki dei ki bahaïing jong ki nongshohnoh ha ryngkat ka jingshah bynthiew ha ki paidbah nongshong shnong jong ka Umthlong, bad haba phai pat ha ka mukotduma la pynngat ba ki dei ki nongbatbor ym ki nongshohnoh kaba la pynlyngngoh ïa ki nongsynshar shnong.
Shuh shuh haba ïadei bad kane ka bynta u la kyntu ïa ki bor jong ka aiñ ba kin ïarap lem ban wad ïa ka jingbishar kaba hok ba ki leh ne kim leh ïa kata ka kam kaba ki shah kynnoh batbor.
U Bah Aibanrikupar Syiemlieh, Sordar ka shnong Kynshi Bangla u la ong, katba kiba bun ki nongsynshar, ki seng ki dang ïa dawa ïa ki aiñ ban ïada ïa ki khun Khasi-Khara hynrei kata ka jingdawa ka pynlong pynban ba hap ban shim ïa ka jingim ki paradoh parasnam bad kane ka jingsuba ki paidbah ki khun Khasi-Khara ha kylleng-kylleng ïa kiwei pat ki nongshong shnong kiba wan bylla ka la ju long na kawei ka por sha kawei pat bad kata ka long ka jingeh kaba khraw bad haba la tharai sniew ïa uno uno u briew ym ju ap ïano-ïano hynrei ban shim pynban ïa ka aiñ ha la ka jong ka kti.
U la ong ruh ba ka jingjia ha Umthlong ka la donkam ïa ka tnat Pulit ban pynkhlaiñ ïa ki jingdon jong ki pulit ha ka district ha kaba kane ka district ka dang dei ka district kaba thymmai, ïoh lehse kumno-re-kumno ba ka jingdon ki Pulit ka dang long tang khyndiat bad lada long kumta kane ka jingïoh district ka dei ka jingtim bad lada bun ki pulit ha kane ka district kato ka jingjia ha Umthlong la lah ban tehlakam.
U la kyntu ïa ka tnat Kam Pohïing ban pynkhlaiñ bad ban ai kham bun ki pulit ha kane ka district.
U Bah Korbarlang Syiemlieh, Sordar ka shnong Kynshi Mawteijrong u la ong, katei ka jingjia ka la ktah ïa kine ki longïing kiba la duh noh ïa ki ar ngut ki rangbah kiba dei ki nongbylla ban pynbiang ïa ka ïing ka sem, watla don ki jingduna ha kum ka jinglong briew hynrei ki dei pat kiba pyndap ïa ki khiew ja ha ïing.
Shuh shuh u la ong ruh ba ka jingwan jong u ha kane ka sngi bad kiwei ki nongïalam shnong ka long ban don bynta lang ban kyrshan ïa ki ban dawa ïa ka jingbishar kaba khuid.
U la pynpaw ruh halor ka jingbha ki bahaïing kiba la ïathuh ba kim kwah ban ïalehkai pyrshah ka khmat namar ka khmat ka bnait namar ka bnait hynrei tang ïa ka hok ka donkam khnang ba kan ym jia shuh ïa kiwei pat ki longïing.
U la pynrem ruh ha kaba ïadei bad ka jingleh ki nongïalam shnong ki nongkitkam ka dorbar Umthlong ba ki khlem leh ïa kaba donkam ban bishar ban ai pat sha ka aiñ hynrei ki khlem leh ïa kata bad ki la aiti pynban sha ki paidbah.
U Sordar ka shnong Kynshi Mawria u la ong, kum ki briew kiba la shai ha kane ka juk mynta kito ki jingjia kim dei ban jia ha kaba u la pynpaw ruh ba kam ju kham jia mynno-mynno lada kem ïa ki briew kiba suba ne kiba shah kynnoh ba kan shim por haduh 4 ne 5 kynta ban pyntip sha ki bor pulit. Kum ki nongïalam shnong u la ong ba ka jingjia kum kito kam dei ka kam jong ki paidbah ne paidbhur ban ïa bishar ïa kino-kino kiba leh kam sniew.
U la pynpaw ruh ba ka shnong Umthlong ka la leh ïa kaba bakla ba jin lada ki ïashong para rangbah tang shipor bad sa pyntip sha ki pulit, ki la lait na kane ka jingjia ba sngewsih.
