D. Pakynteiñ
Naduh shatei, mihngi shathie shaduh sepngi jong ka nongbah Shillong ki nongwan thep vote ki duna bha. Hynrei la pyndap bad pynkiew sha ka 73.78% da ki kynthei, namar ki vote jong ki kynthei, ki tam ïa ki vote shynrang la jan ha baroh ki konstitwensi, kaei mo ka daw ba kim kwah thep vote ? Lehse ka lah ban dei ba ki tip ba ka shap kaba ki ju shon, kam don ha ka EVM ha kane ka kynti. Haba kumta ym lah ban kynnoh ïano ïano ruh, namar ka dei ka mon u paidbah. Man, la ki elekshon, kam dei ka kam kaba suk ban khring ïa u paidbah. Ym lah ban pynbor ïa u paidbah. Hynrei, haba sngap ïa ki jingkren, ki jingpynshai ki nongïalam ka VPP, ka lah biang. Ki kren ïa ka jingshisha, da ka mynsiem ba sngewrit, ki kren da ka jingkitkhlieh, kaba ai jingkyrmen. Kine kiei kiei baroh ki pynlong ïa u paidbah shynrang bad kynthei, naduh ki khynah rit, ki khun samla, ki rangbah, ki tymmen, ba kin wan hi, da ka bor met bad bor mynsiem. Kaei pat kaba pynlong ïa ki riew khynthei, khamtam ki longkmie, ban mih shakhmat kham bun ban ïa ki shynrang ban leit thep vote ? Ngi iohi, barabor, ba dei ki long-kmie ba bat ïa u shabi ka kamra shetja. Ki longkmie ha Ri India, khamtam kiba duna ka ioh ka kot, phi tharai kin kmen mo ban iohi ba pynher roket sha u Bnai? Dang lah ba peit ïa ka liengsuiñ da ka jingkyrmen ba ha kawei ka sngi kin sa ioh shong, ynda lah iohkam iohjam ki khun ki kti. Ki longkmie kim da khuslai eh ïa ki jingïakynad hapdeng ka India bad Pakistan. Hynrei ki khuslai lada u slem ban poi u khaw rashon ha ïing, bad ki khynñiuh lada lah jan lut ka tyndong lyer shet (gas cylinder). Ki mih shakhmat ban leit thep vote, ban pyntikna ba ka seng kaba ki shaniah bad kaba ai ïa ka jingkyrmen kan ioh ïa ka jingjop. Ka VPP ka la pynlong ruh ïa u paidbah ban peit bad sngap ïa ki jingïataiñia ha ïingdorbar, ha kaba kim da patiaw eh ha kine ki snem ba la leit. Haba ki paralok Mizo ki ong “Mizoram ah ZPM, Meghalaya ah VPP” kaba ha ka ktien khasi ka mut “Mizoram ka ZPM, Meghalaya ka VPP”. Kane ka Zoram People’s Movement (ZPM) ka dei kaba bat ïa ka bor synshar ha Mizoram.
Ha kawei ka shnong ha West Bengal, ka don pat sa kawei ka daw ba ki kynthei ki mih shakhmat. Ngi iohi ïa ka jingthombor ïa ki kynthei ha Sandeshkhali, ka shnong kaba jngai tang kumba 75 Km tam na ka nongbah Kolkata. Ki mih shakhmat ki rah da ki lathi, ki dieng ba ïada ïalade bad ïa ki khun/ksiew kynthei jong ki. Ki mih shakhmat ban kyrshan ïa ka Rekha Patra, kawei na ki kynthei kaba lah ngat ha katai ka apot, ka ban ïa aireng ha ka elekshon MP na Basirhat Konstitwensi na ka seng BJP, haduh ba ka la pynlong ïa u Myntri Rangbah duh ka Ri, U Narendra Modi, ban ïakren lyngba ka mobile bad kane ka riewkynthei bashlur. U ong ruh ïa kaba kan wan kloi sha Delhi. Kane ka jing pyntikna jong u lehse ka long ba u lah dep rai ha ka ben kaba katno kan shong ha ïingdorbar. Kane ka riewkynthei kam ju phohsniew mynno mynno ruh ban ioh ïa kren bad u Myntri Rangbah ka Ri, bad ka pynlong ïa kiba bun ki nong India khamtam ki nong West Bengal, ban phai khmat bha sha kane ka konstitwensi. Nangta sa ka Madhavi Latha pyrshah ïa u Owaisi na Hyderabad. Husiar ho Lok; ka Binda Syiem, kan mih shakhmat, ban shah jingit, ha khmat Secretariat, ki paidbah kin ai beit ka jingkyrshan ïa kane ka longkmie bashlur.
Ym lah ban klet ïa kawei ka kynthei, kaba ka shnong Skopje, North Macedonia, ka sei ha ka 26 tarik u August 1910, kaba ka pyrthei ka ithuh, kum ka Mother Teresa of Calcutta. Ka 5 tarik u September, ka dei ruh ka sngi kha jong u Dr. Sarvepalli Radhakrishnan, u Vice President ba nyngkong bad hadien kum u President ba ar jong ka Ri India, kane ka Tarik la tip kum ka Teachers’ Day. Une u Khlur ka Ri, u ong, ban ïa kaba kynmaw burom ïa u ha kane ka sngi la dei ban ai burom, ia ka Mother Teresa kaba khlad ha ka juh ka sngi. Mynta la rakhie ïa kaTeachers’ Day & Feast of St. Teresa of Calcutta. Kane ka Riewkhraw, ka ong “shañiah ïa kiba rit namar ha ki ka bor ka shong”