New Delhi, Naitung 01
U Myntri Sorkar Pdeng ba dei khmih ïa ka tnad Pohïing bad Cooperation, u Amit Shah u la ong ba ki lai tylli ki aiñ thymmai ba ïadei bad ki kam be-aiñ ne ki ‘Criminal Laws’ kiba la pyntreikam ha kylleng ka ri naduh mynta ka sngi ki long kiba phaikhmat sha ka jingpynïoh ïa ka hok ban ïa ka jingpynshitom, bad kaba phaikhmat sha ki lanot.
U la ong ba haba phai sha ki aiñ bathymmai, ka jingphaikhmat kyrpang ka dei ban pynïoh ïa ka hok ha ka jaka ka jingpynshitom, ka jingpynsted ban ai ka jingbishar bad ka jingkloi ban pynïoh ïa ka hok ha jaka ban pynslem bad pyntikna ka jingïada ïa ki hok jong ki lanot.
Haba ai jingkren sha ki nongpathai khubor ha New Delhi, u Shah u la ong ba ki la don ki jingsngewthuh bakla ba la pynsaphriang shaphang kine ki aiñ bathymmai, da ka jingthmu ban pynkulmar jingmut ïa ki paidbah shaphang kine ki aiñ. U la ong ba man ka bynta jong ki aiñ bathymmai ki dei kiba la ïamir jingmut sani bad kito kiba don bynta ha kane ka kam la saw snem bad ym don kano-kano ka aiñ ha India kaba la laitluid bad ïamir jingmut haduh katne.
U Myntri u la ong ba ïa kine ki lai tylli ki aiñ bathymmai la pyntreikam ha man ki thanat jong ka ri naduh mynta ka sngi bad kdew ba ïa kine ki aiñ la bujli ïa ka jingpynshitom da ka hok, ka jingpynsted ban ai ka jingbishar bad ka jingkloi ban ïoh ïa ka hok ha ka jaka jong ka jingpynjlan.
U la ong ruh ba ki aiñ ba mynshuwa ki ïada tang ïa ki hok jong ki pulit, hynrei kine ki aiñ bathymmai mynta ki don ki kyndon ban ïada ïa ki hok jong ki lanot bad ki nongujor kumjuh.
Haba pynsngew ba ha kine ki aiñ ki kyndon bad ki dkhot ba kongsan ki dei kiba la wanrah ha kaba ïadei bad ka Riti Synshar ka India, u Myntri u la ong ba la phaikhmat shuwa sha ki kam beaiñ pyrshah ki longkmie bad ki khynnah.
U la ong ruh ba da kaba wanrah ïa ka dkhot kaba thymmai ha ki kam be-aiñ pyrshah ïa ki longkmie bad ki khynnah kaba don 35 tylli ki kyndon bad 13 tylli ki jingpynbiang, la wanrah shuh-shuh ka jingsngewlem ha kine ki aiñ.
Ha kajuh ka por u la ong ba ha ki aiñ ba mynshuwa, ym shym la pynbiang na ka bynta ka jingpynïap ki paidbah hynrei ha kine ki aiñ bathymmai, ha ka sien kaba nyngkong la batai shai ïa ka jingpynïap ki paidbah bad la buh ïa ka jingpynshitom kaba khlaiñ halor kane.
U Shah u la ong ba kine ki lai tylli ki aiñ bathymmai kin tei ïa ka kam ai jingbishar kaba biang tam hadien ba la pyntreikam pura ïa ki. U la ong ba la pdiang ïa ka teknoloji ha kine ki aiñ bathymmai bad la peit lypa ba yn lah ban pyndonkam ïa ki teknoloji ba wan ha kine ki 50 snem ban wan.
Nalor kane, u la ong ba kine ki aiñ bathymmai ki dei ban leh ïa ka jingwad ‘Forensic’ ha ki kam be-aiñ ba lah ban pynshitom da hynñiew snem ne palat, kane kan pynsted ïa ka jingai ïa ka hok bad kyntiew ïa ka jingpynshitom sha ka 90%.
U Myntri u la ong ba ka tnad Pohïing jong ka Sorkar Pdeng, ki tnad Pohïing jong ki Sorkar bad ka tnad Justice ki la shim shibun ki sienjam ban pyntreikam ïa kine ki aiñ.
U la ong ba ha ki aiñ bathymmai la wanrah ïa ki bynta katkum ka jingïadei bad ki por ba mynta bad ïa kito ki bynta kiba don jingkulmar ki dei kiba la weng noh namar kine ki wanrah jingjynjar ïa ki briew.
Shuh shuh u Shah u la bynrap da kaba u la ong ba katkum ka thong ban ai jinghikai, 12,000 ngut ki nonghikai kin ai jinghikai ïa kumba 22.5 lak ngut ki pulit, palat 23,000 ngut ki nonghikai ki la ïoh jinghikai.
U Shah u la ong ruh ba la ïamir jingmut halor kine ki lai tylli ki aiñ ha ka Lok Sabha haduh 9 kynta bad 29 minit ha kaba 34 ngut ki dkhot ki la ïashim bynta bad ai ki jingmut jong ki katba ha ka Rajya Sabha la ïamir jingmut haduh 6 kynta bad 17 minit ha kaba 40 ngut ki dkhot ki la ïashim bynta.