Tura, Naitung 08
Da ki hajar ngut ki paidbah ha ryngkat ka jaw ummat ki la wan ban ai khublei khatduh ïa u Bishop uba long u nongprat lynti, u nongpynwandur ïa ka Balang Katholik ha Ri-lum Garo bad uwei na ki Bishop uba la slem tam ha ka jingshakri ïa ka Jylla Niam Tura.
La tep don burom ïa u Bishop Emeritus George Mamalassery ha Ïingmane Cathedral Mary Help of Christians, R.C. Road, Tura ha ka janmiet Lah Sngi U Blei.
Ïa ka jinglehniam khatduh, la shimti da u Most Rev. John Moolachira, Chairman ka Northeast Bishop’s Council ha ryngkat ka jingdonlang u Bishop ka Tura, u Andrew R. Marak bad u Auxiliary Bishop ka Tura, C.J. Jose lem bad kiwei-kiwei ki Archbishop, bad ki Bishop na ka Thaiñ Shatei Lam Mihngi.
Ha kine ki lai sngi ba la leit, la pynlong ïa ka Mass bad ki jingduwai kiba la tyrwa sha u Lt. Bishop George Mamalassery da baroh ki Lyngdoh, ‘riewnaim bad ki paid ‘riewngeit ka Jylla Niam Tura.
Kum ban shu kdew hangne, u Bishop Mamalassery u la long u Bishop uba nyngkong eh ka Jylla Niam Tura bad shakri na bynta 28 snem (1979-2007) bad wat hadien ba u la shongthait, u la jied ban sah ha Ri-lum Garo bad bteng ban shakri ïa ki nongshong shnong ka thaiñ haduh ki sngi ba khatduh jong u.
Ha kane ka jinglehniam khatduh, ka la don ka jingbuh syntiew na ka liang u Myntri Rangbah ka Jylla, u Conrad K. Sangma ha ryngkat ka kurim jong u, ka Mehtab Chandee A. Sangma, Chairman Northeast Bishops Council, Most Rev. John Moolachira, Archbishop ka Jylla Niambah Shillong, Most Rev. Victor Lyngdoh, Archbishop ka Imphal, Most Rev. Linus Neli, Archbishop Emeritus ka Guwahati, Most Rev. Thomas Menamparampil, Archbishop Emeritus ka Imphal, Most Rev. Dominic Lumon, Bishop Emeritus ka Itanagar, Most Rev. John Thomas, Bishop ka Agartala, Most Rev. Lumen Monteiro, Bishop ka Bongaigaon, Most Rev. Thomas Pullopillil, Bishop ka Aizawl, Most Rev. Stephen Rotluanga CSC, Bishop ka Miao, Most Rev. George Palliparampil SDB, Bishop ka Tura, Most Rev. Andrew R. Marak, Bishop ka Tezpur, Most Rev. Michael Akasius, Bishop ka Kohima, Most Rev. James Thoppil, Bishop ka Dipu, Most Rev. Paul Mattekatt, Bishop ka Dibrugarh, Most Rev. Albert Hemrom, Auxiliary Bishop ka Miao, Most Rev. Denis Panipitchai, Auxiliary Bishop ka Aizawl, Most Rev. Joachim Walder, Bishop ka Nongstoiñ, Most Rev Wilbert Marweiñ, MLA ka Songsak, Dr. Mukul M. Sangma lem bad kiwei-kiwei.
Haba ïasam ïa ka kyrwoh sngewlem na ka liang ka Sorkar Jylla, u Myntri Rangbah u la ong, “Ngi don lang hangne ban pynpaw ka jingsngewlem halor ka jingkhlad noh jong u briew ba kyrpang, u Bishop George Mamalassery bad ka jingkhlad jong u ka long ka jingduhnong kaba khraw ïa ka Ri-lum Garo, ka Balang Katholik bad baroh kito kiba ithuh ïa u.”
U la ong ba u Bishop u long u briew uba shakri hok ïa u Blei, uba noh sha ka bha ka miat jong kiwei; ka jingkylluid bad jingjynsur mynsiem jong u, bad ka jingïohi jngai ka la ieh noh shadien ïa ka dak ka ban sah kynmaw ha ka jingim jong kiba bun.
“Na ki kam mishon jong u ha Ri-lum Garo bad khamtam ka Thaiñ Shatei Lam Mihngi sha ka jingminot jong u ban kyntiew ïa ka pule-puthi, koit ka khiah, bad ki kam na bynta ka imlang-sahlang, bad ka la ai mynsiem ïa kiba bun,” la ong u Myntri Rangbah.
Ha kajuh ka por, u la ong ba u la long u nonghikai, u nongkdew lynti bad u paralok jong kiba bun ba kynthup ïa u kpa jong u, u Purno A. Sangma (Bam Kwai ha Dwar U Blei). Hadien kane, u la pynpaw ka jingsngewnguh sha ki jingsynñiang ba bun jong u na bynta ki paidbah ka Ri-lum Garo bad ong ba ki nongshong shnong ka Ri-lum Garo kin ym klet ïa ki kam ba bha jong u.
Ha kane ka sngi, ki kyrwoh sngewlem ki la tuid na kiba bun ki liang ba kynthup na u Archbishop Leopoldo Girelli, Apostolic Nuncio ha India, Cardinal Pietro Parolin, Secretary of State bad Luis Antonio G. Cardinal Tagle, Pro-Project Fortunatus Nwachukwu, Secretary ïa kaba la pule da u Rev. Fr. Lyngdoh T. Sangma, Parish Priest, St. Luke Church, Walbakgre.