Shillong, Naitung 19
Ka Khasi Students’ Union (KSU) ha ka Sngi Thohdieng ka la kren shai ba ka jingkhynra ‘Work Permit’ kaba la sdang ha kine ki khyndiat taïew ba la dep, kan ïai bteng tad haduh ba ki aiñ ka Sorkar ki treikam hok ban ïada ïa ki nongshong shnong na ka jingwan rung kyrthep ki briew kiba nabar shapoh ka Jylla.
“Phi ïohi hi ha kine ki khyndiat sngi ba u Myntri Rangbah u ong ba ym don kata ka ‘Work Permit’ – kane ka long ka ktien lyngkot jong ka Inter-State Migrant Workmen Act, 1979 bad la wanrah jingkylla ha u snem 2011,” la ong u President ka KSU, samla Lambokstarwell Marngar haba kren sha ki lad pathai khubor hadien ka jingïakynduh bad u Myntri Rangbah ka Jylla, u Conrad K. Sangma.
Haba phai sha ka aiñ kaba la wanrah da ka Sorkar Jylla ha u snem 2020 ha kaba ki nongtrei ki hap pynrung kyrteng bad ka tnad Labour, u la ong ba haba pule ïa kane ka aiñ (2020), la shem ba ka tlot shaba palat.
“Ngi la ai jingmut ïa ka Sorkar ban nang pynkhlaiñ shuh-shuh da kaba bsut ïa ki kyndon jong ka aiñ ka Sorkar Pdeng ha ka aiñ ka Sorkar Jylla,” la ong u samla Marngar.
Haba ïathuh ba u Myntri Rangbah u la pynsngew ban dang hap ban eksamin bha shuwa ïa kane ka kam, u la ong ba kane ka long shi bynta ban kyrsiew thiah ïa ka Sorkar ba ka dei ban pyntreikam noh ïa ka MRSSA katba ka Sorkar India ka dang bishar sah ïa ka ILP.
“Ka jingïakren hi, ngam ong ba mih ne ym mih soh, hynrei nga shu ong ba kane ka jingïakren ka long tang 50-50 bad na ka liang ka seng ha kine ki sngi ban wan, kan nang ïai bteng ban khynra ha man ki jaka haduh ban da ïohi ïa ki aiñ ka Sorkar Jylla kiba pynhun, kiba ïahap katkum ka jingkwah, bad khamtam ban ïohi ba ka MRSSA kan treikam noh ha madan,” la ong une u samla nongïalam.
Halor ka jingpynphai biang ka Sorkar India ïa ka MRSSA, u la ong ba ka seng ka ban jur ba balei ym pyntreikam beit ïa ka aiñ kumba ka long (Principal Act) kaba ïeng naduh u snem 2016 – hangto la don ki District Task Force (DTF) ba khlieh da ki DC, kynthup ki SP, bad ki bor synshar shnong ha ki disrik bapher-bapher.
“Hynrei kumba ngi sngewthuh, kata ka DTF ka ïaid tang ha nongbah Shillong ha kaba ki la khot kumba 7 tylli ki shnong ban ïamir jingmut. Ngi sngewthuh ba sha kiwei ki distrik, ki dang thiah thai. Ngi ïai ban ba ka Sorkar kan hap sngewthuh naba ki briew na shabar ki rung shapoh ka Jylla khlem kot khlem sla…kane ka aiñ ba wanrah ka Sorkar ha u 2020, kaei kaba ngi lap ka long ba ki don ki briew kiba tang EPIC ruh kim don, ‘PAN-Card’, ‘Aadhaar’ ruh kim don…ngi beh ïa ki, ki leit sha khyrdop peitngor ha Byrni, ki siew T.300 bad ki ïoh ka ‘pass’,” u la ong da kaba bynrap, “Te kum kita kiei-kiei, nga sngew ban ong ba kata ka aiñ la long thik kum ka tiket ‘Lucky Draw’ bad ka long kaei-kaei kaba ngim lah ban pdiang bad ngim sngew ïahap.”
Ha kajuh ka por, u la ong, “Ngin sa peit ka Sorkar kan leh aïu bad lada kut ki kam shu kut tang ha kata ka jingleh eksamin, ngi ruh ngin nang hap ban eksamin shabar jong kane ka Secretariat halor ki kam ba ngi dei ban pyndep. Ïa kine ki aiñ kiba ngi la khmih lynti, ban shu kut tang ha ka eksamin te ngi ngin ym eksamin, hynrei ngin leh da ka kam ha madan.”
Shuh shuh ka seng ka la ban biang ba ki kam kiba la ïaid ha kine taïew ba la dep, kin bteng bad long kumba long tad haduh ban da ïohi ba kita ki aiñ Sorkar ki treikam hok ban pynhun lang ïa ka jingangnud u paidbah bad ki ban ïada na ka jingwan rung kyrthep kiba nabar shapoh ka Jylla.
Haba jubab, u samla Marngar u la ong, “Dei ban pyrkhing ba lada uno-uno u kontrakot u leh kaba bakla lane um bud katkum ki aiñ, nga tharai ka dei ka kamram jong kata ka tnad treikam ba dei khmih ban peit aïu ka dei ban leh.”
