Tura, Naitung 29
U nongtrei mon sngew-bha, u Cherian Momin u la thoh sha ka National Human Rights Commission (NHRC) ban dawa pynshitom ïa u MLA ka NPP na Rangsakona, u Subir Marak halor ka jingjia kynnoh jrong-kti kaba la jia ha phyllaw jong ka ïing-basa ka MBoSE ha Shillong ha ka 16 tarik Naitung.
Ha katei ka jingjia la kynnoh ba utei u MLA u la thap ïa u ‘Chowkidar’ jong katei ka ïing-basa hadien ba um (Chowkidar) shym la plie ïa ka khyrdop jong ka ïing-basa ban shah ïa u Marak lem bad ki paraok jong u ha katei ka jaka ha ka por 2 baje mynstep ha ka 16 tarik Naitung. Ïa ka jingleh jong utei u nongmihkhmat la ring dur ha ka CCTV kaba don ha phyllaw jong katei ka ïing-basa kaba la saphriang sted ha ki rynsan lad pathai.
Hadien, u Marak u la kubur halor katei ka jingjia bad panmap, hynrei u la kynnoh ïa u ‘Chowkidar’ bad ka kurim jong u namar ka jingslem ban plie, ha kawei ka liang kaba la ïalam sha katei ka jingjia.
U Marak u la ong ba u la pynpah ‘horn’ hadien ba poi ha khyrdop bad pynpah ruh ïa ka ‘Siren’ kumba 30 minit kum ka jingai dak ïa u ‘Chowkidar’ ban plie ïa ka khyrdop bad hadien u la phah kiew ïa uwei na ki nongpahara jong u ban kyrsiew ïa utei u nongtrei uba la ïohthiah. Kane, wat hapdeng jinglong jong ka por, ka dei ka daw halor ka jingbitar jong u. Kaei kaba kham sngew lyngngoh ka long ba wat hadien katei ka jingleh jong u MLA, kam shym don kano-kano ka jingkynthoh pyrshah ïa u la ka long na ka liang ki pulit ne Sorkar Jylla. Ha kajuh ka por kam shym la don kano-kano ka kyrwoh na ka seng (NPP) halor ka jingleh utei u MLA. Katkum ki tyllong khubor, katei ka jingjia mynta ka ïeng ba la pynbeit ïasuk hapdeng u MLA bad utei u nongtrei ba la shah kynnoh shah ktah kti. Ha ka jingujor sha ka NHRC, u Cherian u la dawa ka jingtohkit halor katei ka jingjia bad pynpaw ruh ka jingsngewkhia halor ka jingïateh pynbeit ïasuk hapdeng u MLA bad u lanot.
“Ka por wan jong ki ka long ha ka por ba utei u nongap ïa katei ka jaka, uba na Ri-lum Garo, u la ïohthiah bad shim por ha ka ban jubab ban plie ïa ka khyrdop. Ka jingslem ka la ïalam sha jingïania hapdeng u Marak bad utei u nongap lem bad ka kurim jong u (nongap). Kane ka la ïalam pat sha ka jingjrong-kti ha kaba u MLA u la thap ïa utei u nongap. La ïohi ruh ba u rah suloi ha ka por jong katei ka jingjia. Hadien kane, u la ong ba ka dur khih kaba la saphriang ka pynkheiñ ïa ki hok jong u, watla katei ka jingjia ka la jia ha ka jaka paidbah,” la ong u Momin.
U nongtrei mon sngewbha ha kajuh ka jingujor u la kdew ïa ki kyndon bapher-bapher kiba la pynkheiñ da u MLA ha ka por jong ka jingjia ba kynthup ïa ki kyndon hapoh ka Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita, 2023 (BNSS) hapoh ki kyndon 187, 231 bad 244 kumjuh ki kyndon 323, 341 bad 506 jong ka IPC. U Momin u la bynrap ba katei ka jingjia ka hap ruh hapoh jong ka ‘Arms Act’.
“Ka don ka jingsngewkhia la ka tiar kaba la sei ha katei ka por ka long kaba biang ne em katkum ka aiñ. Donkam ïa ka jingtohkit halor kane,” la pynpaw u Momin.
Kumba ka long, hadien katei ka jingjia, ka la don ka ‘Deed of Compromise’ ha ka 22 tarik Naitung hapdeng u MLA bad u lanot, kaba katkum une u nongtrei mon sngewbha u la buh jingkylli halor kane ka bynta.
“Ka banyngkong eh, ka kot jingïapynbeit ïasuk i kumba kam dei kaba shisha bad la pyndonkam ïa 2 tylli ki khulom na bynta ki jingsoi, kaba kdew ïa ka jingtuklar ne ka jingsoi ka bym shym la ïoh jingbit. Ki don ruh ki jingkdew ba katei ka jingïapynbeit ïasuk la pynbor da u MLA. Kaei kaba kham sngewkhia ka long ba u nongsakhi ha ka kot jingpynïapynbeit ïasuk u dei uwei na ki bor pynïaid ka MBoSE,” u la bynrap.
Shuh shuh haba kyrpad ïa ka NHRC, utei u nongtrei mon sngewbha u la dawa ka jingtohkit ba mardor halor katei ka jingjia kumjuh ka jingpynshisha ïa ka kot ïapynbeit ïasuk hapdeng kitei ki 2 kynhun.
