Ba shah tih dewïong tang kiba don jaka 100 hectare, pyrshah ki trai par dewïong

"Kane ka SOP ka la pynduh lad ïa ki trai ri kiba don ïa ka jaka kaba duna 100 hectare ba kin aplai ïa ki laisen na ki bor ba dei khmih", la ong u...

Shillong, Naitung 30

Ka Meghalaya State Co-ordination Committee of the Coal Owners, Miners, Exporters, Transporters and Dealers Forum ha ka 30 tarik u Naitung 2024, ka la pynpaw ïa ka jingpyrshah halor ka jingbuh kyndon jong ka Sorkar Jylla ba tang kito kiba don jaka 100 hectare kin ïoh ban tih dewïong hapoh ka jylla Meghalaya.

Ka Forum ka la dawa na ka Sorkar Jylla ban pyndam noh mardor ïa ki kyndon lane ki Standard Operating Procedure (SOP) ba kynnoh be-aiñ ha ka ban ai laisen ne Mining Lease ïa u dewïong hapoh ka Jylla.

Haba kren sha ki lad pathai khubor, u dkhot ka Executive Committee (EC) ka Forum u Bah Reginald Shylla, u la pyntip ba kane ka jingbuh kyndon ka Sorkar Jylla, ka ktah bha ïa ki trai jaka kiba don par dewïong da kaba pynpaw ruh ba na ka liang ka Forum ka la phah da ka shithi sha u Myntri Rangbah ka Jylla, u Conrad K. Sangma ha ka 2 tarik u Naitung 2024 ban kyntu ïa ka Sorkar Jylla ban weng noh ïa katei ka kyndon ban shah tih dewïong tang kiba don jaka kaba heh 100 hectare bad ha kajuh ka por ban khmih biang ïa ka SOP.

“Kane ka SOP ka la pynduh lad ïa ki trai ri kiba don ïa ka jaka kaba duna 100 hectare ba kin aplai ïa ki laisen na ki bor ba dei khmih”, la ong u Bah Shylla.

U la ong ba kane ka SOP kan long ka jingmyntoi tang ïa ki heh spah heh saipan bad pynduh lad pat ïa ki briew kiba don duna ïa ka 100 hectare ka jaka kaba la pynlong ïa ki briew ba kim don lad don lynti shuh ban die noh ïa ki jaka jong ki sha kine ki heh spah, kaba la wanrah ïa ka jingshah ïuhroit ha ka khyndew ka shyiap.

U Bah Reginald u la pyntip ruh ba ka Forum ka la dawa na ka Sorkar Jylla ban thaw da ka ‘Expert Committee’ ban khmih biang ïa ki SOP na ka bynta ban sdang tih dewïong kat kum ka juk stad saïan ne ka ‘Scientific Mining’.

U la ïathuh ba shen ka Forum kan sa pynlong da ki jingïalang paidbah ha ki thaiñ Khasi bad Jaiñtia kiba don kyrhai u dewïong hapoh ka jylla ban pynsngewthuh ïa ki paidbah halor ka jingbym ïahap ki kyndon lane ki SOP ba la pynmih da ka Sorkar Jylla ha ka 5 tarik u Lber, 2021, kaba long pyrshah ïa ka Mining and Minerals (Development and Regulation) Act, 1957 ha kaba kane kajuh ka jingpynbna ïa ki kyndon ka dei kaba la pyntreikam da ka Jylla Meghalaya shabar na ki nongrim jong ka aiñ.

Nalor kata, u Bah Shylla u la pyntip ruh ba ka Forum ka la leit ban pynsngew bad rah ïa kane ka jingpyrshah ïa kane ka SOP wat shaduh shapoh ka Ïingkashari, ka Meghalaya High Court ba kan tuklar lem halor kane ka jingeh kaba kum ki trai par dewïong ki mad.

Shuh shuh u Bah Shylla u la kren ruh halor ka Mineral Concession Rules, 2016 bad ka Amendment ba 11 tarik Naitung, 2017, 29 tarik Kyllalyngkot 2018, 20 tarik Nohprah, 2018, 24 tarik Kyllalyngkot, 2019, 21 tarik Nailar, 2020 bad 16 tarik Kyllalyngkot, 2021, kiba khlem shym la don ïa ki kyndon ban ailad ne aibor ïa ki briew kiba don ïa ka jaka kaba hapoh 100 hectare ba kin aplai ïa ka laisen ne ka Mining Lease.

“Ka Forum ka leit ban ïakren ïa ki 3 ngut ki MP ka jylla kata u MP ka Tura Saleng A Sanma, u MP ka Shillong Dr. Ricky AJ Syngkon bad u MP ka Rajya Sabha Dr. WR Kharlukhi ba kin tuklar lem mardor bad rah ïa kane ka kam ha Parliament lem bad ka Ministry of Coal khnang ban wad ïa ki lad ki lynti ha ka ban shimkhia ïa kine ki jingeh kiba kum ki paidbah ka Jylla ki mad ha ka liang ka kam tih dewïong”, la bynrap u Bah Shylla.