Shangpung, Nailar 08
Kawei ka longkmie ka la jaw ummat hakhmat u Myntri Rangbah, u Conrad K Sangma, katba ka dang batai halor ka jinglong-jingman jong ka surok kaba 2.5 km na ka shnong Umsalait sha Ïooksi ha kaba ka la ong ba wat hadien 20 snem, kam shym la don kano-kano ka jingshna ïa kane ka surok kaba la pynkordit ïa ki paidbah.
Ka jingjaw ummat rangbah jong katei ka longkmie ka la long ha ka Sngi Palei ha ka por ba u Conrad u dang pynlong ïa ka jingsngap paidbah halor ki jingeh jong ki nongshong shnong ka Laskeiñ C&RD Block, West Jaiñtia Hills, ha ka jingïalang kaba la long ha Shangpung Moosyiem. Kane ka Block ka don kumba 83 tylli ki shnong hapoh ka jingkhmih jong ka.
Lah ban kdew ba lyngba ka ‘CM-Connect’, u Conrad u leit sha ki Block bapher-bapher ban ïakynduh markhmat bad ki paidbah bad ban sngap ïa ki jingeh ki jong ki – naduh ka jingbym don surok, jingbym biang ka bording, jingjulor ki skul, jingduna ha ki lad jingsumar bad kiwei-kiwei.
Ïa ki kam kiba ka sorkar ka lah ban leh noh mardor, u Conrad u bthah ïa ki babu sorkar ba kin leh ïa kaba donkam. Hynrei ha kine ki jingïalang u kiar na ka jingai ïa ki jingkular tangba u pynsngewthuh pat ïa ki kaei ba ka sorkar ka thmu ban leh na ka bynta ka bha ka miat jong ki paidbah, ki shnong ki thaw bad ka jylla.
Mynta ka sngi, katei ka longkmie ka la pyntip sha u Conrad halor ka jinglong jingman jong ka surok haduh ba ka la jaw ummat syndon. Ha kane ka por, la don lang ruh u MLA ka thaiñ bad u Myntri sorkar, u Bah Comingone Ymbon.
“Naduh ka por ba nga dang khynnah, nga la ïohi ba ka surok na ka shnong jong nga sha Ïooksi ym shym la shna satia. Ha man ki ilekshon, ki kyrtong kiba ïakhun ki ju kular ba lada ki poi sha ka thong, kin sa pyndep noh ïa ka jingshna ïa kane ka surok. Hynrei sngewsih pat ban ong ba kane ka jingkular ka la shu sah tang kum ka jingkular mynta la 20 snem eiei,” la ong katei ka longkmie.
Nalorkata, ka la ong ba ka jingbym biang ka surok ka ktah jur khamtam ïa kito kiba pang ba shitom ba kin poi sha ki jaka sumar.
Hynrei na ka liang u Bah Ymbon bad ki ophisar ka tnat PWD (Roads) ki la pyntip noh mar-mar ba ka sorkar ka la dep ban mang tyngka bad ha kajuh ka por, la ai ruh ïa ka ‘Work Order’ ha kaba ïadei bad ka jingshna ïa katei ka surok na Umsalait sha Ïooksi. Ki la ong ba ka jingshna ïa kane ka surok kan sa sdang noh shen.
Nalor jong katei ka longkmie, ki la don sa kumba 40 ngut eiei kiwei pat kiba la wan shakhmat ban pynpaw ïa ki jingdonkam bad jingduna ha ki shnong ki thaw jong ki.
Kiba bun na ki nongkren ki la pynpaw ïa ki jingeh ha kaba ïadei bad ki surok, jingduna ha ka liang ki jaka ai jingsumar, jingjulor jong ki ïing skul sorkar, jingeh ha kaba ïadei bad ka jingpyntreikam ïa ka skhim JJM, jingbym sngewtynnad ha kaba ïadei bad ka jingsam ïa ki jingbam sha ki khynnah, jingdonkam ban shna ïa ki thanat, jingbym don ki Bank kiba marjan, jingdonkam ban shna ïa ki ïew na ka bynta ki nongrep, jingkyntiew ïa ki jaka jngohkai, bad kiwei-kiwei.
Na ka liang u Myntri Rangbah u la jubab ïa kawei-pa-kawei ka jingkylli bad jingeh ba la pynpaw da ki nongkren bad u khot ruh ïa ki ophisar ba kin pynshai.
U la ong ba ha kaba ïadei bad ki skul sorkar, ka sorkar jylla naduh u snem 2019 ka la sdang ïa ka projek ban pynbha ïa ki jingtei jong kine ki skul. Ha kajuh ka rukom, u la ong ba ïa ki skul sorkar kiba don hapoh Laskeiñ Block yn sa maramot kumjuh kumba la leh ïa kiwei pat ki skul.
Halor ki jaka sumar, u Conrad u la ong ba ka sorkar ka ju pynkiew kyrdan ïa ki Sub-Centre sha ki PHC bad ïa ki PHC sha ki CHC, hynrei hap ban ïaid ruh katkum ki kyndon. Lada ym pat lah ban kyntiew ruh, u la ong ba ki kam ai jingsumar ha ki Sub-Centre ki dei ban biang lut nadong shadong.
Halor ka jingai jingmut jong uwei u Rangbah Shnong ba ïa ki syrnod sngi kha (Birth Certificate) dei ban ai beit noh na ki Sub-Centre, u Myntri Rangbah u la pdiang ïa kane bad shen yn sa pyntreikam ha baroh kawei ka jylla.
Ha kaba ïadei bad ki shnong ki bym lah ban mang tyngka na ka Sorkar Pdeng ne Sorkar Jylla namar kim ïahap bad ki kyndon, u Conrad u la batai ba ki don kumba 1,600 tylli ki shnong na ki 6,000 tam ha Meghalaya ki bym pat don surok. Namarkata, u la ong ba ka sorkar jylla ka la wanrah da ka skhim kaba la tip kum ka ‘Chief Minister’s Rural Connect’ bad lyngba kane, yn sa ai surok sha kito ki shnong kiba ym lah ban ïoh surok na kiwei pat ki skhim na ki daw bapher-bapher.
Namarkata, u la ong ba kin don ki surok hapoh Laskeiñ Block ki ban sa shna hapoh katei ka skhim jong ka sorkar jylla.
U Conrad u la ong ba ka jingthmu jong ka ‘CM-Connect’ ka long ban sngap ïa ki paidbah bad lyngba kane, ka sorkar kan tip ïa ki jingeh bad ki jingduna. Kane kan ïarap ruh ïa ka sorkar ban pynwan dur kham bha ïa ki rai ki jong ka khnang ba ki nongshong shnong kin ïoh jingmyntoi.
