Jowai, Nailar 08
Wat hapdeng ka jingbymhun bad dawa ban phah sha ka Select Committee ban pynbha pynmiat ïa ka jingphiah konstitwensi, hynrei ka Jaiñtia Hills Autonomous District Council (JHADC) ka la mynjur ïa ka ‘Jaiñtia Hills Autonomous District (Constitution of District Council) Amendment Bill, 2024.
Ïa kane ka amendment bill la mynjur ha ka jingshong dorbar kyrpang jong ka Jaiñtia Hills Autonomous District Council (JHADC) kaba la long ha ka Sngi Palei.
Ïa katei ka aiñ rew (bill) kaba thmu ban phiah konstitwensi thymmai la wanrah da u Chief Executive Member jong ka JHADC u Bah Thombor Shiwat ha ka Sngi Balang mynta ka taïew kaba long ka sngi kaba nyngkong jong ka Special Session kaba ar sngi lynter.
Ha shwa ban mynjur ïa ka katei ka aiñ rew, la pynlong shwa ïa ka jingïatai nia ne General Discussion ha ka step jong ka Sngi Palei halor katei ka aiñ rew haba la ïashim bynta da bun ngut ki MDC kiba la pynpaw ïa la ka nia ka jutang haba pyrshah ïa katei ka aiñ rew.
Haba ïashim bynta, u MDC BJP na Nangbah konstitwensi u Bah Lakhon Biam u la ai ka jingkyrshan ïa katei ka aiñ rew bad u la ong ba dei ban mynjur bad phah noh ïa ka aiñ rew sha u Lat jong ka jylla ban ai ka muhor jong u.
U la ong ha kane ka jingpynbeit thymmai ïa ka konstitwensi, la pynïasoh noh ïa ka Nangbah bad ka Mihmyntdu kaba ju hap ha Jowai North kaba la tip kum ka 17-Nangbah Mihmyntdu Konstitwensi. Ïa kane ka konstitwensi la pynmih thymmai da kaba pynjah ïa ka Jowai Central MDC Konstitwesi.
U Bah Lakhon u la ther ïa ki MDC ka liang synshar kiba pynpaw ïa ka jingbymhun halor ka rukom pynbeit ïa ki shnong ki thaw kaba la leh da ka delimitation Committee. U la ong ba ki dkhot ka liang synshar baroh san snem tam ki la ai ka jingkyrshan ïa ka EC, hynrei mynta ha ka minit kaba khatduh ki la pynpaw ïa ka jingbymhun halor ka jingphiah konstitwensi.
Ha kawei pat ka liang, u MDC ka UDP na Saipung u Bah Arbor Hima Darnei u la pynpaw ïa ka jingpyrshah ïa katei ka jingphiah konstitwensi kaba mynta namar la pynïasoh lang kumba 13 tylli ki shnong Pnar sha ka Saipung konstitwesi bad la jer thymmai noh syndon ïa ka kum ka Saipung-Nongkhlieh. U la dawa ba dei ban phah noh ïa katei ka aiñ rew sha ka Select Committee khnang ban pynbeit thymmai noh ïa katei ka jingphiah konstitwensi namar naduh u snem 1960 ka Saipung konstitwensi ka la long ka konstitwensi kaba kyrpang na bynta ki jaidbynriew Baite.
Kaba sngewlyngngoh eh ha kane ka Special Session ka long ka jingïeng pyrshah ïa ka jingphiah konstitwensi da u Executive Member jong ka JHADC u Bah Finely Bareh bad uba la dawa ruh ba dei ban phah noh ïa ka aiñ rew phiah konstitwensi sha ka Select Committee khnang ban pynbeit thymmai namar ka jingbym sngewhun jong u halor ka rukom phiah konstitwensi da ka Delimitation Committee.
U MDC ka TMC na Raliang konstitwesi u Bah Robinus Syngkon u la pynpaw ka jingpyrshah ïa ka jingphiah konstitwensi bad dawa ba dei ban phah sha ka Select Committee ban pynbeit thymmai ïa ka jingphiah konstitwensi namar haduh mynta ki dang don ki konstitwensi kiba bun paid katba kiwei ki konstitwensi pat ki dang rit paid.
Ki MDC kiba don na ka liang synshar kiba pyrshah ïa ka aiñ rew ki kynthup ïa u Bah Richard Sing Lyngdoh, Bah Aiborlang Shadap, Bah Lomris Lyngdoh bad kiwei kiwei. Katba na ka liang pyrshah ki dei u Bah Andrew Shullai MDC, bad Bah Brightstar Chyrmang.
U CEM Bah Thombor Shiwat haba pynshai u la ong ban pynhun ïa baroh ki dkhot, ka long kaba eh namar ba lada pynbeit ïa kawei ka shnong ka lait shawei pat, hynrei ki sienjam kiba la shim ka delimitation committee la ïohi ba ki la pyrshang katba lah ban pynbeit ïa ki shnong ki thaw.
“Hooid ka don ka jingduna hangne-hangtai, hynrei to ngin pdiang bad mynjur ïa kane ka bill bad shim ba ka dei ka jingtynjuh”, la ong u CEM bad pynshai ïa ka jingkynthoh jong u Bah Lakhon da kaba ong, ba u para dkhot u sngewthuh bakla ba kumno nga mynjur ïa ka kaiphod ka delimitation committee haba ïalade ruh ngam hun.
U CEM u la ong, “Lada ngan pyrkhat tang ïa ka jingbit jong nga ïalade ngam hun ïa ka jingpynbeit thymmai ïa ka konstitwensi, hynrei haba peit bniah pat ïa ka jingpyrshang ka delimitation committee ban pynbeit ïa ki shnong ki thaw, nga pdiang ïa ka kat kumba ka long.”
