Shillong, Nailar 09
Ka jingdon jong ki briew kiba im bad u khñiang HIV hapoh ka Jylla haduh u Jylliew mynta u snem ka la kiew sha palat 9 hajar ngut hadien ka jingshah ktah thymmai jong 1524 ngut.
Haba kren sha ki lad pathai khubor ha ka Sngi Thohdieng, ka Project Director ka Meghalaya AIDS Control Society (MACS), Dr. B. Decruse ka la ong ba wat la ka jingdon jong kiba im bad u khñiang HIV hapoh ka ri ka duna, kaba long 0.21%, hynrei ki don 25.44 lak ngut kiba im bad u kñiang HIV hapoh ka ri bad 18.06 lak ngut ki don hapdeng ka jingshah sumar (Antiretroviral Therapy – ART).
Ka la ong ruh ba ki briew kiba shah ktah thymmai ha ka HIV hapoh ka ri (2023-24) ka long 68,450 ngut.
Haba phai sha ka Jylla, ka Dr. Decruse ka la ong, “Ka jingdon jong ki ‘riew rangbah kiba im bad u khñiang HIV ka kham heh ban ïa kaba hapoh ka ri, kaba long 0.42% bad ka jingdon jong ki briew kiba im bad u khñiang HIV haduh u Jylliew – 2024 ka long 9130 ngut.”
Ha kajuh ka por, ka la ïathuh ba kito kiba la sdang ïa ka jingsumar lyngba ka ART ki don 8354 ngut katba kito kiba dang im bad kiba hapdeng ka jingshah sumar ki don 6250 ngut.
“Kiba shah ktah thymmai ha ka HIV (2023-24), ki don1524 ngut,” ka la ong.
Haba pynpaw ka jingsngewkhia halor katei ka bynta, ka la ong ba kitei ki jingkheiñ ki kdew ïa ka jingdonkam ba kyrkieh ban pynjur ïa ki jingpyrshang ban ïakhun pyrshah ïa ka HIV.
Ha kawei ka liang, kum shi bynta jong ka jingrakhe ïa ka ‘International Youth Day’, ka Project Director ka la ong ba yn sdang ïa ka ‘Intensified IEC Campaign’ ha baroh kawei ka ri ba kynthup ki Jylla bad UT lyngba ki State AIDS Control Society ka ban bteng na bynta 2 bnai.
“Ki jingthmu ba hakhmat eh jong ka jingïalap ki long ban kyntiew ïa ka jingtip bad jingsngewthuh halor ka HIV bad STI hapdeng kiba bun balang bad ban bud ïa ki jingmlien kiba shngaiñ, ban pynduna ïa ka jingñiew beiñ nalor kiwei ki bynta ba ïadei bad ka HIV bad STI,” ka la ong da kaba bynrap ba kin don bun tylli ki prokram ha kylleng ka ri, Jylla, distrik bad ha ki shnong ki thaw kumjuh.
Ha kyrdan jong ka Jylla, ka Dr. Decruse ka la ong ba ka MACS kan sdang ïa kane ka jingïalap haka 12 tarik mynta u bnai ha U Soso Tham Auditorium ha ka por 11 baje mynstep ha ryngkat ka jingdonlang ka Myntri ka tnad ka koit ka khiah, Dr. M. Ampareen Lyngdoh nalor kiwei-kiwei.
Shuh shuh ka la ong ba ka Sorkar India ka la pyntreikam ïa ka National AIDS Control Programme da kaba pynbiang ïa ki lad jingïada na bynta ka HIV, ka jingpeit bniah lem bad ka jingsumar da ka jingthmu ban pynkut noh ïa ka HIV-AIDS kum ka jingma ïa ki paidbah hapoh u snem 2030.
