Bun ki jhur ki dei kiba mih napoh ka jylla, balei pat haduh katne ki rem dor: MAAC

U la ong ha kaba ïadei bad ki soh, kiba bun ki dei kiba wan nabar jylla bad ynda ki poi hapoh ka Jylla Meghalaya ki kylla rem dor ban die sha u paidbah.

Shillong, Nailar 26

Ka jingkiewdor jong ki marbam-mardih kiba bun ha ka jylla kum u khaw, jhur, soh, phan, pyiat kynthup lang haduh ka dohmasi, dohsniang, dohkha bad kiwei kiwei kiba ki paidbah ki ju pyndonkam manla ka sngi ka la wanrah ïa shibun ki jingeh.

Kane ka jingkiewdor ki marbam-mardih lada phai khamtam sha ki longïing-longsem kiba duk ba kyrduh ka la pynlong kum ka jingïuh roit kaba ban beiñ ïa ki khlem da lah shuh ban ïarap lem ïa ka jingdonkam jong ki ha la ka jong ka jylla kumba ka paw.

Na ka liang ka kynhun Meghalaya Awaken Concern Citizens (MACC) hapoh ka jingïalam jong u Bah Banshai Marbaniang, haba ïohi  ïa ka jingkiewdor ki marbam-mardih ha kine ki sngi ba mynta, ka la shim ïa ka rai ban mih shakhmat da ka jingsynran ki paidbah kiba don jingkitkhlieh na bynta ka lawei jong ka longïing-longsem.

Ka kynhun MACC kumba ka la ïaid lynti naduh ki sngi ba la leit noh ban kren halor ka jingdie rem dor kaba palat ïa ka MRP, bad mynta kan tih bniah ïa ka jingrem dor ki marbam ki bym don MRP.

Na ka liang ka kynhun hynnin ka sngi ka la leit sha Ïewduh ban tih bniah halor ka daw bah kaba la pynlong ïa ka jingkiewdor ki marbam mardih hapoh ka jylla naduh ki jhur, doh, soh, khaw bad kiwei kiba bun haduh ba ym lah shuh ban sngewthuh ne wat ban buh jingkylli ïa kane ka bynta.

“Kum ki jhur kiba bun ki dei kiba mih napoh ka jylla lajong bad balei pat haduh katne ki hap ban rem ka dor haduh wat ban thied ïa ki ruh ym sngewlah shuh bad hap ban thied da kiwei pat ki jhur kum u phan kiba ïasyriem bad kiba wan nabar Jylla. U Phan Khasi la hap ban die kumba T. 50 shi kilo bad u phan nabar jylla la die kumba T. 40. Kiba bun ki jhur kum u sohsaw, kajor, prisbin kiba la die haduh kumba T. 80 shi kilo lem bad kiwei-kiwei kynthup u sohmynken ki dei kiba dang mih napoh ka Jylla lajong bad ka jingkylli mynta pat ka long kaei ka daw ban hap die rem dor noh ïa kitei pat? Kiei ki khajna kiba dang hap ban shim shibun na ki marbam kiba mih napoh ka Jylla lajong haduh ba ki nongdie ki hap ban die rem dor ïa kine baroh,” la ong u Bah Marbaniang.

U Bah Marbaniang u la ong ba lada phai halor ka syiar pham kiba bun ki mih na jylla lajong hynrei ka pylleng pham, ka dohkha ka wan napoh Andhra Pradesh. Pynban la shem ba ka jingrem dor jong kine ki mar ka long kumjuh khlem da ïapher. U la ong ba kum u khaw, la shem ba u wan lang na kiwei-kiwei ki Jylla bad kham bun napoh West Bengal bad ka dor lada phai shapoh kitei ki jylla la shem ba ka dang biang palat ban ïanujor bad ka jylla Meghalaya kaba pyndonkam ïa ki.

U la ong ha kaba ïadei bad ki soh, kiba bun ki dei kiba wan nabar jylla bad ynda ki poi hapoh ka Jylla Meghalaya ki kylla rem dor ban die sha u paidbah. Hynrei ka jylla Meghalaya ka dang ïoh ïa ka nam kum ka jylla kaba khlaiñ ban saphriang ïa u sohtrun, tangba kaba sngewsih ka long ynda shem pat ïa u sohtrun la sakhi lypa naduh ka jylla lajong ba la die rem dor ïa u bad katno tam un poi ka dor sha kiwei pat ki jylla kiba don hapoh ka Ri India khlem pat da pyrkhat ïar shabar jong kiwei ki Ri jong ka pyrthei.

“Kumba la pynpaw ba ki jhur kiba bun ki mih na jylla lajong, hynrei la hap ban die rem dor noh ïa ki baroh khlem da lah ban pynshai paidbah. Kum kiwei pat ki marbam kiba bun ki wan nabar jylla bad tang ynda ki la poi hapoh ka Jylla Assam, ka dor baroh ka la kylla lut bad kum kane ka mat kaba kongsan ka long ba kum ki paidbah nongshong shnong ha la ka jong ka Jylla, ngi hap ban sngewthuh bad shemphang kaei ka dawbah kaba la pynlong ïa ngi ba ngin hap buh jingkylli ha kaba ïadei bad kane ka mat kaba kongsan bad ngim dei ban sngewpher lada dei kum ki briew ki bariewspah ne baduk ruh, namar ban im ka jaitbynriew ngi donkam ban pyrkhat jylliew,” la ong u Bah Marbaniang.

U la ong ha kaba ïadei bad kane ka bynta ka bakongsan kumba la sakhi halor ka jingeh jong kiba bun ki paidbah jong ka jylla, na ka liang jong ka MACC kan hap ban phah da ka jingthoh sha baroh arngut ki dkhot ka Parliament bad sha ki MLA kiba don hapoh ka jylla ban sngewthuh kumno ban pynbeit pynbha halor ka jingeh kaba ki paidbah ki ïakynduh bad ba ka jingshakri ïa ki paidbah ka dei ban long kaba khuid ba shai bad ba dei ban rah ïa kane ka mat bakongsan hapoh ka Dorbar Synrai kaba long mynta ban shimkhia ha ka ban wanrah ïa ka jingpynbeit ïa ka dor halor kiba bun ki marbam-mardih kiba rem dor namar ka jingkiewdor jong ki marbam-mardih baroh ka la wanrah jingjynjar kaba long kum ka jingpang ïa kiba bun ki paidbah kum ki nongthied ha kaba ïadei bad u khaw, ka doh, u jhur, ki soh lem bad kiwei-kiwei.

“Kane baroh ka dei ban ai ka jingkyrshan markylliang ïa baroh u paidbah uba long u nongjied ban phah shapoh ka Ïingdorbar Thawaiñ ka Jylla ban pyrkhat lang kumno ban im naduh u bariewspah haduh u baduk ruh kumjuh khlem da donkam ban thew shiliang da kaba wanrah ïa ka lynti ban skhem lang halor kiba bun ki jingdonkam manla ka sngi,” la bynrap u Bah Marbaniang.

Ka MACC ka la shim ïa ka rai ba dei ban phah ruh ïa ka jingthoh shapoh ka Meghalaya State Consumer Disputes Redressal Commission bad ban pynshai paidbah ha kaba ïadei bad ka Consumer Protection Act, 1986, Meghalaya Consumer Protection Rules, 1989 lem bad kiwei-kiwei ki aiñ ki kyndon kumno ba yn lah ban ïada na ka bynta ka jingmyntoi kaba donkam jong ki paidbah.