Shillong, Jymmang 22
U samla Manbhalang Phankon uba dei u samla nongwad RTI bad uba shong ba sah ha Madan-ryting Block-A, ha ka 22 tarik u Jymmang, 2025, u la leit ban ujor sha u Chief Executive Member (CEM) ka Khasi Hills Autonomous District Council (KHADC), Bah Shemborlang Rynjah pyr -shah ïa ka ophis jong u Syiem ka Raid Marwet bad ka Dorbar ha kaba ïadei bad ka rukom die ïa ki jaka-puta sha ki bar jylla hapoh ka Raid Marwet.
Kaba la pynlong ïa une u samla ban leit ujor sha u CEM ka KHADC pyrshah ïa ka ophis u Syiem ka Raid Marwet bad ka Dorbar ka long halor ka jingkyntait jong kane ka ophis ban ai ïa ki jubab kiba u la pan katkum ka hok ban tip (Right to Information) Act, 2005 lyngba ka ophis u Syiem Mylliem ha ka 23 tarik u Kyllalyngkot, 2025 kaba la phah pat sha ka ophis u Syiem ka Raid Marwet katkum ka kyndon kaba ar jong ka aiñ RTI, ha kaba ïadei bad ki kam ïadie-ïathied jaka-puta bad kumjuh ïa ki kam jingaiwai jaka-puta hapdeng ki trai jylla bad ki bar jylla hapoh u pud u sam jong u Syiem ka Raid Marwet bad ka Dorbar.
Utei u samla u la ong, kaba la pynkyndit shikatdei eh ïa u kum u nongwad jingtip ka long ba kane ka ophis u Syiem ka Raid Marwet ka la kyntiat ban jubab sha u ïa ki jingkylli kiba u la buh katkum ka RTI da kaba kam ba kane ka ophis u Syiem ka Raid Marwet kam dei ka ophis ban ïohnong bad ong ba kam hap satia ha ka kyndon jong ka RTI.
Haba kren sha ki lad pathai khubor, utei u samla u la ïathuh ba ka ophis jong u Syiem ka Raid Marwet ka khlem lah ban ai ïa ka jubab sha u ha kaba ïadei bad ka jingdie ïa ki jaka-puta sha ki bar jylla bad ong ba lehse, kane ka jingbym lah ban ai ïa ka jubab ka lah ban don kaei-kaei sha lyndet.
U la ong ba katkum ka hukum jong ka ophis u Chief Information Commissioner ka Jylla Meghalaya lyngba u Bah Donald P Wahlang ha u snem 2010, ka la pynmih ïa ka hukum kaba pynskhem ïa ka rai ba ki ‘traditional heads’ bad ki ‘traditional bodies’ ki dei ki ophisar synshar ba la thung da ki Autonomous District Council (ADC) bad kiba hap ha ka thup kum ki shakri paidbah katkum ka kyndon jong ka Para 2 (4) jong ka Sixth Schedule bad kumjuh ruh ba la pynskhem da ka hukum jong ka Ïingbishar ba ha khliehduh ha ka mukotduma jong u T Cajee pyrshah ïa u Jormanik Syiem bad kumta ki hap hapoh ka kyndon 2(H) jong ka aiñ RTI, kaba mut ba ki ophis jong ki Syiem, ki Sirdar, ki Rangbah Shnong bad kumta ter-ter ki hap beit ban jubab haba don ki nongwad jingtip katkum ka RTI Act, 2005.
U samla Manbhalang u la kyrpad ïa u CEM ka KHADC ba un thung mardor da ka kynhun tohkit ban pynlong ïa ka jingtohkit ha kaba ïadei bad ka ïadie-ïathied ïa ki jaka-ki puta na ki trai jylla sha ki bar jylla lyngba ka ophis u Syiem ka Raid Marwet bad bynrap da kaba ong ba lada ka District Council ka lap ïa ki jingshisha halor kane, kata ka mut ba ka Raid Marwet ka la pynkheiñ ïa ka Meghalaya Land Transfer Regulation Act, 1971.
“Hynrei kane ka jingleh bad ka jingkyntait da ka ophis jong u Syiem ka Raid Marwet bad ka Dorbar ban jubab ïa ki jingkylli katkum ka aiñ RTI, ka pynsuba sniew bad pyni ba ka don kaei-re-kaei ka kam buhrieh kaba shyrkhei sha lyndet ha ki kam ïadie-ïathied jaka bad aiwai jaka hapdeng ki trai jylla bad ki bar jylla ha ki thaiñ khappud kaba hap ha u pud u sam ka Raid Marwet, kaba la leh hi tang da u Syiem ka Raid Marwet khlem ka jingtip lane ka jingïoh jingbit na ka ophis jong ka KHADC halor ki jaka ki puta ba la die sha ki bar jylla”, ong u samla Manbhalang.
U samla Manbhalang u la pynpaw ruh ka jingsngew lyngngoh ruh halor ba kumno ka Hima Mylliem kam don ïa ki jingthoh ha kaba ïadei bad ka ïadie-ïathied jaka hapoh ka Raid Marwet namarba ka Raid Marwet ka dang hap hapoh ka jingpeit-jingkhmih jong ka Hima Mylliem bad kane ka la pynsuba sniew bad pyntharai sniew ba ka don kaei-kaei ka kam jyrsieh sha lyndet.
Na ka liang u CEM u la ong ba un sa thung da ka kynhun tohkit halor kane bad ong ba lada lap ïa kino-kino ki jingshisha, ka District Council kan sa pynshitom ïa kito kiba donkti.
“Kumta nga kyntu jur ïa ka ophis jong ka KHADC ba kan thung da ka kynhun tohkit mardor ban pynlong ïa ka jingtohkit halor ka jingïadie-jingïathied ïa ki jaka ki puta da ki trai jylla sha ki bar jylla lyngba ka ophis jong u Syiem ka Raid Marwet bad lada lap ba ka don shisha ka jingpynkheiñ ïa ka Meghalaya Land Transfer Regulation Act, 1971 da ka ophis u Syiem ka Raid Marwet ban ai ïa ka syrnod ‘No Objection Certificate’ sha ki trai jaka ban die ïa ki jaka sha ki barjylla bad kumjuh ruh ban ai ïa ka syrnod ‘No Objection Certificate’ sha ki bar jylla ban thied ïa ki jaka bad rejistar hapoh ka Raid, ki dei ban pynshitom mardor ïa ka ophis u Syiem ka Raid Marwet katkum ki kyndon jong ka Council”, bynrap u samla Manbhalang.
