Jowai, Jymmang 23
Ki pulit ka West Jaiñtia Hills District ki la pyntip ba ha kine ki khyndiat sngi, la ïohpdiang ïa shibun ki jingujor na ki nongshong shnong jong ka sor Jowai ha kaba ïadei bad ka jingshah tuh ne Hack ka ‘Whatsapp Account’, kaba la wanrah ka jingkhuslai ïa ki nongshong shnong.
U Superintendent of Police Ma Chemphang Syrti u la pyntip ba naduh ka 18 tarik Jymmang la don bun ngut ki briew kiba la pyntip ba ki WhatsApp jong ki, ki la shah pyndonkam bakla ha ki briew ki bym ithuh kiba la tuh ne hack ïa ka account ka jong ki.
U la ïathuh hadien ba la tuh, kine ki briew ki la phah Message sha ki briew ban dawa pisa bad da kane ka whatsapp account ki ju phah message sha ki paralok, bahaïing jong kine ki lanot, bad kyrpad ban ai pisa kylliang.
Ka kynhun ki pulit ka dang pynlong ïa ka jingtohkit halor kine ki jingjia, la ong u SP.
Namar kane ka jinglong jingman, u SP u la kyntu ïa ki paidbah ban phikir bad ban bud ïa ki lad jingïada da kaba kiar ban ai ïa kino-kino ki jingtip ba shimet sha ki briew bym ithuh khnang ban lait na ka jingshah thok kiba kum kine.
Kiar na kaba jubab ïa ki message kiba wan na ki briew bym ithuh, kiar na ka jingïa message bad ki number ki bym ithuh bad wad jingtip kaba thikna ïa ki nongphah message lyngba kiwei kiwei ki lad shwa ban jubab.
Wat ñion ïa ki ‘Link’ kiba suba, husiar ïa kino-kino ki ‘link’ ne ki ‘attachment’ kiba phi ïoh na ka Whatsapp khamtam kito kiba wan na ki number bym ithuh.
Wat ñion ïa ki ‘Link’ kiba suba: To husiar ïa kino-kino ki ‘link’ ne ki ‘attachment’ kiba phi ïoh lyngba ka WhatsApp, khamtam kito kiba wan na ki briew ki bym tip. Kiar na kaba sam ïa ki ‘OTP’ ne kiwei kiwei ki jingtip kiba kongsan lymda phi thikna ïa ka tynrai shwa ban ïasam ïa kum kine ki jingtip.
U la kyntu ruh ban pyndonkam ïa ka ‘Two-Step Verification’ jong ka ‘Whatsapp’ bad lada suba ba ka ‘Whatsapp’ jong phi ka shah hack, ‘Log out’ mardor bad pyntip sha ki pulit khnang ba ki pulit kin ïoh pynlong ïa ka jingtohkit.
U la ong ba lada don kano-kano ka ‘cybercrime’, ki briew ki lah ban ujor ‘online’ sha ka www.cybercrime.gov.in bad lada shah thok ha ka liang ka pisa tyngka lyngba kano-kano ka rukom lah ban phone mardor ha u nombar 1930 na ka bynta ki jingïarap kiba donkam.
Ngi shim khia ban pynthikna ïa ka jingshngaiñ jong ki paidbah bad ngi dang trei shitom ban tohkit ïa kine ki jingjia. Ngi kyntu ïa baroh ki nongpyndonkam WhatsApp ba kin long kiba husiar bad shim ïa ki lad ki lynti ban ïada ïa ki jingtip ba kyrpang bad ka jinglong kyrpang jong ki.
