Kaba Ieit ïa ka Ri bad ka Jaidbynriew

Ka jingtip ïa la ka jong ka Thymmei ka long ka tynrai (foundation) jong ka jingieit Ri.

Babu Kular Khongjirem

Ngi la ïohi ha kine ki por ba, ka jingïapyrta ‘Ieit Ri bad Ieit bynriew’ ka la kynrei bha. Naduh ki ‘riew paidbah haduh ki baheh kiba khraw khamtam kito kiba ngi ju khot ïa ki kum ki Nongïalam jong ngi, lada ki khlem ïoh pynmih ne pynkut ïa ki kyntien ba ki Ieit ïa ka Ri bad ka jaidbynriew, kata, kin nym ïohthiah ïohdem shuh artad lada ki kum klet pynpaw ïa ka jingieit Ri jong ki.

Ban ieit ïa ka Ri bad ka jaidbynriew kam don jingmut satia ban shu ïa pyrta ne hylla ruma rutit ha ïew ha hat, ha shnong ha thaw, ha man la ki jingïalang ne ki jait Dorbar barit bakhraw ruh kumjuh namar kum kine ki jait kyntien ki shongper tang na sla suda.

Ha ka jingshisha, ka Jingieit Ri kam shong nongrim satia ha ka jingïa isih ïwei ïa iwei pat. Ka jingieit Ri ba kynsai tam ka long ban tip bad nang shwa ban synshar ïa lade. Nangta, tip sa ïa ka kur ka jait, ki kha ki man, ka shnong ka thaw, ka it ka hima bad tip ruh kham bha keiñ ïa la ka jaidbynriew. Hynrei tang ban tip bad ban ieit ruh kam biang satia. Ka jingtip ïa la ka jong ka Thymmei ka long ka tynrai (foundation) jong ka jingieit Ri. Ngi dei ban pynpaw hakhmat ka pyrthei ba ngi dei ka jaidbynriew kaba kyrpang bad ka jaidbynriew kaba khraw mynsiem bad kaba ïar jingmut jingpyrkhat nangne shakhmat.

Ngim dei ban ïa bat ïa ka jingkhim jingmut para mangi. Wat ong shuh ba u Thlen u bam tang para Khasi. Ïa uba khlaiñ, ngin nang aibor shuh shuh, ïa uba stad pat ngin nang kyntiew bad rah burom ïa u, ïa uba tlot, ngi dei ban nang ban btin lynti lang. Kiar na ka mynsiem khim jingmut bad ka jingïa bishni pihuiñ para mangi. Ka mynsiem ‘Manga’ bad ‘Hanga’ ka dei ban duh jait noh hynrei ngin pynïeng rasong bad pynksan noh da ka mynsiem ‘Mangi’ bad ‘Hangi’. Ka long kaba bha ban don ka bor kum u Rangbah hynrei ka long pat kaba ma bad pynjah burom ïa lade lada pyndonkam ïa kata ka bor kum u Ramhah.

Shisien ba ngi skhem ha la ka Nongrim, yn nym don satia kino-kino ki bor kiba napoh ne nabar ruh kumjuh ki ban pyntlot bad pynpait pynpra ïa ngi hynrei kin shynraiñ baroh ïa ngi.

Ha phi ki khun samla ka ri, lada phi ieit shisha ïa ka Ri bad ka jaidbynriew, sumar bha kyndong ïa ka, pynkup bor ïa ka da ka nongrim jong ka Hok kaba naduh mynbarim kumba la don ka Hukum Blei. Ym donkam shuh ban dang ïa buhrieh ïa ka sap ka phong, ka jingstad ka jingtbit ba phi la ïoh na ki jaka pule bapher bapher hynrei sei madan bad pynpaw pyrthei noh ïa ki ïoh lap ba dier noh ka por. Ka  jaidbynriew jong ngi ka donkam te mynta ïa ki khraw pyrkhat ki khraw jutang, ki ‘rangkynih ki ‘rangphawar, ki ‘riew said ki ‘riew thew bad ki simpah ki sim song khnang ba ka jaidbynriew jong ngi kan nangkiew irat sha kliar lum ha ka nam ka burom kumba la ïa kyntang hyndai hakhmat ki khyndai Umdih ki Khyndai Umtong. Baroh u briew ba stad. Mano ba lah ban len, la khlem da plie ka lad, kumno un lait ban kren.