Shillong, Jymmang 29
Ka Hynñiewtrep Integrated Territorial Organisation (HITO) Jowai Circle hapoh ka jingïalam jong u President, Samla Owansaki Paswet ha ka 28 tarik u bnai Jymmang, 2025, ka la leit ban aiti biang sa shisien da ka jingthoh sha u Deputy Commissioner ka West Jaiñtia Hills District, u Abhinav Kumar Singh, IAS, halor ka jingsah thylli ki kam ha ki tnat sorkar bapher-bapher kiba don hapoh kane ka district.
Ka seng ha ka 16 tarik u Nohprah, 2024, ka la leit ban aiti da ka jingthoh ha u DC barim ka West Jaiñtia Hills District ban dawa ba dei ban pynlong noh mardor ïa ka eksamin DSC namarba katkum ka jubab RTI ba la pan da ka seng, la lap ba ki don haduh 560 tylli ki Post kiba lait ha kaba 481 tylli ki dei jong ka DSC bad 79 tylli ki dei jong ka MPSC.
Ka seng ka la ong, hadien ka jingïakynduh bad u DC bathymmai, ka la pynsngew sha u halor kane ha kaba na ka liang u DC u la pynpaw ka jingsngew lyngngoh shikatdei eh ba kin don haduh katne tylli ki post kiba thylli.
U samla Owansaki u la ong ba la ïohi ba na ka liang u MLA ka Jowai, Bah Wailadmiki Shylla u la ong ba ki don tang 151 tylli ki Post kiba lait jong ka DSC katkum ka jingïoh jingkheiñ na u DC hynrei katkum ka jubab RTI ba la ïoh da ka seng pat ki don haduh 560 tylli ki Post bad ong ba kane ka jingkren jong utei u MLA ba ki don tang 151 tylli ki Post kiba thylli ka la pynduh mynsiem ïa kiba bun ki samla wad kam-wad jam.
Ka seng ka la ong ruh ba ka jingkren jong u MLA ha kaba u la ong ba ha u snem 2021 ïa ka kam LDA la pynlong eksam na ka bynta 54 tylli ki post hynrei da ka jingbym lah ban leh bha ha ka eksam, la pass tang 49 ngut bad ha kine ki khyndiat sngi yn sa thung kam noh ïa ki.
Kumta halor kane, ka HITO ka la kylli da kaba ong ba kane ka long ka bym sngewtynnad haba ka DSC ka don la ka jong ki kyndon ban thep kam bad katkum ka bhah, ka ratio ka kren shai ba kiba shah khot ‘Personal Interview’ ki dei ban long 1:2, kumta lada ong u MLA ba 54 tylli ki Post ba lait, ka mut ki dei ban pass 108 ngut ha ka eksam.
Ka seng ka la ong ba ka jingpynshai u MLA ba u la ong ba ki don 49 ngut kiba pass ka mut kim dei ban klet ïa katei ka ratio ba lah ban thep kam tang 24 ngut, ym lah ban pas 49 bad thung ruh tang 49 ngut da kaba bynrap ba kane kadei ka bynta ba ka DSC ka la buh kyndon.
“Kumta, ngi kyrpad ba lada ki kwah briew katkum ki post, ki dei ban ailad ïa kiba thep kam ban thoh eksam kumba ki ïohi ha u 2019 ba ïa kiba phiel, la ailad biang ban thoh khnang ban ïoh ïa kitei ki nombar kiba biang katkum ka jingdon ki post ba la buh”, ong ka seng.
La ong ruh ba ka long kaba sngewsih ban ïohi ba ha kawei ka liang ba kane ka dei tang ka jingbamsap suda namarba kine ki 560 kiba dei ki ‘Sanctioned Post’ kiba la bei pisa, kumta lada ym lah ban pyndap ïa kitei ki post ha kano-kano ka tnat, la hap ban thung da ka ‘Contractual basis’ ha ka jingsiew kaba rit bha bad kane ka long ka jingpyntlot bor ïa ka imlang-sahlang lane ïa ki khun samla kiba la don ha ki kam pule kiba biang.
U President u la thalaiñ tyngeh ruh ïa u MLA ka Jowai da kaba ong ba utei u MLA u la lushia ïa ka kam jong ka tnat nalor ba um tip ïa ki kyndon treikam ka tnat bad ong ruh ba kum ka seng hi kam ju leh tang dep ïa kano-kano ka kam khlem da bishar bniah lane khlem jingthoh.
Shuh-shuh u la kynnoh ruh ba ym tang ïa ka DSC hynrei u la pynpaw ruh ïa ka jingleh donbor jong utei u MLA ïa ki ophisar ba kim ïoh ban pyntreikam ïa ka bor jong ki kum ki ophisar.
U la ong ba ka seng ka khlem kren tang da kaba shu antad hi da lade kumba la antad da u MLA hynrei ka seng ka la kren katkum ka jinglap bad jingshem lyngba ka jubab RTI.
Ha kajuh ka por, ka seng ka la dawa ruh khnang ba ka jingpynlong ïa ka eksamin DSC kan long kaba khuid bad suba, ka dei ban pynmih ïa ki ‘Answer Key’ man ba dep thoh ïa ka eksam bad ïa ka personal interview la pan 20% bad 80 na bynta ka written test bad ka jingpynmih paidbah ruh ïa ki resol ha ryngkat ki marks, ki roll number bad ka kyrteng jong ki nongïakhun.
