Shillong, Nailur 03
U Nongïalam ka Liang Pyrshah, u Dr. Mukul Sangma u la kynthoh ïa ka jingtyrwa jong ka Sorkar ban wanrah jingkylla ha ka liang ka pisa-tyngka bad ban siew tulop sha ki nongtrei jong ki Autonomous District Council (ADC), da kaba buh jingkylli ïa ka jinglong tynrai jong ka Riti Synshar bad ka jingthmu ba sha lyndet jong kane ka sienjam.
Haba kren sha ki lad pathai khubor ha ka Sngi Balang, u Sangma u la ong ba kino-kino ki jingwanrah jingkylla ha ka liang ka pisa-tyngka ki dei ban bud ryntih ïa ka Riti Synshar ka ri India bad ki jingbthah jong ka ‘Finance Commission’.
“Baroh kiei-kiei kiba ka Sorkar ka leh ki hap ban long hapoh ka jingbthah jong ka Riti Synshar ka ri India. Kam lah ban long da ka jingangnud ne jingpyrkhat jongno-jongno,” u la ong.
Une u Myntri Rang-bah barim u la pynpaw ka jingsngewkhia ba ka rai jong ka Sorkar ban siew beit ïa ka tulop sha ki nongtrei ADC naduh ka 1 tarik u Naiwieng ka lah ban pynkheiñ ïa ka jingsynshar hi dalade-ïalade jong ki ADC, kaba la ïada da ka Riti Synshar – wat haba u la buh jingkylli la hato ka Sorkar ka la ïamir jingmut ne em bad kiwei pat ki ADC hashuwa ban shim ïa kane ka rai bad hato kane ka sienjam ka pyntlot ne em ïa ka jingbthah jong ka Riti Synshar.
U Sangma u la kynnoh shuh-shuh ba kane ka sienjam jong ka Sorkar ka lah ban kdew ïa ka “jingthmu ba la buhrieh” ban pyntlot ïa ki ADC, ha ka jaka ban pynkhlaiñ ïa ki.
“Hato ki (Sorkar) don katto-katne ki jingthmu ba rieh ban pyntlot suki-suki ïa ki ADC. Namar wat ka jingtyrwa jong ka Sorkar ba ïa ka tulop jong ki nongtrei ki ADC yn ai beit-beit da ka Sorkar Jylla, ka ban sdang naduh ka 1 tarik u Naiwieng, kata ka dei ka rai kaba kut. Hato kam dei? Lada ki ong ba naduh ka 1 tarik u Naiwieng, kin leh kumne, kata ka dei ka rai kaba kut,” u la ong.
“Nga pyrkhat badno ba ki la ïakren ïa kane ka mat? Hato ki la ïakren bad kiwei pat ki ADC? Em, te hato kim pynkheiñ ïa ka jingsynshar hi dalade-ïalade jong ki ADC kaba long pyrshah ïa ka jingbthah ba shisha jong ka Riti Synshar,” la ong u Dr. Sangma haba bynrap “Mynta ka Sorkar ka ong ba ki nongtrei jong phi ki dei ki nongtrei jong phi, phi dei ki kynhun ‘Autonomous’, kumta ngam don bynta eiei hynrei ha kajuh ka por ki ong ngan ai beit-beit ïa ka tulop jong ki nongtrei khlem da tip ma phi. Ka long kumne, lada phi don u nongtrei ha ïing bad don kiba ong to…ngan siew tulop ïa u nongtrei jong phi jong ka ïing.”
Halor ka jingeh jong ki nongtrei ka GHADC ki bym shym la ïoh tulop mynta la 44 bnai, u Dr. Sangma u la kynthoh ïa ka Sorkar ba ka la kiar na ka jingkitkhlieh bad i-kumba kam don jingsngew eiei halor kane ka jinglong jingman.
“Ki nongtrei ka GHADC kim shym la ïoh tulop ha kine ki 44 bnai ba la dep. Halor jong kine ki jinglong-jingman, hooid ki la don katto-katne ki rai kiba skhem kiba la shim ban pynthikna ba ki ADC kin lah kumno-kumno ban ïaid lyngba ïa kane ka jait jingeh ïa mynta shipor bad ngi dang shim ïa ki lad ki lynti ban pynthikna ba kaba kum kane ka jinglong-jingman kan ym jia shuh, hynrei ka Sorkar ka la ong ba kam lah ban leh eiei. Ki la kyntait ïa ka jingkitkhlieh bad ki la thet ki kti jong ki. Kata ka dei kaei-kaei ka bym lah ban pdiang namarba ka Sorkar ka hap ban sngewthuh ïa ka jinglong-jingman kaba ban khia, bad ban sngewthuh ïa ka jingdonkam jong ki ADC”, u la ong.

