Nongstoin, Nailur 26
Ha ka sngi thohdieng jong ka taïew, ka Hills State People Democratic Party ka la rakhe ïa ka lyngkhuh sngi ïap ba 10 snem jong u Bah Hopingstone Lyngdoh (Bam Kwai ha Dwar u Blei), ïa kaba la pynlong ïa ka jingïalang ha u mot sahnam jong u, ha ka shnong Mawkyllei Eastern West Khasi Hills.
Lah ban kdew hangne ba u Bah Hopingstone Lyngdoh u dei uwei na ki nongïalam ba khraw ha ka Hill State Movement naduh ki snem 1960 haduh ban da ïoh ïa ka Jylla ba pura ha u snem 1972 bad u dei ruh u nongseng bad President jong ka HSPDP. U dei ruh u nongmihkhmat uba la jop bun samoi duh, kata haduh 9 sien kynthih kum u MLA, 3 sien kum u MDC bad 1 samoi kum u MP.
Shuh-shuh ha kane ka jingïalang kynmaw burom ïa u Bah Hoping, u Prof. L.S Gassah, Rtd Professor Political Science NEHU u la long kum u Kongsan ha ryngkat ka jingïadonlang u Dr.S.Kharsyiemlieh Rtd Judge District Council kum u symbud Kongsan, nangta la don lang ruh u Myntri ba thymmai ka tnad Labour u Bah Methodius Dkhar, MLA Mawshynrut, u Myntri ka tnad sports barim uba dei ruh u MLA ka Mawthadraishan u Bah Shakliar Warjri, u MDC ka Mawshynrut u Bah S.Rashir u President rangbah ka seng u Bah KP Pangñiang ha ryngkat kiwei kiba la shah khot sngewbha lem bad ki paidbah nongshong shnong ka thaiñ.
Nangta, ha kane ka sngi la ïoh ruh ban pynkup burom ïa ki Volunteer kiba dei ki nongïakhun Hills State kiba la ïadon ryngkat lang bad u Bah Hoping ban ïakhun pynïoh ïa ka Jylla ba pura, bad la ïoh ban pyllait paidbah ruh ïa ka phlim Documentary shaphang ki kam bad ka jingïaid lynti u Maïeid Hopingstone Lyngdoh bad la pynlong ruh ïa ka jingleit buh syntiew ha u motdur bad ha u Lum jingtep ha shnong Mawkyllei.
U Prof.L.S Gassah Rtd Professor Political Science NEHU haba kren kum u kongsan ha kane ka sngi u la ong “kum ki nongïalam, ki khynnah skul, ki paidbah ngi dei ban kynmaw ba ki don ki briew kiba im sngi ban ïaleh ban pyllait ïa ngi na ka jingshah ban beiñ ha ki ba bun ki bynta”.
“Mynta ngam tip haduh katno ki nongïalam ki jong ngi ha ka Jylla kin tip ba ka jingma kaba jan eh mynta kam dei na Nepal, kam dei na Bangladesh ka jingma kaba hajan eh mynta ka dei na Assam bad lada kim lah ban pynbeit ïa u pud u sam ngin sa kylla long ki briew khlem pud khlem sam bad kumta ka Jylla kan long ka Jylla kaba thylli namar kata ka jingïalang kaba kum kine, ki jingrakhe kiba kum kine kin long ki jingrakhe ki ban pynkynmaw, ki ban pynkyndit ruh ïa kaei-kaei kaba ki long shuwa ki la leh” ong u kongsan .
U Bah Methodious Dkhar, Myntri ka Sorkar Jylla bad MLA ka HSPDP na Mawshynrut pat haba kren ha kane ka sngi u la ong ba ka party HSPDP kan ïakren bad ka Sorkar halor ka jingpynsah nam ïa ka kyrteng u Bah Hoping bad ka jingrakhe ïa ka lyngkhuh sngi ïap jong u.
U la ong ruh ba u Bah Hoping u long u nongïalam ba ïohi jngai uba don ïa ka mynsiem kum u Missionary.
“U dei u khynnah na nongkyndong hynrei u ïohi jngai na ka bynta ka Jylla” u la ong da kaba bynrap ruh ba ki jingïohi jong u naduh snem 1960 mynshwa ki dang sawa jam ban ïakren mynta, kynthup ïa u pud u sam, ka jingwan rung kyrthep ki briew ba nabar bad ka jingdonkam ban ïoh noh la ka jong ka cadre na ka bynta ki IAS bad IPS.
Shuh-shuh ha kane ka sngi la donlang ruh ki ba-haïing u Bah Hopingstone Lyngdoh, ki nongïalam ka HSPDP, ki kynhun sengbhalang, ki riew rangbah bad ki paidbah kiba la wan ban sakhi lang ha katei ka sngi.
