Ai ka jingïatreilang bad ai lad ba ki Sorkar kin ïakren bad pynbeit ïa ka jingeh, kyrpad u Conrad ïa ki nongshong shnong

U Conrad u la pynshai ruh ba katei ka jingjia ka dei na ka jingïakynad paidbah, khlem kano-kano ka jingïadon bynta jong ki bor ba bat ïa ka aiñ.

Shillong, Risaw 10

U Myntri Rangbah ka Jylla, u Conrad K. Sangma ha ka Sngi Thohdieng u la kyrpad ïa ki nongshong shnong na baroh arliang khappud jong ka Assam-Meghalaya ban ailad ïa ki Sorkar ban ïakren bad ban pynbeit ïa kane ka jingïa-ka-jia khappud kaba la neh la slem bah mynta.

Kane ka jingkyrpad ka long shi sngi hadien jong ka jingïakynad kaba dang shu jia hapdeng ki ar kynhun na baroh arliang – kaba la ïalam pat sha ka jingïap jong uwei u briew.

Katkum ka jingong u Conrad, katei ka jingjia ka la jia wat hapdeng ki jingpyrshang jong baroh ar tylli ki Sorkar Jylla ban tehlakam ïa ki paidbah jong ki ban ïadon bynta ha kum kine kiei-kiei baroh.

“Ki pulit na baroh arliang ki dang tehlakam ïa la ki jong ki nongshong shnong ban ym long kiba khluit hynrei ban long kiba jai-jai bad ban ailad ha ka ban pyndep shuwa ïa ka kam baroh kawei ha ka rukom kaba suk ba saiñ, hynrei katba kata ka jingpyrkhing ka dang ïaid, u paidbah u la nang bun, bad ka la don ka jingïakynad hapdeng ki ar kynhun na baroh arliang bad uwei u briew u la duh noh la ka jingim,” u la ong.

U Conrad u la pynshai ruh ba katei ka jingjia ka dei na ka jingïakynad paidbah, khlem kano-kano ka jingïadon bynta jong ki bor ba bat ïa ka aiñ.

“Nalorkata, kam shym la don kano-kano ka sienjam kaba shyrkhei kaba la shim”, u la bynrap.

U Myntri Rangbah u la kyrpad ruh ïa ki paidbah nongshong shnong ba kin ai ka jingïatreilang bad ki jingpyrshang jong ki Sorkar ban wad ïa ka lad jingpynbeit kaba suk ba saiñ bad ban weng ïa kane ka kynrum-kynram.

“Ngi kyrpad ïa ki nongshong shnong jong ngi na baroh arliang ba kin ailad ïa ki Sorkar ban ïatreilang bad ïakren bad kino-kino ki jingeh kiba don ha ka thaiñ, lada ki paidbah ki ïatreilang bad ïakren iwei-ïa-iwei, ngin sa lah ban pynbeit ïa ka…,” u la pynpaw.

Haba pynpaw ïa ka jingïaid shaphrang haduh mynta ban pynbeit ïa ka jingïakynad khappud, u Conrad u la pyntip ba la lah ban pynbeit ïa hynriew na ki khatar tylli ki jaka kiba don hapdeng ka jingïapher jingmut.

“…ha kine ki 52 snem ba la dep, ym shym la don kano-kano ka Sorkar kaba la shim ïa kane ka sienjam. Dei tang ha ka por jong ngi ba ngi la shim ïa ka sienjam bad pynbeit ïa ki hynriew tylli ki jaka bad sa hynriew tylli ki dang sah bad ngi dang trei na bynta kata (ban wad ïa ka lad jingpynbeit kaba suk ba saiñ ban pynbeit ïa ka jingïakynad),” u la bynrap.

U Myntri Rangbah u la batai ruh ïa ka rukom treikam ba la shim da ki Sorkar ka Assam bad Meghalaya ban pynbeit ïa ka jingïakynad, kaba kynthup ïa ka jingïakren bad ki paidbah nongshong shnong bad ban sngap ïa ka sur bad ka mon jong ki.

“Ha ki 52 snem ba la dep, la pynlong 27 tylli ki jingïalang ha ka kyrdan ki Myntri Rangbah bad Chief Secretary bad ha kito ki jingïalang ha ki por ba la dep “ngin pynneh ïa ka ‘status-quo'” ka long ka rai kaba la shim ha man la ki jingïalang. Kumta, u Dr. Himanta Biswa Sarma lem bad ma nga, ngi la shim ïa ka rai kaba shai ha ryngkat bad ka Sorkar Pdeng ba ngin ym don shuh ïa kane ka nongrim jong ka ‘status-quo’ ha ka jingïalang. Lada ngi ïakynduh, ngin ïakynduh halor ki katto-katne ki lad ki lynti kiba skhem,” u la ong da kaba bynrap “Ngi la leit da ka jingmut kaba shai bad ngi la pynïar ïa ki lynti jong ka jingïakren… ngi la kynthup lang ïa ki paidbah nongshong shnong, ki jingïalang pynsngew paidbah ki la urlong, bad la kylli na ki paidbah ba hato ki kwah ban don ha Meghalaya ne ha Assam. Kane kam pat ju jia naba ki Sorkar barabor kin rai ban shong ha kawei ka kamra hynrei ha ka jingshisha, ngi ïakynduh bad ki paidbah jong ka thaiñ bad baroh ar Sorkar Jylla lem bad ki nongïalam ki la don ka jingmut kaba ïar ban pdiang ïa ka mon jong ki paidbah bad kumta ngi la ïaid shakhmat ha kito ki hynriew tylli ki jaka.”

U Myntri Rangbah u la pynbna ba ki Sorkar ki la rai ban sngap ruh ïa ka mon jong ki paidbah ha ka ban pynbeit ïa ki hynriew tylli kiwei pat ki jaka kiba dang sah.

“Ngi dang pyrshang ban leh kumjuh ha kine ki hynriew tylli kiwei pat ki jaka bad ngi ïatreilang bad ki paidbah. Ngi don ïa ki ‘Sub-Committee’ kiba ïakynduh ïa ki paidbah nongshong shnong man ka por. Ngi don ki jingïalang pynsngew paidbah hynrei kam long kaba suk. Kaei ka bym lah ban pynbeit haduh 52 snem, ngi pyrshang katba lah ban ïatreilang,” u la ong haba pynkynmaw biang ba ka jingïengskhem kaba shai jong u, “ngim don hangne ban leh da ka bor”.