Ka Sorkar India lada ka kwah tih Uranium ka dei ban tih sha ri thor ym ha ka bri u Hynñiewtrep: KSU

Hadien ka jingteh ïa ki banner ha ka por mynstep, ka KSU ka la hiar sha shnong Domïasiat ban leit buh syntiew ha u mot lum jingtep jong i Mei-ieid Spility Lyngdoh Langrin.

Mawkyrwat, Risaw 28

Ka Khasi Students’ Union (KSU) South West Khasi Hills District ha ka 28 tarik u Risaw ka la rakhe kynmaw burom ïa ka lyngkhuh sngi ïap ba 5 jong I Mei-Ieid Spility Lyngdoh Langrin ha Domïasiat, South West Khasi Hills District bad ha kajuh ka por ka la rakhe ruh ïa kane ka sngi kum ka sngi pyrshah uranium (Anti-Uranium Day).

Ha kane ka sngi, ka KSU ka la pynlong ïa ka jingteh ïa ki banner ha kylleng ki bynta jong ka South West Khasi Hills District kynthup ïa ka Mawkyrwat, Umdohlun bad Wahkaji ban kynmaw burom ïa i Mei-ieid Spility bad ban phah ïa ka khubor kaba shai sha ka UCIL bad Sorkar India ba da lei lei kin ym ailad ban tih Uranium wat lada hap ban mad ïa ka jingïaum snam kumba la ïalam lynti da i Mei Ieid Spility Lyngdoh Langrin ïba la ïaleh khlem pyndem haduh ka sngi ba kut ka jingim jong i ban pyrshah ïa ka jingtih ïa u uranium.

Kum ban shu pynkynmaw, i Mei-ieid Spility Lyngdoh Langrin (bam kwai ha dwar U Blei) i la ïeng pyrshah ïa ka jingtih uranium naduh ki snem 1980 ter-ter haduh ka sngi ka jingïap ha kaba im shym la pyndem ïa ka jingshah byrngem byrsit bad kyntait ïa ka pisa klur kaba ka UCIL ka la tyrwa.

Hadien ka jingteh ïa ki banner ha ka por mynstep, ka KSU ka la hiar sha shnong Domïasiat ban leit buh syntiew ha u mot lum jingtep jong i Mei-ieid Spility Lyngdoh Langrin.

U samla Biangbor Paliar, Vice President ka KSU CEC haba ai jingkren u la pynpaw ïa ka jingsngewkmen ba ka ïing ka sem jong i Mei-ieid Spility ka dang skhem ban ïeng pyrshah ïa ka jingtih Uranium ha ka thaiñ.

U samla Biangbor u la ong, watla ka Sorkar India ka la pynmih ïa ka Office Memorandum, ba ym donkam shuh ïa ka jingsngap paidbah hashwa ban tih Uranium, hynrei ka seng ka kren shai ba da jia katba jia bad long katba long ka seng kan ym ailad ban tih ïa u Uranium bad da kaba bynrap ruh ba lada ka Sorkar India ka kwah tih uranium ka dei ban tih sha Ri Thor ym ha ka Bri u Hynñiewtrep.

Katba u samla Forwardman Nongrem, President KSU SWKHD haba ai jingkren u la ïathuh ba ka seng ka la ïoh jingtip ba ka la don ka jingthmu ban leh ïa ka Geo-Scientific Investigation ha kiba bun tylli ki shnong jong ka thaiñ Mawkyrwat ba la leh da ka Geological Survey of India hadien ka jingïoh mynjur na ka Sorkar Kmie lyngba ka Ministry of Mines.

Bad katkum ki kot ki sla ba la lap da ka seng, ka GSI ka thmu ban leh ïa ka Geological mapping, sample collection bad ka Pitting & Trenching kaba kynthup ïa ka jingksam thliew (drilling) kaba lah ban kot 10 metre ne kham jylliew ïa kata kaba la wanrah ka jingartatien shikatdei eh ïa ka seng.

U la ong ruh ba kumba ka UCIL ka pyndonkam ïa ki samla pule NEHU bad leh ïa ki jingwad bniah (research) ïa ki marpoh khyndew katkum ka jingpule jong ki hynrei hadien la lap ba ïa ka kaiphod la leit ai ha ka UCIL.

“Kumba ka pyndonkam ïa ki samla NEHU, ngim artatien ba ka lah ban pyndonkam ruh ïa ka Geological Survey of India (GSI) namar ka GSI ka shait leh ïa ka Field Survey ban wad uranium ha kiwei ki Jylla ka Ri India kum ha Maharashtra, Chattisgarh bad ha Sonbhadra District jong ka Jylla Uttar Pradesh bad kane ka lah ban dei ka jingthmu ban tih uranium,” ong u samla Forwardman.

U la ïathuh ruh ha kaba ïadei bad kane, ka seng ka la leit ai jingthoh ha u DC jong ka SWKHD ban pan jingshai bad u la ong ruh ba lada ka don ka jingïadei bad ka jingtih uranium, ka seng kan ym ailad da lei-lei ba kin ïaid shakhmat ha kaba ïadei bad kane ka bynta.

Khatduh u khot uwer ïa ki samla ka jaidbynriew ba ki dei ban shim ïa ka jingkitkhlieh ban peit bniah ïa ka jinglong jingman ban peit pyrman bad ban khanglad ïa kino-kino ki briew kiba wan ha kano-kano ka dur tang ban ïoh tih ïa u uranium.

Kiwei kiba ai jingkren ha kane ka sngi ki long u samla Pynshai Rani, Information & Publicity Secretary KSU CEC, samla Streamly Suchen, President KSU East Jaiñtia Hills District, samla Franklin Syiemiong, GS KSU West Khasi Hills District bad kumjuh ruh u Bah Phrijun Lyngdoh Langrin uba dei u khun jong I Mei-ieid Spility Lyngdoh Langrin.