Raipur, Naiwieng:
U Myntri Rangbahduh, u Narendra Modi, u la pynbna ba ka jingdon jong ki distrik kiba shah ktah ha ki kam thombor jong ki Maoist ha India, ka la hiar bha.
Ha ka ‘Chhattisgarh Rajat Mahotsav’ kaba la pynlong ha Nava Raipur ban kynmaw burom ïa ki 25 snem jong ka jingseng ïa ka jylla, u Myntri Rangbahduh u la ïaroh ïa ka jingkiew jong ka Chhattisgarh.
U Myntri Rangbahduh, ha ka sngi Saitjaiñ u la pynbna ba ka jingdon jong ki distrik, kiba shah ktah ha ki kam thombor jong ki Maoist, ha India, ka la hiar bha, na ka 125 tylli, sha ki 3 tylli ha kine ki 11 snem ba la dep.
U la ong ba ka jaitbynriew mynta ka la jan sha ka sngi ba kan lait pura na ka jingma jong ki Naxal.
Ha ka jingleit jong u sha Chhattisgarh, u Modi u la ïashim bynta ha ki katto katne ki prokram bad pynpaw ïa ka bynta ba dang kiew jong ka India ha ka rynsan jong ka pyrthei.
U la ong ba ka ri ka la trei beit kum ka nongïarap ba nyngkong eh ha ki por ba don ki jingeh ha ka pyrthei bad ka dang ïai bteng ban ïeng kum ka paralok kaba lah ban shaniah ha kaba ai jingïarap ha kylleng ka pyrthei.
U Myntri Rangbahduh u la ïaroh ïa ka jingkiew jong ka Chhattisgarh, da kaba batai ïa ka kum ka “vat vriksh” (dieng banyan) jong ka roi ka par kaba la mih na u symbai ba la thung shi bynta na ka lai bynta jong ka spah snem ba la leit.
Haba pynpaw ïa ka jingsngewkmen halor ka jingkiew jong ka jylla na ki phew snem jong ki kam lehnoh, u Modi u la ong ba ka Chhattisgarh khatduh khatwai ka la lait na ka jingshah teh ha ki kam pyntriem jong ki lehnoh kaba la ktah jur bad ka “jingjynjar bym lah shah” la jan san phew snem.
“Haduh 50 snem, ki paidbah hangne ki la mad ïa ka jingjynjar bym lah shah namar ki kam pyntriem jong ki Naxal. Kito kiba pynpaw pyrthei ïa ka Riti Synshar bad kiba pynmih ïa ki ummat kuratia ha ka kyrteng jong ka hok longbriew manbriew ki la leh bymhok ïa phi na ka bynta ki jingmyntoi ba la buh kyrpang,” u la kynthoh.
U Myntri Rangbahduh u la kynnoh ba ka jingmut jingpyrkhat jong ki Maoist ka pynduh ïa ki jaitbynriew riewlum ïa ki jingdonkam ba kongsan.
“Da ki snem, ki shnong riewlum ki duna ïa ki surok, ki skul bad ki hospital. Ïa kiba la don lypa la pynbthei da ki bom. Ki doktor bad ki nonghikai ki la ïap. Kito kiba la synshar ïa ka ri da ki phew snem ki la iehnoh ïa phi katba ki dang sngewbha ïa ka jingim ha ki ophis ba don ki Air condition jong ki”, la ong u Modi.
U la bynrap ruh ba um lah ban sah kum u nongpeitkai ïa ka jingjynjar jong ki longïing riewlum kiba shah ktah ha ka jingshah thombor.
“Ngam lah (shah) ban ïohi ïa ki kmie kiba ïam na ka bynta ki khun jong ki. Ha u snem 2014, haba phi la ailad ïa ngi, ngi la rai ban pynlait ïa ka India na ka jingshah thohbor ha ki Maoist. Mynta ka sngi ki jingmih ki don ha khmat ka jaitbynriew”, u la ong.
U Modi u la kdew ba katba 125 tylli ki distrik ki la don shisien hapoh ka jingsynshar jong ki Maoist, hynrei mynta ki dang sah sa tang lai tylli.
“Nga pynthikna ba ka sngi kam pat jngai ha kaba man la ki dong jong ka Chhattisgarh bad ka India kin lait luid na ka jingshah pynshitom beiñ jong ki Maoist,” u la pynskhem.U Myntri Rangbahduh u la kdew ruh ba ha kine ki bnai ba la dep, katto katne ngut ki Maoist, kynthup ïa kito kiba la shah thong ha ka khlieh jong ki, ki la aiti bad pyndem noh ïalade.
“Ha Kanker, palat 20 ngut ki Naxal ki la pynhap tiar ïaleh dang shen. Kham mynshwa ha u bnai Risaw, palat 200 ngut ki Maoist ki la pyndem wait ha Bastar. Mynta ki la pdiang ïa ka Riti synshar ka ri India bad ki la jied ïa ka lynti jong ka jingsuk”, la ong u Modi.
U la bynrap ba ki jaka kiba mynshuwa ki la shah synshar ha ki kam thombor mynta ki pdiang ïa ka jingkiew. Ka bording ka la poi sha ka shnong Chikapalli ha Bijapur ha ka sien kaba nyngkong hadien 70 snem, bad ka skul ka la plie ha ka shnong Rekawaya jong ka thaiñ Abujhmad ha ka sien kaba nyngkong hadien ka jinglaitluid.
Ki kam pynroi ki dang ïaid shakhmat ruh ha ka shnong Puvarti, kaba la long mynshuwa ka jaka ba khlaiñ jong ki Naxal, ha kaba ka lama rai rong jong ka ri mynta ka her jrong ha ka jaka jong ka lama saw, u Modi u la kdew.
“Watla ka la ïakynduh ïa ka jingeh jong ki kam pyntriem jong ki Naxal haduh 25 snem, ka Chhattisgarh ka la ïai bteng ban ïaid shakhmat. Mynta, da kaba kut noh ki kam pyntriem jong ki lehnoh Naxal, ka jingstet jong ngi ha ka roi ka par kan nang bteng,” u la ong.
Hadien kata, haba plie ïa ka Shanti Shikhar Centre na ka bynta ka jinghikai ba kynja mynsiem bad ka jingpyrkhat jong ki Brahma Kumari ha Nava Raipur, u Modi u la pynpaw biang ïa ka jingthmu jong ka sorkar jong u ban ïoh ïa ka roi ka par jong ka ri lyngba ka jingpynroi ïa ki jylla.
“Man la ka por ba mih kano kano ka jingeh ha kano kano ka jaka ha ka pyrthei mynta, man la ka por ba jia kano kano ka jingshah pynjulor, ka India ka mih shakhmat kum ka paralok ba lah ban shaniah ban ai jingïarap. Ka India ka long beit ka nongïarap ba nyngkong eh,” u la ong.
