Ïada ïa ka bha ka miat ki nonghikai skul ‘Deficit’, kyrpad ki 2 seng

"Sngewbha ban pyntikna ba ka jingthmu ban pynbeit thup kyrdan ïa ki nonghikai kan ym ktah ha kano-kano ka rukom ïa ki nonghikai 'Deficit'.

Shillong, Naiwieng 12

Ka Khasi Jaiñtia Deficit School Teachers’ Association (KJDSTA) bad ka Garo Hills Deficit School Teachers and Employees Association (GHDSTEA) ki la kyrpad ïa ka Sorkar Jylla ban ïada ïa ka bha ka miat jong ki nonghikai skul ‘Deficit’ haba pyntreikam ïa kano-kano ka rukom siew tulop kaba thymmai ne ka rukom pynbeit ryntih ha ka thup kyrdan.

Haba aiti ïa ka jingthoh ba la ïasoi lang sha u Myntri ka tnad pule-puthi, u Bah Lahkmen Rymbui ha ka Sngi Balang, kine ki ar tylli ki seng ki la ong ba ki nonghikai ki don ka jingkhuslai halor ka jingpynkylla ban wanrah noh tang ar tylli ki thup kyrdan ba la pynbna ha u bnai Risaw, 2025.

“Sngewbha ban pyntikna ba ka jingthmu ban pynbeit thup kyrdan ïa ki nonghikai kan ym ktah ha kano-kano ka rukom ïa ki nonghikai ‘Deficit’. Ngi kyrpad ïa ka Sorkar ba kan buh jingmut ïa ka jinglong-jingman jong ki kam ba la mang na bynta ki nonghikai ‘Deficit’ haba pyntreikam ïa kano-kano ka rukom siew bathymmai ne ka rukom pynbeit ryntih ha ka thup kyrdan, da kaba pyntikna ba ka bha ka miat bad ki jingmyntoi jong ki nonghikai skul ‘Deficit’ kin ïoh ka jingïada ba pura,” ki la ong.

Haba pynpaw ïa ki katto-katne ki mat kiba kyrkieh, ki bym pat lah pynbeit bad kiba ktah ïa ki nonghikai skul ‘Deficit’, ka jingthoh ka ong ba katba ki nongtrei Sorkar ba pura ki ïoh 49% ka DA (dang shen kaba la pynkiew sha ka 51%), ki nonghikai ‘Deficit’ ki ïai bteng ban ïoh 43% ka DA, ha ryngkat ki ‘arrear’ kiba dang sahkut. Kane ka jingïapher ka la wanrah ïa ka jingduh jingkyrmen.

“Namarkata ngi kyntu ïa ka Sorkar ban pyntikna ïa ka jingryngkat ha ka DA (kumba ju leh) bad ki nongtrei Sorkar ha ka por kaba kloi tam, ban kyntiew ïa ka jingsngew jong ka jingbym shah liang bad ka jinglong hok, bad ban khanglad ïa ka jingsngew jong ka jingbym larkam ha ka rukom treikam, bad ban pynneh ïa ka jingkyrmen skhem hapdeng ki nonghikai skul ‘Deficit’ katba ki dang ïai bteng ban synñiang bad shakri sha ka imlang-sahlang lyngba ka kam hikai jong ki.”

Ki nonghikai kiba la rung kam shuwa ka 1 tarik Ïaïong, 2010 ki dang hap ban ïoh ïa ka Centralized Provident Fund (CPF). Ki seng ki la kyrpad ban leh eiei noh mardor ban pynkloi ïa katei ka skhim.

Ha kaba ïadei bad ka jingpynpoi ïa ka mang tyngka lyngba ka ‘Online’ (MEGH-SIMS Portal), ki seng ki la ong ba ki jingthut ha ka ‘Portal’ ki pynslem ïa ka jingpyllait tulop. Ki la pan ban pynsangeh shipor ïa katei ka rukom treikam lyngba ka ‘Online’ tad haduh ban da pynbeit shuwa ïa kane ka jingeh.

Ka jingthoh ka kdew ruh ïa ki kyrwoh bad ki jingïalang naduh ka 5 tarik Lber, 2025, kynthup ïa ki dorkhast sha u Director of School Education (DSEL) bad u Chief Secretary, ryngkat ki jingkular ba la ai hynrei ym shym la don kino-kino ki jingmih kiba tikna.

Shuh shuh kitei ki ar seng ki la kyntu ïa u Myntri ka tnat pule-puthi ban kheiñ ïa kine ki mat kum ki mat ba kongsan tam, da kaba ban jur halor ka jingktah ïa ka jingkyrmen skhem jong ki nonghikai, ka jingeh ha ka liang ka pisa-tyngka, bad haba kut eh, ïa ka jinglong-jingman ka pule-puthi ha Meghalaya.