Ka thoh ka tar ka dei ban long shi bynta ka kolshor jong ngi: Conrad

U la ong ruh ba ka kynhun kaba kyrpang ka la dep ban pynlong ïa ka jingpule kaba bniah halor ki lai tylli ki jaidbynriew ba kongsan jong ka Jylla.

Shillong, Naiwieng 21

U Myntri Rangbah ka Jylla, u Conrad K. Sangma ha ka Sngi Thohdieng u la pynbna ban pynïar shuh-shuh ïa ka Chief Minister’s Research Grant (CMRG) ban kyrshan ïa 75 ngut ki ‘riew shemphang mynta u snem, da kaba ong ba kane ka sienjam kan pynkhlaiñ ïa ka jingwad bniah halor ki tynrai, ka histori bad ka kolshor jong ki jaidbynriew Khasi, Jaiñtia bad Garo.

Haba kren ha ka sngi kaba ar jong ka ‘Shillong Literary Festival 2025’, u Conrad u la ong ba kane ka tamasa ka la nangroi na ka jingïalang kaba rit sha ka rynsan kaba heh na ka bynta ka thoh ka tar, ki jingmut-jingpyrkhat bad ka jingïasam ba markylliang ïa ki jingmut bad ki buit thymmai.

“Ha ka sien kaba bud, ngi dei ban don ka jingïakop thoh…ka Meghalaya ka dei ban long ka jaka ha kaba ka thoh ka tar kan long shi bynta jong ka jinglong-jingman jong ngi, ka kolshor jong ngi”, u la ong.

U Myntri Rangbah u la pynpaw ruh ba ka jingïohnong ha ka ïoh ka kot, la antad ba kan long kumba T.133 klur na ki jingbei tyngka ba dang shen ha ka liang ka kolshor bad pynskhem ïa ka jingthmu jong u ban pynlong ïa ka Shillong kum ka nongbah ha ka liang ka sap ka phong bad ka thoh ka tar jong ka India.

U la ong ruh ba ka kynhun kaba kyrpang ka la dep ban pynlong ïa ka jingpule kaba bniah halor ki lai tylli ki jaidbynriew ba kongsan jong ka Jylla.

U Conrad u la pyntip ba ka Nan Polok kan mad ïa ka jingkylla kaba khraw, ha kaba la mang T.20 klur bad sa T.30 klur (shuh) kaba la khmih lynti.

Ki jingpynbha kin kynthup ïa ka jingpyndait ïa ki jingshai bording ‘laser’ ki ban pyni ïa ka histori jong ka Meghalaya bad ki jaka ba neh na ka bynta ki jingïalang kolshor baroh shisnem.

Ha ka sngi kaba 2 jong kane ka tamasa, ka la don ka jingpyllait ïa bun tylli ki kot, kynthup ïa ka ‘River Traveller – Journeys of the Tsangpo-Brahmaputra from Tibet to the Bay of Bengal’, ‘Wad ïa ka malade’ (Khasi), ‘European Writing in the Khasi Hills’, ‘BSF and Meghalaya – Through the Lens of a Border Man’, bad ‘From Isolation to Integration: Geopolitics of India’s Northeast’.

Ha ka bynta “Life Beyond the Metro”, ki tyngshop – Vinay Pathak bad Rajat Kapoor bad u nongshna phlim, u Dominic Sangma ki la ïakren halor ki jingkylla ha ki jinglong-jingman jong ka karkhana pynmih phlim ha India.

U Rajat Kapoor u la kren halor ki jingeh jong ka jingshna phlim laitluid, da kaba kynthoh, “Ka mynsiem jong ka jingshna phlim ka dang im, hynrei shano ki nongpeit?” U Sangma u la pynkynmaw ïa ki khana ba la ïathuh da kiba la heh la san bad ong ba u dang trei ïa ka bynta kaba lai jong ka ‘Trilogy’ jong u.

U Pathak ha kawei ka liang u la ong ba u sngewnguh ban don bynta ha kane ka tamasa bad u khmih lynti ïa ki jingïatreilang ha ki por ban wan.

Ha kajuh ka por, ka la don ruh ka ‘Poetry Session’ ha kaba la ïashim bynta da ki nongthoh na Ri-lum Garo – Prince S.R. Marak, Sengsime A. Sangma, Jakmatchi M. Sangma, Rhinkle Mrong bad Fivebilson R. Marak – kaba la khring shi kat dei ïa ki nongwan sngap.

Ha ka “Writing a River”, ki nongthoh – ka Anita Agnihotri bad u Sanjoy Hazarika ki la bishar bniah ïa ki wah kum ki bor jong ka kolshor bad ka imlang -sahlang, ha kaba u Hazarika u la pynpaw ïa ki jingktah jong ka jingkylla suiñbneng halor ka rep ka riang bad ka jingïathuhkhana ha ka thaiñ.

U nongkiew lum ba paw, u Jamling Norgay, ha ka “The Everest Challenge”, u la phai biang sha ka jingkiew lum ba sah kynmaw jong u Tenzing-Hillary bad pynpaw ïa ka jingsngewkhia halor ka jingnang bun briew bad ki jingma ha u Lum Everest.

Ka Editor ba paw ka Jylla, Kong Patricia Mukhim ka la ïakren halor ka kot bathymmai jong ka – ‘From Isolation to Integration’, da kaba kdew ba tang ka jingpynïasoh shimet kan ym lah ban pyntikna ïa ka jingtehsong jong ka Thaiñ Shatei Lam Mihngi.

Shuh shuh ki jingïalang halor ka jingpynkylla ïa ki khanatang ba la kren sha ka thoh ka tar, ka kam thoh khubor ha ka por thma, ki jingïathuhkhana ba la shah kyntait, ki jingeh ha kaba thoh ïa ki ‘Novel’ ba-ar, bad ka jingïakren bad u nongjop ïa ka ‘Booker Prize’, u Shehan Karunatilaka ki la pynkut noh ïa ka prokram ha ka Sngi Ba-ar.