Banshaiborlang Majaw, Umthli Laitlyngkot
Ha kane ka juk jong ngi mynta ka juk jong ka jingstad saïan (Technology), ka la pynsuk shikatdei ïa ki ba nang ban pyndonkam ïa ka jingstad bashisha ba wat u khynnah rit uba dang shisnem u tip kumno ban pyndonkam ïa ka, ki kmie ki kpa ki sngew sarong ban iohi ïa u khun jong ki uba stad shisha. Hynrei kynmaw ym tang u khun jong phi uba stad dang don ruh ki khun jong kiwei kiba khamstad shuh shuh namar la kha ïa ki ha ka (saian technology) kumta bun kiba ong ba ma ngi mynshuwa ngim lah bad ngim lah hi ruh kum ma ki. Hynrei to tip ba ïa ngi ha ka pyrthei la kha ha ki aiom bad ki shalyntem jong ki por baroh kiba la leit bad ban dang wan. Lada ngi kren ïa ka mynnor ba la leit noh jong ki longshuwa jongngi. Ki dang im ha ki sotti juk jong ka jingkhuid sotti jong ka tip briew tipblei bad ki kham pher shisha ha ka pyrkhat pyrdain ka ktien ka thylliej ka akor ka burom. Ka riam ka beit ka ïaid ka ïeng ka trei ka ktah ka thiah ka dem bad kumta ter ter, kane ka juk jong ngi pat mynta ka la kylla lut nadong shadong ba ka Saïan.
Ka kren da ka jingstad briew bajyndong ym ka jingstad blei ba jylliew bad ka hikai tang ïa ka mynta ym ïa kala shai bad ki mynnor ba la leit noh, bad ngi iohi ba dei hangne keiñ ba sa kylla lut nadong shadong ha ka jingim briew. Haduh ba ngim sngewthuh shuh kaei ka jingshisha kaba dei ha ka jingim jong ngi iwei iwei. Ka jingstad ba ngi don ha ka jingim jongngi iwei pa iwei ka dei ba la ai ei da u Blei, hynrei ka jingstad ba ai ka pyrthei ka dei kaba ngi hap ban siewdor da ki bun rukom, bad kynmaw ba ka jingstad ba ai ka pyrthei ka don ïa ki bor ban phiah nuid ïa kiei kiei baroh, ha ka jingim jongngi iwei pa iwei bad ka jingstad ba ai da u Blei, ka dei ka jingieid ba ngam jylliew ha lyndet ki jingpyrkhat.
Ngi iohi u, ne ka briew ba don ïa ka jingstad ba la mang da u Blei bad ba ki long kiba kyrpang shisha ba ki nang kumno ban pynïapher ïa kiba bha bad kiba sniew ha ka jingim jong ki, wat lada kim don ïa ka jingnang jingtip jong ka jingstad pyrthei, namar ki long kiba adkar ha ka jingim shuwa ba kin leh ïa kiei kiei ki kam baroh ki da pan hukum bad ap jingong shuwa na u nongbuh nongthaw, kumta ki paw ba ki long kiba stad ha ka pyrthei pyrdain, bad kim ju mad hi ruh ïa ki jingeh ha ka jingim jong ki kaba man la ka sngi.
Ha kane ka juk jong ngi pat mynta ka juk jong ka jingstad (saïan technology) ba ngi shañiah tang ha ka jingstad briew bad jingstad saïan ngi mad shibun ki jingeh ha ka jingim jong ngi iwei pa iwei ka jingeh wat ha lade shimet shimet ruh ngi shem ka jingeh ha ïing ha sem ka jingeh ha ki kmie ki kpa bad ki khun, ka jingeh ha ka imlang sahlang ka jingeh wat ha ki kam ki jam ka jingeh wat ha ka pyrthei pyrdain te kumta haba la ban tang ki jingeh suda ngim nang shuh kumno ban rai bad ban leh ha kaba khatduh ngi hap shim la ka shim ïa ka rai. Khlem pyrkhat bad puson bha bad dei hangne keiñ ba ka wanrah ïa ki jingkulmar ha ki babun ki liang.
Ka jingkulmar ha ka pyrthei baroh kawei ka jingkulmar ha ka sorkar jong ka ri ka pyrthei ka jingkulmar ha ka sorkar jylla bapher bapher ka jingkulmar ha ki hima ki ilaka ki shnong ki thaw. Ki raid ki muluk, ki dang ki kyntait bad ha ki kur ki jait ki ïing ki sem bad ha ki kmie ki kpa bad ha ki khun ki ksiew ban dang wan.
Ko para khasi baieid da u Blei, to ngin kyndit bynriew katba dang biang ka por ban sngewthuh noh ïa ka jingstad ba maïan ba la buhrieh ha lyndet ka jingim bad ka jingpyrkhat ba sarong khlem nongrim ka jongngi iwei pa iwei.
Hynrei to ngin kynmaw ba ha ka jingstad don lut ki spah baroh ba la buhrieh bad ba la mang da u Blei hi, ngi pat ha ka jingstad briew jingpyrkat briew ngi tharai ba ka dei kane ka spah ne tyngka ka jongngi hynrei to tip ba ka jingstad ka dei ka aiñ jong ki spah baroh. Ba la ai ha ngi iwei pa iwei, ma phi phi pynksan ïalade ha khmat ki briew, hynrei u blei u ithuh ïa ki dohnud jong phi, kata kaba ki briew ki ñiewkor kam shong dor eiei ha khmat u Blei.
