Yn shimkhia halor ka ILP, jingbuhai shnong be-aiñ, khyndew ka shyiap, CAA : Deb Barma

"Ngi dang ïakren bad ngin sa mih shakhmat bad ka kyrteng kaba biang. Ngin sa leh ïa kane ha ka rukom kaba biang bad kaba ïahap.

Shillong, Naiwieng 28

U nongseng ka TIPRA Motha, u Pradyot Bikram Manikya Deb Barma ha ka Sngi Thohdieng u la ai dak halor ka jinglah ban tehsong ïa ki seng saiñ pyrthei jong ka Thaiñ Shatei Lam Mihngi, da kaba ban jur ba ka thong ka long ban pynkhlaiñ ïa ka sur jong ka thaiñ ha ka saiñ pyrthei ka ri.

“Ngi dang ïakren bad ngin sa mih shakhmat bad ka kyrteng kaba biang. Ngin sa leh ïa kane ha ka rukom kaba biang bad kaba ïahap. Ki don shibun kiei-kiei bad ka kyrteng (jong ka Kynhun) kam long kaba donkam,” ong u Deb Barma, da kaba bynrap ba ka kyntien “tehsong” ka kham ïahap ban ïa ka “jingïasoh” naba ka pynneh-pynsah ïa ki jinglong ba kyrpang.

“Nga pyrkhat ba ka jingtehsong ka dei ka kyntien kaba kham biang ha ka jaka ban khot ïa ka kum ka jingpynïasoh namarba phi shim eiei na nga bad nga ai eiei na ka liang jong nga sha phi bad phin ai eiei na ka liang jong phi sha nga. Nga tharai ba ka kyntien tehsong ka dei ka kyntien kaba kham biang ban ïa ka jingpynïasoh namarba ngim kwah ban pynduh ïa ka jinglong ba kyrpang jong iwei-iwei,” u la ong ha ki nongthoh khubor.

U Deb Barma u la ong ba ki jingïakren ka dang ïaid shakhmat bad kiwei pat ki seng bad ki kynhun trai-ri trai-muluk na Assam, hynrei ym pat shym la don kano-kano ka jingpynbna da kaba bynrap ba ka jingpynleit jingmut ka long ban pynbeit ïa ki jingeh, ym ha ki shap ne ki kyrteng.

“Ngan ïathuh ïa phi kawei – ha kano-kano ka por ba kane ka urlong, baroh ar – ka Congress bad ka BJP kin hap ban shah shkor kham bha ïa ngi bad nga sngew ba kata ka dei kaei-kaei kaba ngi hap ban ïeng na ka bynta, bad ym na ka bynta ki shap bad ki kyrteng bad kiwei-kiwei,” u la ong.

U Deb Barma u la pynpaw ba ka jingthmu jong kane ka Kynhun ne kata ka ‘United Front’ ka long ban shimkhia ïa ki mat kum ka Inner Line Permit (ILP), ka jingwan buhai shnong be-aiñ, ka hok halor ka khyndew ka shyiap, bad ka Citizenship Amendment Act, kiba ktah ïa kane ka thaiñ.

“Lada ngi ïawan lang hajuh, ka New Delhi kan kham shimkhia ïa ngi,” u la ong.

Ha kajuh ka por, u la kynthoh ïa kito kiba pynleit jingmut halor ki mat kiba rit baria bad kiba iehnoh pat ïa ki jingeh kiba kongsan.

“Balei ym shym la kylli wat tang kawei ruh ka jingkylli shaphang ka Inner Line Permit? Balei ym shym la kylli wat tang kawei ruh ka jingkylli shaphang ka Citizenship Amendment Act, balei ym don wat tang kawei ruh ka jingkylli shaphang ka hok halor ka khyndew ka shyiap? Balei ym shym la kren wat tang kawei ruh ka jingkylli shaphang ka jingwan buhai shnong be-aiñ? Kumno shaphang ka jingphiah konstitwensi hadien u snem 2026? Kaei ka bhah jong ngi ha Parliament? Lano ka North India kan ïoh sa 100 ngut ki MP bad ka South India kan ïoh 50 ngut ki MP. Katno ka bhah jong ngi kan kiew?,” u la kylli.

Haba jubab ïa ka jingkylli, u Deb Barma u la ong ba ka Sorkar Pdeng ym tang ba ka pynslem ban pyntreikam ïa ka ILP ha Meghalaya hynrei wat ha Tripura kumjuh.

“(Namarkata) haba ngi long kawei baroh, ka Sorkar Pdeng kan hap ban pynleit jingmut ïa ngi. Kam dei tang kane (ba ïalam ka BJP) ha ka Sorkar Pdeng – ha ka por ba ka Congress ka dang don ha Sorkar Pdeng wat ma ki ruh kim shym la pynleit jingmut ïa ngi. Nga la don ha ka Congress bad nga la long u dkhot uba ïaineh bha hynrei nga tip ha ki seng heh ka ri. Ngan ïathuh ïa phi, haba u Myntri Rangbah na ka Thaiñ Shatei Lam Mihngi u leit bad u hap ban ap 10 sngi ban ïoh ‘appointment’, hato ka shong hok ïa ki paidbah ka thaiñ? Shano ka jingburom ïalade ka leit? Hynrei lada ngi long kawei, kin hap ban ai ‘appointment’ ïa ngi, kin hap ban sngap ïa ngi lane ki paidbah kin jubab bad ki briew jong ngi ki kwah ba ngin long kiba khlaiñ, ki briew jong ngi kim kwah ba ngin long kiba tlot namar baroh ki don ka jingburom ïalade. Ym tang ki Myntri Rangbah, ne ki Myntri ne ki MP, kiba don ka jingburom ïalade, wat u nongdie kwai dong uba duna ka ïoh ka kot ha Motphran ruh u don ka jingburom ïalade bad ngi donkam ban kren na ka bynta jong ki kumjuh kumba ngi kren shaphang kiwei pat ki briew,” u la pynkut.