Shillong, Nohprah 29
U Babu Kular Khongjirem , u wei na ki nonghikai ba la rangbah bha jong ka Jylla u la ong ba ka Sorkar kam dei ban phah tian jubor ïa ki nonghikai ban phah pule Khasi ïa ki khynnah skul Garo bad phah pule Garo ïa ki khynnah Khasi.
Ia kane u Babu Kular u la pynpaw hadien ba ka Kynhun Myntri ka Sorkar Jylla ka la mynjur ban phah pule noh da ka ktien Garo bad ktien Khasi ha man la ki skul.
Haba kren sha ki lad pathai khubor u Babu Kular u la ong ba jingkwah ka Sorkar lyngba ka NEP ba ka ktien lajong ka long kaba donkam , kam dei kaba ngi pyrshah ba u Garo un pule Khasi bad u Khasi un pule Garo, hynrei ka jingeh jong ngi ha ki skul ka long ba kam dei kaba suk ba baroh ki skul ha ri Khasi Jaiñtia kin pule Garo bad baroh ki skul ha Garo kin pule Khasi.
“Bun ki nonghikai hi ha Khasi bad Jaiñtia kim nang ban kren ïa ka ktien Garo bad kumjuh ruh ki nonghikai na Garo kim nang ban kren Khasi. Namar kane kan dei ïa baroh ki skul ym tang ha Sor hynrei ha baroh ki thainñ nongkyndong,” la ong u Babu Kular.
U Babu Kular u la ong ruh ba ka Sorkar ka dei ban pynkhat bha halor kane, namar kam dei kaba pyrshah ka dei ka jingpyrshang kaba bha, hynrei ka jingeh ka long ba kumno ngin pynrung ïa ki nonghikai ba kin nang pat ïa ka ktien Garo lane ki Garo kin nang ïa ka ktien Khasi.
Namarkata, ban ong ba ka Sorkar kan wanrah da ki nonghikai Garo ha baroh ka ri Khasi bad Jaiñtia ruh kam dei kaba suk bad ban phah ïa ki nonghikai aa thaiñ Garo ruh kan buh jingeh ïa ka Sorkar.
Shuh shuh u la banjur ruh da kaba ong shibun ki nonghikai Khasi kim nang ban pule Garo bad kumno kine kin hikai da ka ktien Garo ïa ki khynnah skul, kumjuh ruh kan buh jingeh ïa ki nonghikai Garo.
“Ka Sorkar Jylla ka dei ban thaw lynti haba ïadei baa kane namar kan don ka jingeh kaba khraw halor kane ka jingthmu jong ka,” la bynrap u Babu Kular.
“Ka jingpyrshang ban pynrung ïa ka Ktien Khasi-Garo ha ka 8th schedule jong ka riti shynshar ka ri India, kan ïaid la ka jong. Nalor ka ktien Khasi ngi donkam ïa ka ktien Garo ruh kan rung ha ka 8 Schedule kumba la ïakhih da ka Khasi Author Society bad ngi khlem bisni ïa ki Garo lada ki dei hok ban rung lang ha kata ka thup,” u la ong.
Haba kylli u Babu Kular u la ong ba kumba long hi mynta, ym tang ha Nongbah Shillong hynrei wat ha ki thaiñ nongkyndong ruh kiba bun ki jied ïa ka ktien English ban ïa ka ktien lajong bad bun ki leit pule ïa ka English Section bad lada ki khun ba heh ba haiñ ki leit da ka ktien English, katba ka Sorkar ka pynshlur ïa ka ktien English, katba ki kmie ki kpa ki jied ban pule da ka ktien English. U la ong “Kane ka dei ka jingthmu ban wanrah ïa ka jingïajan hapdeng ki jaitbynriew Khasi & Jaiñtia bad Garo ki trai ka Jylla Meghalaya bad ïa kane hi ngim pyrshah namar ka dei ka jingthmu kaba bha hynrei ban pyntrei kam pat ka long kaba eh”.
Kumta u la kyntu ruh ïa ka Sorkar ba ka dei ban wad ki lad ki lynti ym ban pyntian jubor ïa kane ka rai, hynrei dei ban ai jinghikai shwa ïa ki nonghikai khang ban lah ban ai ka jingtip ba kongsan ïa ki khynnah Garo ne khynnah Khasi, namar ka dei ka ktien kaba thymmai na ka bynta ki nonghikai Khasi bad na ka bynta ki nonghikai Garo ruh kumjuh.