D H Kharkongor
Ka ‘Christmas’ ka la dep bad wat u Snem Thymmai ruh u lah sdang. Ka la dei sa ka por ban loit ban law noh ïa baroh ki jingpynriam ki jingpynbeit, kata, naduh ïa u ‘Star of Bethlehem’ tad haduh ïa u ‘Christmas Tree’. Ka por ban lumban lang na ka bynta ban thepbiang ïa ki khop sha ka ‘kyndong’, tad haduh ynda ka la dei biang ka por ban sei ïa ki nangta. Ka la dei ruh ka por ba ngin ïa phaikhmat biang sha la ki jong ki kam ki jam, kiba ha la ka sngi ka sngi, kiba ngi dei ban minot thop. Te to yn kyrmen ba ngim nym poi ban thep lang ruh ïa uta U ‘Jisu Khrist, jong ka mied kaba ‘khuid’ bad kaba ‘kynjah’, sha kata ka ‘kyndong’ lem bad kita kiei kiei. Kyrmen ba yn nym ïa klet noh ruh ïa kato ka ‘Khubor Christmas’ kaba dang shu dep, kaba ngi ïa pyrto. Namar kata yn kyrmen ba ngin lah pynban ban ‘im’ ïa ka jingim kaba katkum kato ka ‘khubor Christmas’, wei ba ka ‘Christianity’ ka dei ka ‘rukom im’ kaba man la ka sngi bad ym ka ‘niam’ ka ‘rukom’.
Ka eh ban batai lypa une u 2026 un dei u snem uba kumno. Kaba da eh shisha shisha wat lada ngi baroh ngi ïa angnud ïa u Snem jong ka jingsuk, ka jingkmen badkhamtam eh ïa ka jingbha kaba ha baroh ki liang. Namar kata ngam artatien ba ngi baroh lang, hapoh lade hi, ngi don, ha shwa ba ngin ïa rung sha u snem uba thymmai, ïa la ka jong ka ‘New Year Resolution’ lane ïa ka jingthmu lane ïa ka jingkut jingmut kaba bha. Nga ngeit ngi baroh ngi don ïa ka jingthmu ban im ïa ka jingim kaba kham bha ban ïa kaba hynnin, kata, hadien kaba ngi pynlut por ban ïit ban wad, tad haduh ngin da shem, ïa la ki jong ki jingduna ki jingbakla, kiba ka dei ïa ngi ba ngin pynbeit noh. Te kumta ka jingangnud lane ka jingkut jingmut ban lah ban jopnoh ïa kat ki jingpynshoi kiba ngin dang ïai mad. Te wei ba U Blei u dang ibit ba ngin dang don hangne ha sla pyrthei ba ngin dang ïai mad ïa ki jingpynshoi lem bad ki jingtynjuh. Ka pyrthei kan dang ïaipynshoi bad U Blei pat ruh un dang ïaitynjuh.
Ngam tip une, u 2026, un dei u snem uba kumno. Tangba ngan nym sngewphylla lada ka ‘pop ka sang’ lane ka ‘jingbymhok’ kan nang man roi. To long katba long namar ba ngam khuslai jingmut ïa ka lashai ka lashisngi, wei ba ka bor halor jong ka kam shong ha nga. Kumta ngam khuslai jingmut kat ban pynkhreh lypa na ka bynta kaei kaei kaba ngim tip lypa.Ngan khuslai lei ko ïa ka lashai wei haba nga dang shu dep ïaid lyngba ïa ka hynnin.Ngam khuslai wei ba kiei kiei kin nym jia khlem ka jingtip ka jong U Blei uba U Trai bad U Kynrad halor kiei kiei baroh. Kin nym dei ki jingjia ryngkhat. Kat kaba jia kan long katkum ka jingthmu ka jong U. Nga shimet ngam khulai wei ba U Blei um ju bakla. Khuslai lei wei ba U dei U Blei jong ka ‘Jingai-ei’ (Grace). Ka por kan sa batai shai kdar. Namar kata kam bha ban pynlyngkhum than eh ïa la ka jong ka jingmut jingpyrkhat kumba kam bha ruh de ban pynkhih khuslai than eh ïa la ka jong ka dohnud. Kumba nga ju ong ba ynnai ban beiñ than eh dalade ïalade. Husiar ioh ba ha ka jingrhah than eh ban ioh kam trai ïa ka ‘lyer’ ba kut pynban ha kaba ban beiñ dalade ïalade. Kumta ynnai rhah than eh la ïa kaei kaei ruh ioh ba kum tehmraw pynban dalade ïalade.
Kumta katba nangïaid ka kyrta ba katta ka nangkhamkor ka jingsuk (Peace) kaba hapoh lade ban ïa kiei kiei baroh. Ka jingsuk kaba naduh la ka jingmut ka jingpyrkhat tad haduh hapoh la ka dohnud lane ka mynsiem. Ka jingsuk kaba ym kwah, da leilei ruh em, ban duh noh. Ka jingsuk kaba ka tyllong ka dei ka jinghun mynsiem (contentment). Ka daw bah ba ym kwah, namar kata, ban ïanujor (compare) lymne ïa pyrshang (compete) la badno badno, bad ruh la ha kano kano ka rukom. Ka jingsuk kaba pynlong ba ym kwah ban tip ïa kaba ym da donkam ban tip. Ym kwah ban korbar lane tuklar ïa kaba ym dei ban korbar lane tuklar. Ym kwah ban ïa shim bynta ha kiei kiei kiba ithuh shaikdar ba kin sa kylla long pynban tang kum ka ‘drama’. Ym kwah ban ïataiñia halor kaei kaei kaba ithuhshai ba kan nym lam shano shano ruh. Kaba ym pher wat lada baroh baroh kin ïamynjurlang ba 2 (ar) bad 2 (ar) ka long 5 (san). Kaba ym pher kumno kiwei ki iohi lane kumno ki sngewthuh. Kaba ym pher lada ki krensniew lane ki biahpongrai. Kaba ym da donkam ban da pynshai ïa ki, halor kata ka jingsngewthuh ka jong ki. Ka dei ka jingsngewthuh ïa ka jingkordor jong ka jingsuk kaba shisha kaba lam sha ka jingdonkam ban lah ban sharai ïa la ki jong ki rymmiang syntur da ka jingtehlakam ïa la u jong u thylliej khlem shyieng.
