Shillong, K’Lyngkot 06
U Nongaiktien ka Voice of the People Party (VPP) u Dr. Batskhem Myrboh u la ong ba ka jingdawa ban ïoh ïa ka Inner Line Permit (ILP) ha Meghalaya la pynjur biang da ka jingshimkhia bad ïasaid jong u MP ka Shillong ha Delhi ban ïa kano-kano ka jingshimkhia na ka liang ka Sorkar MDA.
“Nga la pynneh ïa kane – ba mynta ka jingkam ïa ka ILP ka la nangkiew ha ka jingshisha, lane ban ong ba ka jingshimkhia ka la nang kiew ym namar ka Sorkar MDA hynrei namar ba ngi don ïa u MP jong ngi ha Delhi. Ka jingïaleh bad shimkhia jong u MP jong ngi, ka la pynlong ïa ka Sorkar MDA ba kan kham shimkhia ban ïa kaba ki long baroh shikatta,” la ong u Dr. Myrboh.
U la bynrap ba kiba bun ki paralok ba ïatreilang hapoh ka MDA, lait noh ka HSPDP, mynshwa ki la artatien ïa ka ILP, da kaba shim ba ka lah ban khanglad ïa ka roi ka par. Ka jingkylla ha ka jinglong jong ki ka la mih tang hadien ba ka Manipur ka la pyntreikam ïa ka ILP ha u snem 2019.
Haba buh jingkylli ïa ka jinglong bashisha jong ka jingkyrshan jong ki mynta, u Dr. Myrboh u la ong, “Lada phi ïohi ïa ka jingdawa ILP ha Meghalaya, baroh ki seng saiñ pyrthei kiba don ha ka MDA lait noh ka HSPDP, ki la sheptieng ïa ka ILP ha ki por ba la leit noh. Te haduh katno ki kyrshan shisha ïa ka ILP mynta, ka dei ka mat kaba don ïa u dak jingkylli ba heh.”
“Phi ïohi ïa ki seng saiñ pyrthei ha Meghalaya ki la sdang ban mynjur ïa ka jingdawa ban pyntreikam ïa ka ILP tang hadien u snem 2019 ba la pyntreikam ïa ka ILP ha Manipur, shwa kata baroh ki don ka jingmut ba ka ILP kan ktah ïa ka roi ka par, kumta haduh katno ki la kylla mynta, ngam tip, hynrei nga artatien ïa ka jinglong khia jong ki,” u la ong.
U nongaiktien ka VPP u la kynthoh ïa ka jingpynslem jong ka Sorkar Pdeng ban mynjur ïa ka ILP na ka bynta ka Jylla Meghalaya, da kaba ong ba ka long kaba “sngewsih” bad “kaba pynsngewsih shibun,” khamtam haba kheiñ ba ki jaitbynriew riewlum ki don kumba 86% na ka jingbun briew hapoh ka jylla, haba ïanujor bad ka kyrdan rit paid ha Manipur.
“Ka Jylla Meghalaya ka dei hok ban ïoh ïa ka ILP. Lada ka Jylla Manipur kaba ki riewlum ki long kiba rit paid ka lah ban ïoh ïa ka ILP, te ka Jylla Meghalaya kaba don 86% ki riewlum ka kham donkam shuh-shuh ïa ka,” u la ong.
Ha kaba ïadei bad ka jingtyrwa ba dang shen jong ka Sorkar ban pynrung ïa ki kyndon kum ka ILP ha ka aiñ thymmai ne kata ka Immigration and Foreigners Act, 2025, u Dr. Myrboh u la kyntu ïa ka jingdonkam ban pan jingshai beit na u Symbud Myntri Rangbah ka Jylla u Bah Prestone Tynsong, da kaba kdew ïa ka jingbym ïahap ha ki jingkren jong u kiba la dep.
“Kaei kaba u Symbud Myntri Rangbah, Bah Prestone u la ong, sngewbha ban ïoh jingshai beit na u…ha ka por ba u dang don ha ka Sorkar Congress, u la ïaid kylleng kylleng ban pynshai ïa ki briew ba ka ILP kam long kaba ïadei bad ka Jylla Meghalaya. Bad ha u snem 2019, u la don bynta ha ka resolution ban pyntreikam ïa ka ILP Meghalaya bad mynta u la kren pat halor kita ki kyndon kum ka ILP. Kumta, kan bha ban kren beit ïa ki, kaei kaba ki don shisha ha ka jingmut jong ki,” u la ong.
U Dr. Myrboh u la pynkut da ka nongrim kaba skhem jong ka VPP da kaba ong, “Ha kaba ïadei bad ka VPP, ngi skhem bha ba ngi donkam ïa ka ILP.”
