Shillong, K’Lyngkot 11
Ka sienjam jong ka tnad Development of North Eastern Region (DoNER) jong ka Sorkar India, ka North East Students Programme for Awareness, Reach, and Knowledge on Space (NE-SPARKS) ka dei ka jingthmu ba kongsan kaba la pynwandur ban kyntiew ïa ka jingsngewthuh shaphang ka saian ka haw-haw bad teknoloji hapdeng ki khynnah pule ka Thaiñ Shatei Lam Mihngi ka ri India.
Kane ka prokram kaba wanrah jingkylla ka pynbiang sha ki khynnah pule (ba la shah jied) ïa ka lad ban mad ïa ki jingjop jong ka India ha ka jingwad bniah haw-haw lyngba ki jingleit jngoh ba la ïalam sha ki jaka treikam ka ISRO ha Bengaluru.
U Myntri kam pohïing ka Sorkar Pdeng bad u President ka NESAC Society, u Amit Shah ha ka jingïalang ba 12 jong ka NESAC Society ha ka 21 tarik u Nohprah, 2024, u la ai jingmut ban pynlong ïa ka prokram jingleit jngoh na ka bynta 800 ngut ki khynnah pule ka laiñ saian kiba don sap na baroh 8 tylli ki Jylla ka Thaiñ Shatei Lam Mihngi sha ISRO da kaba kynthup ïa 100 ngut ki khynnah pule na man la ka Jylla.
Kane ka jingbthah ka pynpaw ïa ka jingangnud ka Sorkar ban pynroi ïa baroh bad ban pynkupbor ha ka liang ka pule-puthi hapoh ka thaiñ.
Kane ka sienjam ka pyni ïa ka jingpyrshang ba ïatreilang kaba ïadon bynta da ka tnad DoNER, North Eastern Council (NEC), Indian Space Research Organisation (ISRO), bad ka North Eastern Space Applications Centre (NESAC), lem bad ki Sorkar Jylla ka Thaiñ Shatei Lam Mihngi.
Da ka jinglut ba la mang baroh kaba long T.3.83 klur, ka prokram ka bud ïa ka jingbei tyngka kaba 60:40, ha kaba ka NEC ka synñiang T.2.3 klur bad ki Sorkar Jylla ryngkat lang ki synñiang T.1.53 klur. Kane ka jingpynbeit pisa ka pyni ïa ka jingkitkhlieh ba ïasam lang bad ka jingaiti lut jong ki bor synshar ka Sorkar Pdeng bad ki bor synshar Jylla ban pynroi ïa ka sap stad saian ha ka thaiñ.
Ïa ka NE-SPARKS la pyntreikam ha ki 8 tylli ki bynta hapdeng u bnai Ïaïong-2025 bad u Nohprah-2025, ha ryngkat ka por kaba duna eh kaba long shibnai na bynta kiwei pat ki kynhun ba ïabud.
Kawei-pa-kawei ka kynhun ka kynthup ïa 90-100 ngut ki khynnah pule kiba mihkhmat ïa ki 8 tylli ki Jylla jong ka NER, lem bad 10 ngut ki nongpynïaid kiba ïarap ïa ka jingïaid beit ïaid ryntih jong kane ka prokram.
Lyngba ki jingïakren kiba kit jingmut bad ki stad saian bad enjiniar ka ISRO bad ka jingïoh mad ïa ki kor ki bor haw-haw kiba thymmai, ka NE-SPARKS ka ai mynsiem ïa ki khun samla bad ka kyntiew ïa ka jingpule STEM hapdeng ki samla pule jong ka Thaiñ Shatei Lam Mihngi.
Shuh shuh kane ka prokram ka pynkup bor ïa ki nongïashim bynta ban mutdur bad ban bud ïa ka lawei ha ka laiñ pule ‘Science & Technology’, da kaba ïarap synñiang sha ka jingthmu ba ïar jong ka India ban kynjoh ïa ka thong long nongïalam ha ka pyrthei ha ka liang ki kam haw-haw.

