Husiar na ki link, SMS bym i tikna ba phah siew pisa mardor

Shillong, K’Lyngkot 12 U Superintendent of Police ka East Khasi Hills District, Bah Vivek Syiem u la kyntu ïa ki paidbah ban husiar na ki briew kiba shim kabu da kaba phah Message lyngba ki...

Shillong, K’Lyngkot 12

U Superintendent of Police ka East Khasi Hills District, Bah Vivek Syiem u la kyntu ïa ki paidbah ban husiar na ki briew kiba shim kabu da kaba phah Message lyngba ki SMS, Whatsapp, Email ban dawa pisa da kaba shu pharep bym dei ïa ki briew ban ïoh pisa.

U SP u la pyntip ba dang katto katne sngi ki don ki briew kiba ngat ha ka jingshah phah siew pisa da ka e-challan lyngba ka SMS, Whatsapp, Email da kaba kynnoh ba ki pynkheiñ ïa ki aiñ ñiah kali.

U SP u la pyntip ruh ba kum kine ki jait message ki don ruh ïa ki link kiba lada ki briew ki plie ïa ka ki lah ban lam sha ka jingshah tuh pisa, ne ka jingshah tuh ïa ki jingdonkam, ne shah pyndonkam bakla ha ka kyrteng jong ki. Ki buit ba kine ki riew shim kabu ki ju pyndonkam ki kynthup ïa ki link kiba ïasyriem ïa ki website Sorkar, ki message kiba pan OTP, ki jingdonkam ha Bank ne jingïasiew UPI lyngba ki link bym ithuh.

Kumta u SP u la ai ki jingbthah na bynta ki paidbah ban husiar ban ym plie ïa ki link ha ki social media bad ban peit bniah ïa ka challan tang lyngba ki website Sorkar. U la bthah ruh ban peit bniah ïa u nongphah bad ba ym dei ba phah ïa kino-kino ki OTP, CVV, PIN, Aadhaar number, ki kot ki sla ha bank ne kano-kano ka jingtip shimet bad ki dei ruh ban kiar na ka jingsiew pisa lyngba u QR code lane ki link.

Ula kyntu ruh ba ki dei ban download ïa ki app tang lyngba ka ‘Play store’ ne ‘Apple Store’ bad ban ‘update’ ïa ki jingïada ha ka phone bad ki ‘antivirus software’.

Na ka bynta kito kiba ïoh ïa ki message halor kine ki Challan, U SP u la kyntu ba ki dei ban delete ne ban ym peit bad ban ym phah sha kiwei ruh. Lada ki ïoh ïa kum kine ki message kidei ban pyntip mar-mar sha ka Cyber Crime Helpline ha u Number-1930 ne ha ka website www,cybercrime.gov.in, lane ban pynshisha na ki pulit traffic kiba don hajan lada donkam, bad na ka bynta kito kiba la kum plie ne siew ïa ka pisa kidei ban block noh mardor ïa ki bank account, card, UPI bad ban pyntip sha ka customer care lane ban ujor lyngba ka www.cybercrime.gov.in ryngkat ki jingpyntip ba bniah ba ki kwah.

U la pyntikna ruh ba ki bor Sorkar kim ju pan ban phah siew pisa mardor ne phah ïa ki jingbthah lyngba ki link ki bym i tikna. “Ki paidbah kidei ban husiar na ki briew kiba shim kabu da kaba phah Message lyngba ki SMS, Whatsapp, Email ban dawa pisa da kaba pharep bym dei”, la ong u SP ha ka kyrwoh.