Shillong, K’Lyngkot 21
U Myntri Rangbah ka Jylla, u Conrad K. Sangma u la ong ba ka Jylla ka la sakhi ïa ka jingkiew kaba khraw ha kine ki 7-8 snem ba la leit, ha kaba ka la don ka jingkiew kaba 10% ha kine ki lai snem ba la dep – kaba pynlong ïa ka Meghalaya kum kawei napdeng ki Jylla kaba kiew sted tam ha ka ri baroh kawei.
Hynrei u la ban jur ba tang ki jingkheiñ ba ïadei ka roi ka par kim batai ne kdew ïa ka jingjop.
U Conrad u la kren ïa kane ha ka jingïalang rakhe ba 54 jong ka ‘Meghalaya Statehood Day’, kaba la long ha ka sien kaba nyngkong eh ha Baghmara, South Garo Hills ha ka Sngi Balang.
“Ngam da dei than eh uba sngewtynnad ïa ki maw nongrim ne ki MoU,” la ong u Myntri Rangbah da kaba bynrap ba ïa ka jingroi ba shisha dei ban sngew hi da ki paidbah ha ka jingim ba man ka sngi jong ki.
Ha kane ka jingrakhe, la wan ban ïashim bynta lang da u Symbud Myntri Rangbah ka Jylla, u Bah Prestone Tynsong bad Myntri ka tnad pule-puthi, Bah Lahkmen Rymbui.
Ïa ka sur jong ka jingrwai ka Jylla la ïoh na ka Khmih Choir, Shillong – kaba la long ka jingplie sdang ïa kane ka jingrakhe, kaba la bud sa da ka jingpyni nam ïa ka kolshor ba riewspah jong ki jaidbynriew bapher-bapher ka Jylla.
U Conrad u la ong ba dei lyngba ki jingkyrkhu ba kynja Blei ba ki paidbah ka Meghalaya ki la ïoh ïa la ka jong ka khyndew ka shyiap, la ka jong ka Jylla bad ïa la ka jong ka jinglong tynrai.
“Da ka jingshaniah, ka jingkut jingmut bad ka mon kaba skhem, ngin pynurlong ïa ki thong kiba ngi la buh na ka bynta ïalade,” u la ong.
U Myntri Rangbah u la ai burom ruh ïa ki nongïalam kiba la lam lynti ïa ka jingïakhih ban ïoh ïa ka Jylla lajong lyngba ka jingïakhun kaba khlem pyndonkam bor, kaba ïai bteng bad kaba khlem sangeh.
Haba pynkynmaw ïa ka por ba ka jingdawa ban ïoh Jylla lajong ka dang jur bha, u la kdew ba wat hapdeng ki jingïapher ha ka jaidbynriew bad ka imlang-sahlang, ki paidbah ki ïatylli da ka jingangnud kaba ïasam lang bad kajuh ka jingthmu.
Haba pynpaw ïa ka jingsngewkhia halor ki jingïapher jingmut ha kine ki sngi, khamtam ha ki rynsan lad pathai, u la ong ba ka jinglong ba sniew bad ka jingisih hapdeng ki jaidbynriew ka long kaba pynsngewsih jur.
“Teng-teng nga ïohi ïa ka jingsniew bad ka jingisih, bad ka pynlong ïa nga ban kylli la hato ngi la klet mo ïa kaei kaba ki nongïalam jong ngi ki ïeng na ka bynta,” u la ong da kaba bynrap ba ki ‘riew rangbah bad ki longkmie jong ka Meghalaya ki la duwai na ka bynta ban thaw ïa ka Jylla bad ba ïa kita ki jingduwai, la jubab.
Haba ïadei bad ka prokram ‘CM-Connect’, u Myntri Rangbah ka Jylla u la ong ba watla ki jingeh kin ïai don beit, hynrei dei ka jingmut-jingpyrkhat kaba wanrah jingkylla.
“Lada ngi rai lypa ba ym lah ban leh ïa kaei-kaei, te kata ngi la dep ban rem lypa,” u la ong.
U la ban jur ruh halor ka jingdonkam ban don ka jingthmu kaba shai ha ka kyrdan jong ka distrik, ha ryngkat ka jingïohi jngai, da kaba ong ba khlem ka jingkdew lynti, kam lah ban don ka lynti ïaid kaba don jingmut. U la ong ba ki distrik ki dei ban sngewthuh shai ïa la ka bynta ban noh synniang sha ka roi ka par jong ka Jylla baroh kawei.
Haba batai ïa ka rai ban rakhe ïa ka ‘Meghalaya Day’ ha South Garo Hills kum kaba kit jingmut haduh katta-katta, u Myntri Rangbah ka Jylla u la ong ba kane ka distrik ka dei ka jaka sah jong u (L) Captain Williamson A. Sangma, u Myntri Rangbah ba nyngkong eh ka Jylla bad uwei na ki nongsaiñ dur ba kongsan jong ka Jylla. U la ong ba ka jingrakhe ïa kane ka sngi ha Baghmara ka long ka jingburom kaba biang tam ïa ka pateng jong u bad ka pynskhem biang ïa ki jinglong ha kaba la seng ïa ka Meghalaya.
Haba ïasam ïa ki jingjia kiba dang shen, u Myntri Rangbah u la pyntip ba ka bynta kaba ar jong ka projek pynpoi um na ka bynta ka Baghmara, kaba kot sha ka T. 140 klur, la dep ban pyllait shisngi hashuwa, da kaba khot ïa ka kum ka jingkyrkhu kaba khraw ïa ki paidbah jong katei ka thaiñ. U la pyntikna ba yn sa shimkhia ruh ïa ki mat kiba ïadei bad ka jingpynïasoh surok.
Haba pynpaw ïa ka jingsngewkhia halor ka jinglong-jingman jong ka Baghmara Civil Hospital, u la ong ba ka long kaba donkam eh ban pynbiang ïa ki jaka sumar kiba bha, ka khuid ka suba, ki tiar ki tar bad ki nongtrei kiba biang.
“Kane ka dei ka jingkular kaba khlaiñ bha,” u la ong bad bynrap ba un buddien hi dalade ïa ka projek, ban khmih bniah ïa ka jingdonkam pisa bad ban pyntikna ba ïa ka ‘hospital’ yn pynkiew kyrdan kumba long lem ha kiwei pat ki distrik.
Haba ban jur ïa ka jingïatylli, u Myntri Rangbah u la ong ba ka nusib jong ki paidbah ka Meghalaya ka long ka bym lah ban pynïakhlad bad kaba la buh da u Blei.
“U don ka jingthmu na ka bynta jong ngi,” u la ong, da kaba kyntu ïa ki nongshong shnong ban kiew bad ban leh la ka bynta ban pynurlong ïa kata ka jingthmu.
Haba pynkynmaw ïa ka por ba ka Meghalaya ka ju don beit ha ka kyrdan kaba ha trai duh jong ki kam pynroi, u la ong ba ha ka jaka ban duh jingkyrmen, ka Sorkar ka la jied ban ïohi ïa kane kum ka lad ka kabu.
“Ka jingdon ha trai duh ka la ailad ïa ngi ban pynkylla ïa kiei-kiei,” u la ong bad bynrap ba wat hapdeng ka jingduna ki lad jingïarap bad ka jingban khia kaba khraw, ki bynta kum ka pule-puthi ki la sakhi lypa ïa ka jingkylla.
Haba pynskhem biang ïa ka jingkular jong u, u Myntri Rangbah u la kyntu ïa baroh ki nongshong shnong ban long kiba la khreh na ka bynta ka jingïaid lynti kaba jrong bad ban ïa ïaid lang shakhmat ban ïoh ïa ka jingkiew shaphrang kaba don jingmut.
Na ka liang u Myntri Rangbah, u la pyntip ruh ba u la ïoh pdiang ïa ka shithi na u Myntri Rangbahduh ka ri India kaba pynsngew ïa ka jingkhublei ba sngewtynnad bad ka jingkitbok kitrwiang ïa ki paidbah ka Jylla Meghalaya ha ka sngi rakhe ïa ka ‘Meghalaya Day’.
U la ong ba ka shithi ka pynkynmaw ruh ïa u P.A. Sangma bad u la ai khublei ïa ka jingnoh synñiang kaba khraw jong u sha ka Meghalaya bad ka ri baroh kawei, bad ba u da sngew burom ban pynsngew ïa ka khubor jong u Myntri Rangbahduh sha ki paidbah ka Jylla.
Ha kane ka sngi la ïoh ruh ïa ka jingkren na u Symbud Myntri Rangbah ka Jylla, Bah Prestone Tynsong, Myntri ka tnad pule-puthi, Bah Lahkmen Rymbui, Chief Secretary Dr. Shakil P. Ahammed bad kiwei-kiwei
Ha kane ka prokram, la pynbna ruh ïa ki khusnam ‘Meghalaya Day Award’ bad ‘Governor’s Police Medal’ kum ka jingithuh ïa ka jingshakri kaba long ka nuksa bad ki jingnoh synñiang ba radbah ha ki liang bapher-bapher. La sam ruh ïa ki khusnam ‘Meghalaya Day Excellence Award’ da u Myntri Rangbah ka Jylla.
Ïa kane ka jingïalang la pynkut noh da kaba rwai ïa ka jingrwai ka ri.
