Kochi, K’lyngkot:
U Myntri ka sorkar pdeng ha Kerala, u Sarbananda Sonowal u la pynbna ba ka tnat Ports, Shipping and Waterways kan pynbiang pisa da T.1500 klur na ka bynta ban pynroi ïa ki lynti ïaid ha ki um jong ka ri ha Kerala.
Haba ïakren bad ki lad pathai khubor ha kine ki khyndiat sngi ba la leit hadien ba la wan ban ïashim bynta ha ka jingïalang kaba lai jong ka Inland Waterways Development Council (IWDC), u Myntri uba dei khmih ïa ka Ports, Shipping and Waterways u la ong ba ïa ka skhim Jal Vahak kaba ai jingkyrshan ïa ka jingïaid ki mar lyngba ki lynti um bad ka jingpynroi ïa ki jaka buh jhad ha ki wah yn pyntreikam ha Kerala.
Ka Kerala ka la mih kum ka jaka ba kongsan ha ka IWDC da ki jingpynbna ba kongsan kiba thmu ban pynkhlaiñ ïa ka jingkit jingbah hapoh um bad ka jingpynpoi marbam ha ka jylla kaba la pynlong bad buh.
“Ïa ka skhim kyntiew ïa ki mar Jal Vahak yn pyntreikam ha Kerala. Hapoh jong ka, ki nongpynïaid kiba kit ïa ki mar lyngba ki lynti um ha ka jingjngai kaba palat ïa ka 200 km kin ïoh ïa ka jingpyntreikam kaba ïaryngkat bad 35% na ka jinglut jingsep. Kane kan sa ai mynsiem ha kaba ïadei bad ki kam ban shalah mar jong ki lynti rel bad ki kali kit mar ha ki surok jong ka ri,” la ong u Sonowal.
La khmih lynti ba kane ka skhim kan pynshlur ïa ka jingïashim bynta jong ki riew shimet da kaba pynlah ïa ki trai mar ban shim wai ïa ki lieng ba la pynïaid da kiwei pat ki kynhun lait na ka IWAI ne ICSL, kaba pynlong ïa ka ban long kaba itynnad khamtam eh na ka bynta ki kompeni kit mar ba heh, ki nongkit mar, ki kynhun khaïi bad ki nongpynïaid kiba pynïaid ïa ki mar ba heh bad ba la buh ha ki song.
Ha kaba sdang ka treikam na ka bynta lai snem, kane ka skhim kan ïarap ban pynbha ïa ki rukom pynpoi marbam bad kan kyntiew ïa ka jinglah ban kamai jong ki marbam marbam kiba pyndonkam da ka um.
Ka IWDC ka la pynbna ruh ban sdang ïa ki jingshakri ba la buh por ha ka sngi ba la buh ha ki jaka ba lah ban kamai ban pyni ïa ka jinglong ba la pynkhreh jong ki lynti um kum ka rukom kit mar kaba biang, kaba pynduna ïa ka jinglut bad kaba lah ban pynneh pynsah ïa ka mariang.
Ka song tyngka jong ka Kerala ka kynthup ruh ïa ka jingpynroi ïa ki jaka jngohkai lieng ha ki wah bad ka jingpynrung ïa kawei ka lieng jurip, kaba pynkhlaiñ ïa ka jinglah jong ka jylla na ka bynta ka jingïaid lynti jong ki nongleit nongwan, ka kam jngohkai pyrthei bad ka jingïaid lynti kaba shngaiñ.
Ka kynhun ka la bisharbniah shaphang ki projek thymmai kiba heh kiba kot palat T.900 klur, kynthup ïa ka jingpynroi ïa ki jaka ba dei ban pynbha ha Kochi, ka ban ïarap ïa ki nongpynïaid ban shim ïa ka kam maramot bad maramot ïa ki lieng ha ka por kaba biang.
Ka jingleit jingwan jong ki mar ha ki surok um jong ka ri ka la kiew na ka 18 million ton ha u snem 2013-14 sha ka 145.84 million ton ha u snem 2024-25, katba ka jingdon jong ki surok um jong ka ri kaba dang treikam ka la kiew shi shah na ka lai sha ka 32. Yn pyndep sa hynriew tylli ki lynti um jong ka ri ha une u snem 2026.
Ka jingdon jong ki lieng jngi ha ki wah kiba rem dor ka la kiew na ka san tylli sha ka 25 tylli, kaba pynpaw ïa ka jingshaniah kaba nang kiew jong ka karkhana.
Ka jingdon jong ki Terminal ba treikam ka la kiew na ka 15 tylli sha ka 25 tylli, bad ki jhad jhad ba ïaid um na ka 30 tylli sha ka 100. “Napdeng ki san tylli ki lynti um jong ka ri ha Kerala, lai tylli ki treikam pura bad ngi kit kumba 3 million metric ton ki mar ha ka shisnem,” ong u Secretary jong ka tnad u Vijay Kumar.
Ha kane ka jingïalang la leit ban ïashim bynta da u Chairperson ka Inland Waterways Authority of India, u Sunil Paliwal, u Vice-chairman u Sunil Kumar Singh bad ki heh ophisar, nalor ki Myntri na Himachal Pradesh, Bihar, Nagaland, Arunachal Pradesh, Uttar Pradesh bad Punjab.

