New Delhi, K’lyngkot:
Ki tnat ba dei khmih ia ka koit- ka khiah ha ka pyrthei, ki la maham ba ka don ka jingktah kaba jur bad ba sniew haduh katta ïa ka koit ka khiah namar ka lyer jaboh bad ki jaboh ba mih na ki plastik ha kylleng jong ka pyrthei, kynthup ïa ki lyer jakhlia, ki tdem kiba pynjaboh ïa ka lyer ban ring mynsiem bad ka lyer bih kaba sniew kaba mih na ki plastik kiba la neh slem bha ha ka mariang, bad ka jingma ka lah ban nang kiew arshah kat ban da poi u snem 2040, haba ïanujor bad ka jinglong jingman ha ki snem 2016.
Ka jingwad bniah, kaba la pynmih ha ka kot khubor The Lancet Planetary Health, ka la pynpaw ruh ba ka jingpynmih plastik ha ka pyrthei, ka lah ban nym poi sha ka kyrdan kaba ha khlieh duh, haduh hadien u snem 2100, kaba pynsniew shuh shuh ia ka jingkit jingbah jong ka mariang bad ka koit ka khiah, ha ka rukom treikam kaba la shah tyllep lypa.
Ka jingjaboh ba mih na ki plastik bad ki lyer jaboh kiba la pynmih ha kylleng ka pyrthei, la nang kham ithuh na ka bynta ki jingktah kiba lah ban ktah ïa ka koit ka khiah jong u briew, hynrei ka jingheh jong ka jingktah baroh kawei ka dang sdang ban ïoh jingkheiñ pura, la ong ki nongwad bniah na ka skul jong ka jingkhuid jingsuba ha London bad ki jaka pule ha France.
Ka jingkheiñ ia ki jingktah ia ka koit ka khiah ha baroh kawei ka jingim jong ki plastik ka lah ban pyntip ia ka jingtreikam ha ka pyrthei pyrshah ia ka jingjaboh, ban kyntiew ia ka jingpynneh pynsah ha kylleng ka mariang, ka ioh ka kot bad ka koit ka khiah.
Ka jingpule bniah ia ka jingktah jong ki plastik ka dei kaba nyngkong eh ha ka pyrthei ban kheiñ ia ka jingktah ha ka koit ka khiah ha kaba iadei bad ki lyer jakhlia, ki jingpynjakhlia ia ka lyer bad ki lyer bih kiba lah ban mih bad thaw jingpang na ka jingdon ki plastik ba la sah slem ha ka mariang.
Ka rukom treikam mynta ka ai jingmut ban pynduna jur ia ka jingpynmih ia ki plastik ba nyngkong (ki plastik ba thymmai) ha kaba ialam ia ka jingkylla kaba jngai na ki jingdih, ryngkat bad ki jingthew kiba ai jingkhein ia ki jingtreikam jong ki plastik ha kylleng ki bynta.
