Shillong, Rymphang 01
Ka Sorkar Jylla ka la pynpaw ïa ka jingsngew-nguh halor ka Mang Tyngka ka Sorkar Pdeng (2026-27), kaba la wanrah da ka Myntri tnad pla tyngka ka Sorkar Pdeng, da kaba khot ïa ka kum ka “saiñdur kaba khmih shakhmat bad kaba treikam” na ka bynta ka roi ka par jong ka India.
“Ka Mang Tyngka ka buh ïa ka saiñdur kaba khmih shakhmat bad kaba lah ban treikam na ka bynta ka jingïaid lynti ka India sha ka Viksit Bharat, kaba la pynskhem ha ka jingkitkh-lieh ha ka liang ka
pisa-tyngka, ka jingbei tyngka paidbah kaba neh, ka jingroi kaba kynthup lang ïa baroh, bad ka roi ka par jong ka thaiñ kaba ïahap bad ïa biang lang,” ong u Joint Secretary ka tnad Pla Tyngka.
Ka Sorkar ka la pdiang sngewbha ïa ka jingpynheh ha ka Mang Tyngka kaba T.1.85 lak klur hapoh ka Special Assistance to States for Capital Investment (SASCI), da kaba ong ba kan kyntiew ïa ka roi ka par ba la ïalam da ka jingbei tyngka bad ka jingroi jong ki jingtei ha Meghalaya.
Hynrei ka Sorkar Jylla ka la pynpaw ïa ki jingsngewkhia halor ki jingkylla ha kita ki ‘Horizontal Devolution Parameter’, kiba la pynduna ïa ka bhah ba dei jong ka Meghalaya ha ki khajna Sorkar Pdeng.
Ka jingnang kiew ha ka jingbun briew (2011), ka jingpynbeit ryntih ïa ka ‘Income Distance’, ka jingïai bteng jong kita ki ‘Demographic Performance Indicator’ bad u pud bathymmai jong ka jingsynñiang sha ka GDP ka la don ka jingktah kaba pher ha ki Jylla kiba kham rit bad kiba kyrpang.
Na ka bynta u snem 2026-27, la mang T.190 klur sha ka Meghalaya na ka bynta ka Rural Local Body Grant (RLBG), T.49 klur na ka bynta ka Urban Local Body Grant (ULBG), T.63 klur na ka bynta ka State Disaster Response Fund, bad T.16.20 klur na ka bynta ka State Disaster Mitigation Fund.
Da kaba ai khublei shuh-shuh ïa ka jingpynleit jingmut jong ka Mang Tyngka ka Sorkar Pdeng ïa ka Thaiñ Shatei Lam Mihngi, u Joint Secretary u la ong, “Ka Mang Tyngka ka Sorkar Pdeng ka pynkynmaw biang ïa ka jingtynruh (kaba paw shai) ha ka liang ki mat treikam na bynta ka Thaiñ Shatei Lam Mihngi, da kaba ithuh ïa ka jingdonkam ba kongsan jong ka, ka jingsngewthuh ïa ka jinglong mariang, bad ka jinglah ha ka liang ka ïoh ka kot ka bym pat pyndonkam.”
Ki jingthmu ba kongsan kum ka SME Growth Fund kaba T.10,000 klur, ka jingpynheh ïa ki jingtei, bad ka jingkyntiew ïa ki kam jngohkai pyrthei la khmih lynti ba kin kyntiew ïa ka roi ka par bad ka ïoh kam ïoh jam ha Meghalaya.
“Ki jingtyrwa Mang Tyngka… ki ai ki lad ki lynti kiba kongsan na ka bynta ka ïoh ka kot jong ka Meghalaya kaba pynshong nongrim ha ka mariang bad ka kam jngoh kai pyrthei ba la ïalam da ka imlang-sahlang,” la bynrap utei u ophisar.
Ka Sorkar Jylla ka la pynpaw ruh ïa ki jingmyntoi ha ka pule-puthi, ka koit ka khiah, ka rep ka riang, bad ka jingpynkupbor ïa ki Divyangjan.
Ki sienjam kum ki ‘University Township’, ki ‘Hostel’ jong ki khynnah kynthei ha ki shlem jong ka STEM, bad ka jingpyllait ïa ka Basic Customs Duty halor ki dawai bampong kan pynbha ïa ka jingïoh bad ka jingïaryngkat.
Haba ïadei bad ki ‘transfer’ jong ka Finance Commission kaba 16, ka Sorkar Jylla ka dang bishar bniah ïa ki jingktah na bynta ka jinglah ban pynmih khajna jong ka bad ka saiñdur na bynta ka roi ka par.

