6 bnai aipor ïa ka judicial inquiry ban ai jingtip halor ka jingbthei par dewïong: CM

Shillong, Rymphang 16 U Myntri Rangbah ka Jylla Conrad K Sangma u la pyntip ba la bthah ïa ka Judicial Inquiry Commi-ssion ba kan aiti ïa ka kaiphod hapoh hynriew bnai halor ka jingtohkit ïa...

Shillong, Rymphang 16

U Myntri Rangbah ka Jylla Conrad K Sangma u la pyntip ba la bthah ïa ka Judicial Inquiry Commi-ssion ba kan aiti ïa ka kaiphod hapoh hynriew bnai halor ka jingtohkit ïa ka jingbthei ka par ha Mynsngat-Thangsko, kaba la shim ïa ka jingim ki 30 ngut ki briew-bad kumjuh ruh ïa ki daw tynrai halor ka jingtih dew-ïong beaiñ ha Meghalaya.

“Ka Judicial Commi-ssion of Inquiry, katkum ki kyndon treikam kan shim ïa ka jingtohkit ym tang ïa ka jingjia kaba jia ha ka 5 tarik Rymphang, 2026 hynrei kan tohkit ruh ïa ki daw tynrai jong ka jingtih dewïong beaiñ bad ba kan ai ïa ki jingai jingmut, ïa kaba, katkum ka Commission of Inquiry Act, 1952 yn sa wanrah hapoh ka ïingdorbar,” ong u Conrad ha ka suo-motu statement ha ka sngi sdang jong ka Dorbar Mang tyngka ka Jylla ha ka sngi Nyngkong.

“Ka Sorkar Jylla kala kut jingmut hok ban pynthikna ba ki jingtih dewïong beaiñ bad ka jingshalan beaiñ kin ym long kiba ïoh leh laitlan,” u la kular.

U la bynrap ba ki bor Sorkar kila shim ïa ki sienjam ban pynthikna ba ka “jingïakren ïa ka jingtih dewïong da ka jingstad saian ka dei ban don bad ki lai ngut kiba la ïoh jingbit ban tih dewïong da ka jingstad saian, lem bad 20 ngut kiba la phah ïa ki aplikeshon sha ka Sorkar India, kiba dang don ha ka khep ba sdang jong ka jingbishar ba kin ïoh ïa ka jingbit”.

Ïa ka Judicial Inquiry Commission la thung hapoh ka Commission of Inquiry Act, 1952, bad la pynmih ïa ka jingpynbna ha ka 14 tarik Rymphang, ka ban khlieh da u Chief Justice barim ka Uttarakhand bad Telangana High Court lem bad arngut ki dkhot-u ophisar IPS bala shongthait Bah H Nongpluh bad u ophisar IAS bala shongthait Bah Peter Dkhar.

Haba kren halor ki kyndon treikam jong ka Commission, u Conrad u la ong ba ka Commission kan tohkit halor ki daw kiba lam sha ka jingjia ka 5 tarik Rymphang 2026 ha ka par dewïong ba don ha Mynsngat-Thangsko, East Jaiñtia Hills haba bynrap ba kan sa aiti ïa ka kaiphod jingshem kaba bniah halor ki jingleh/lane jingbakla jog ki briew/ne borkhmih, kynthup ka jingbym lah ban ïada ïa ka jingjia ba jia ha ka 5 tarik Rymphang.

“Ka Commission kan shong bishar ïa ki daw tynrai jong ka jingtih dewïong beaiñ ha Jylla Meghalaya, kynthup ym ban kut tang ha ka rukom long ka trei ka ktah jong ki nongbylla bad ki nongtih mar kiba shaniah tylli ïa ka kamai jakpoh na ka kam tih dewïong,” u la ong haba bynrap ba ka Commission kan ai ïa ki jingai jingmut ban pynbeit, kynthup ki jingpynkylla ha ka rukom treikam ki bor synshar, ka ban sa pyntreikam da ka Sorkar Meghalaya ban ïada ïa kum kine ki jingjia hadien habud.

U pyntip ba la bthah ruh ïa ka Commission ba kan ai jingmut ïa ki sienjam kiba ïahap ban shim, kynthup ki song jingïarap pisa lane ka rehabilitation scheme, ïa ki briew kiba shaniah ka kamai jakpoh na ka tih dewïong hashuwa ban khang ka NGT bad ban ai jingmut ruh la ka Sorkar ka donkam ban leit ïakren ïa ka President ka Ri India ba kan pynjynsur/jingpynkylla/ pynlait ïa ka jingtreikam jong ki kyndon ka Mines and Mineral Development Act, 1957 lane kino-kino ki ain ba lah ban pyntreikam, kiba la mynjur da ka Parliament hapoh ka para 12(A)(b) jong ka Sixth Schedule ka Riti Synshar ka Ri haba khmih ïa ka rukom tih dewïong tynrai ba don ha Jylla Meghalaya.