Shillong, Rymphang 17
Ka Meghalaya ka la thung ïa 36 ngut ki ‘Consultant’ ‘riew shimet bad 59 tylli ki kompeni (Consultancy Firm) ban kyrshan ïa ki prokram pynroi jong ka, ong u Myntri Rangbah ka Jylla, u Conrad K. Sangma hapoh Ïingdorbar ha ka Sngi Ba-ar, da kaba bynrap ba ki jingsiew ki dei beit thik katkum ki jingshakri jong ki.
“Ka jingpynlut baroh shisnem ha ka jingsiew man u bnai na ka bynta ki ‘Consultant’ ‘riew shimet ka long T.4.35 klur na ka bynta u snem 2024-25,” la ong u Conrad.
U la pynshai ruh ba ym shym la siew tulop sha ki kompeni hynrei ki ïoh ïa ka jingsiew ba la ïateh kontrak katkum ka jingshakri.
“Lada kim lah ban ai ka jingshakri, kin ym ïoh jingsiew,” u la ong.
Haba jubab ïa ka jingkylli bynrap na u nongthaw aiñ ka Liang Pyrshah jong ka VPP na Mawryngkneng, Bah Heaving Stone Kharpran, u Myntri Rangbah u la kdew ba 19 ngut na ki 36 ngut ki ‘Consultant’ ‘riew shimet – kumba 52% – ki dei ki ‘riew shemphang napoh ka thaiñ kiba don ïa ki jingtbit ha ka liang ka ‘Management’, ka rep ka riang bad ka ‘Environmental Science’.
“Katba ngi nang ïaid shakhmat, ngi pyntikna ba ïa ka jinglah jong ki briew jong ngi la tei ban shim ïa ki jingkitkhlieh kiba donkam ïa ka jingtbit ha ka pyrthei,” u la ong.
U Conrad u la batai ba kiba bun ki ‘Consultant’ ki shah thung katkum ki projek na ka bynta ki kam ba kyrpang kum ka jingpynkhreh ïa ki ‘Detail Project Report’, ki jingïada ïa ka mariang bad ka imlang-sahlang, bad ki rukom thied mar ba la bthah da ka World Bank bad ka ADB.
“Ym lah ban knieh noh ïa ka bor ba la ai ha ki ophisar Sorkar. Ka ‘agency’ ka wan tang ban kyrshan ïa ka jingtreikam. Ka bynta ba hakhmat eh ka long ban kyrshan ïa ka rukom treikam, ym ban tuklar ïa ka jingtreikam,” u la pynshai.
Halor ka jingbei pisa, u Conrad u la ong ba ka Meghalaya ka la lum kumba T.12 hajar klur ha ki ‘Externally Aided Project’, kaba pynlong ïa ka kum ka Jylla kaba heh tam napdeng ki Jylla kiba rit bad kaba lah ban ïanujor bad kiba kham heh.
“Ki don shibun ki kam. Phi donkam ban don ïa ka jinglah ban pyntreikam ïa ka song pisa. Ka Meghalaya ka la lah ban pyni ïalade bad ïoh ïa ka pisa,” u la ong da kaba ai nuksa kum ka projek Sohra kaba T.200 klur, ka ‘Smart City Mission’ bad ka ‘Unity Mall’, ha kaba ka Jylla ka long napdeng kiba nyngkong eh ban ai ïa ki jingtyrwa bad ban ïoh ïa ki jingmynjur.
Haba jubab ïa u nongthaw aiñ ka UDP, Bah Paul Lyngdoh, u Conrad u la ong ba ki kyndon ‘conflict-of-interest’ ki dei ban don ban khanglad ïa ki ‘Consultant’ ban trei na ka bynta ki kompeni kiba kwah ban shakri ha ki tnad ba ki ai jingmut.
Ka jingsiew baroh sha ki kompeni (Consultancy Firm) ka long T.131 klur, ha kaba T.116 klur la siew na ka jingpynlut ha ka liang ka jingpynïaid kam kaba la shah hapoh ki EAP. Ka Jylla ka la pynlut haduh T.10 klur haduh mynta.
“Ïa ki ‘Consultant’ la thung katkum ki projek. Ka jingshakri jong ki ka kut noh ynda la kut ka projek,” la kdew u Conrad.