Shillong, Rymphang 18
U Lamphang ka ïingdorbar thawaiñ u Thomas A Sangma u la pynsangeh da 10 minit ïa ka jingshong dorbar ha ka sngi Balang hadien ba la mih ka jingïapyni nia markylliang bad tied miej kaba jur hapdeng ka Liang Synshar bad Liang Pyrshah halor ka rai jong ka Sorkar ban pan ïa ka jingithuh kum ka Protected / Restricted Area ïa ka Meghalaya hapoh ka Immigration and Foreigners Act, 2025.
Ka jingïapyni nia kaba thnem bha kala mih hapdeng ki dkhot ka ïing namar ka jingbym ïahap jingmut ïa kane ka mat katba ka jingdawa ïa ka Inner Line Permit (ILP) ka dang ap ban ïoh jingmynjur.
U Lamphang u la hap ban ïeng na shuki bad kyntu ïa ki dkhot ba kin ïashong ha la ki jaka shong hynrei namar ka jingbym ïa sngap, u la pynbna noh: “Ngan pynsangeh shuwa ïa ka Dorbar haduh 10 minit”.
U MLA ka VPP Bah Ardent M Basaiawmoit u la kynnoh ba ka Sorkar kam don jingmut ban shimkhia hok halor ka ILP.
“Balei ka Jylla ka kwah ILP? Namar ka jingwan rung ki briew ba nabar kam dei tang na ki mynder ri hynrei ruh na kiba nabar Jylla….Nga kwah ïa ka jubab kaba hok la ka Sorkar ka ïalehkai bad ka jingsngew jong ki paidbah,” u la ong.
U Myntri Rangbah ka Jylla Conrad K Sangma u la kyntait ïa ka jingkynnoh bad pyntip u la dep thoh bad ïakynduh ïa u Myntri Rangbahduh ka Ri bad Myntri Kam Pohïing ka Ri la bunsien halor ka ILP bad ula kob ruh ïa u Bah Ardent: “Katno sien ba u MLA ba don burom u la thoh sha u Myntri Rangbahduh bad Myntri Kam Pohïing? Hato um shym pat ïakynduh satia ïa u Myntri kam Pohïing halor ka ILP.”
U Symbud Myntri Rangbah Bah Prestone Tynsong uba bat ïa ka tnad kam Pohïing bad Parliamentary Affairs, u la ong ïa u Bah Ardent “Lada phi sngewkhia shisha, phi dei ban leit sha Delhi” bad kyntu ïa u ban “sangeh ka leh drama”.
Ynda la pynsdang biang ïa ka Dorbar, u Lamphang u la pynkynmaw ïa ki dkhot: “Nga kwah ban pynkynmaw ïa kane ka ïing ba kane ka dei ka jaka kaba ngin ïakren ïa ki kam ha ka rukom kaba don akor. Nga kyntu ïa baroh ki dkhot ba kin ïashimbynta ha ki jingïatai, jingïa kylli jingkylli bad jubab ha ka rukom kaba don akor”.
Haba bteng ban jubab halor kane ka mat, u Conrad u la pyntip ïa ka ïingdorbar ba ka Sorkar jong u, ka dang ïai buddien ïa ka Inner Line Permit (ILP) haba wad ruh ïa kiwei kiwei ki lad jingïada hapoh ka Immigration and Foreigners Act, 2025,
“Ngi la ïakynduh ïa ka Sorkar India la bun bun sien,” ong u Myntri Rangbah haba jubab ïa u Bah Ardent Basaiawmoit.
“Katno sien ba u MLA (Ardent) dalade ula leit ïakynduh ïa u Myntri Rangbahduh lane ïa u Myntri kam Pohïing? U ong ba ka dei ka mat kaba kongsan bha- Nga kyntu ïa u ban buddien ïa kane ha ryngkat bad ngi ha Delhi. Ki Sengbhalang kila leit bad thoh sha ka Sorkar Pdeng halor ka ILP hynrei une u MLA (Ardent) um pat ju thoh. Ngi dei ban leh ïa kaei kaba ngi kren,” ong u Conrad.
U la bynrap “Nga pynthikna ba ngim pat sangeh ban buddien ïa ka ILP. Ngi la buddien bha ïa ka hynrei ngi la phaikhmat ruh sha kiwei ki lad jingïada bad kiei kiei kiba lah ban leh. Ngin ïai bteng ban buddien ïa ka ILP bad kiwei ki lad jingïada ban pynthikna ba ngin lah ban tehlakam ïa ka jingwan rung beaiñ ki briew”.
Haba wanrah ïa ka jingkylli bynrap, u Bah Ardent u la ong, “Lada u Myntri Rangbah u kynnoh ïa nga, Nga donkam ban kylli ba katno sien ka Sorkar kala khot lang ïa ngi khnang ba ngin ïa leit ïakren lang sha Delhi. U MP jong ngi (VPP) u la kren ïa kane ka kam”.
U Myntri Rangbah u la jubab “Ka jingshimkhia jong ngi ka dei ha ka kam. U long laitluid ban leit bad ïakynduh ïa u Myntri kam Pohïing. Ban shu ai jingkren hi ka biang palat, hynrei ïa ngi, ngim ju kren than- ngi ngeit ha ka kam. Ngi kmen palat ba ka Liang Pyrshah kan ïatreilang bad ngi. Phi buddien ha la ka jong ka kyrdan. Ngi pdiang ïa kane ka jingai jingmut, hynrei wat pyndonkam ïa kane ka ïingdorbar ban ong ba ka Sorkar kam shimkhia satia. Kam don jingbakla ban wad ïa kiwei ruh ki lad jingïada. Ka jingthmu jong ngi ka long ban wad ïa ki lad ki lynti ha kaban tehlakam ïa kane ka kam bad ngin ïai buddien beit ïa ka ILP”.
Haba u MLA ka North Shillong Bah Adelbert Nongrum u la kynnoh ïa ka Sorkar ba ka shu pynbiej ïa ki paidbah halor ka ILP, u Conrad u la kynthoh kylla bad ong “Lada don mano mano ba pynbiej, ka dei ma u hi uba pynbiej. Man ka por u wan, hynrei um pat don ha ka jingim jong u ban ïakynduh ïa u Myntri kam Pohïing ka Ri bad pat ju thoh sha u Myntri Kam Pohïing”.
U Symbud Myntri Rangbah Bah Prestone Tynsong u la bynrap “Lada u Bah Adelbert u ong ba ngi shu pynbiej-phi mut aiu da kaba ong pynbiej? Phi lah ban pynshisha? Ai ba un pynshisha”.
Kane ka jingïatai kala ïaid palat ïa ka por jong ka kynta kylli jingkylli haduh ba u Lamphang u la hap ban tuklar bad ong “Ka kynta kylli jingkylli kala kut. Sngewbha ïa shong noh”.
